حمله سربازان دریایی رژیم صهیونیستی به ناوگان آزادی در سحرگاه سی و یکم می که مناسبات آنکارا – تلآویو را دچار شکافی بیسابقه کرد، ممکن است منجر به برچیده شدن یک پایگاه جاسوسی اسراییل علیه ایران در خاک ترکیه شود.
شنبه هفته قبل درست دو روز قبل از حمله سربازان اسراییلی به کشتی مرمره آبی در سواحل مدیترانه که منجر به کشته شدن 9 شهروند ترکیهای شد، منابع ترک گزارش کردند که رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه، هکان فدان، معاون سازمان اطلاعات ملی ترکیه موسوم به ام.آی. تی(MIT) را به عنوان رئیس جدید این سازمان و به جای امر تانو تعیین کرده است.
گفته میشود فدان 42 ساله جزو مشاوران عالی رتبه و نزدیک رجب طیب اردوغان بوده و مناسبات خوبی با حزب اسلامگرای عدالت و توسعه دارد. او را همچنین جزو طراحان اصلی سیاست خارجی ترکیه برای برقراری مناسبت نزدیکتر با ایران میدانند، سیاستی که ماه قبل منجر به امضای بیانیه سه جانبه تهران شد. برخی معتقدند که فدان به همراه داوداغلو، بیانیه ماه پیش در تهران را طراحی کرده است:
هر چند براساس گزارشهای رسمی امر تانو 68 ساله با ورود به دوران بازنشستگی از ریاست ام.آی. تی کنار رفته ولی خیلی از منابع معتقدند تانو در چارچوب سیاستهای جدید اردوغان و حزب عدالت و توسعه مجبور به کنارهگیری شده است، به خصوص که او جزو حلقه به هم پیوسته نظامیان سکولار در دولت ترکیه است که دولت اردوغان نزدیک به دو سال است برای تحویل قدرت، با آنها دست و پنجه نرم میکند. برکناری تانو و تعیین فدان به عنوان رئیس جدید ام.آی. تی در واقع تکمیل روند تصفیه نظامیان از سازمانهای امنیتی ترکیه و رسوخ اصلاحات اردوغانی به دستگاه اطلاعاتی همسایه شمال غربی ایران است.
تل آویو نگران است
روند اصلاحات اردوغان در دستگاه اطلاعاتی که از قضا با حادثه حمله به ناوگان آزادی و تنش بیسابقه در مناسبات ترکیه و رژیم صهیونیستی همزمان شده، مقامهای اطلاعاتی اسراییل را به شدت نگران کرده است. روزنامه اسراییلی جروزالم پست دیروز گزارش کرد که مقامهای بلند پایه موساد و سایر دستگاههای اطلاعاتی- امنیتی اسراییل به تازگی جلسهای برگزار کردهاند که در گزارش پایانی این نشست از تحولات اخیر در دستگاه اطلاعاتی ترکیه ابراز نگرانی شده است. در این نشست تأکید شده که فدان روابط تنگاتنگی با حزب اسلامگرای اردوغان دارد و طی یک سال گذشته در سمت معاون ام. آی.تی انجام وظیفه میکرده، نقش مهمی در تقویت مناسبات آنکارا در تهران به خصوص در زمینه هستهای داشته است.
لغو قراردادهای نظامی، اخراج از رزمایش
اگرچه تغییر و تحول دستگاه جاسوسی ترکیه قبل از حمله اسراییلیها به ناوگان کمکهای انسان دوستانه به غزه شروع شد، ولی تکانهای سختی که حادثه دوشنبه قبل به روابط آنکارا- تل آویو وارد کرد، این روند را تسریع کرده است. در حالی که وسدی گنول، وزیر دفاع ملی ترکیه روز گذشته از بررسی لغو قراردادهای نظامی ترکیه با تلآویو در وزارت خارجه ترکیه خبر داد که عمر چلیک، معاون حزب اسلامگرای عدالت و توسعه با صراحت از لغو قراردادهای نظامی تلآویو- سخن گفت.
چلیک در گفتوگو با شبکه تلویزیونی «ان.تی.وی» با اعلام این مطلب گفت: ترکیه تمامی قراردادهای خود با اسراییل از جمله قراردادهای نظامی را لغو خواهد کرد.
وی با تأکید بر اینکه سناریوی درگیری با اسراییل نباید مطرح شود، گفت: به جز درگیری مستقیم بین دو طرف، ترکیه آنچه که لازم باشد انجام خواهد داد.
به گفته چلیک در بین اقدامات ترکیه در کوتاه مدت، مسأله لغو قراردادهای نظامی بین طرفین نیز مطرح است و ترکیه در چارچوب حقوق بینالمللی از تمامی حقوق خود دفاع خواهد کرد.
رئیس ستاد ارتش ترکیه هم اعلام کرده که کشورش اجازه نخواهد داد اسراییل در مانور هوایی موسوم به عقاب آناتولی که از دیروز شروع و تا 10 روز ادامه خواهد یافت شرکت کند.
آنکارا گوش و بینی تلآویو را میبرد
جدای از همه اینها، منابع غربی روز گذشته فاش کردند که پایگاه جاسوسی اسراییل علیه ایران که مدتهاست در خاک ترکیه مستقر است به احتمال زیاد تعطیل خواهد شد. هنوز معلوم نیست که تعطیلی این پایگاه جاسوسی چه موقع انجام خواهد شد ولی همزمان شدن این بحث با تغییر رئیس دستگاه اطلاعاتی ترکیه باعث شده که برخی این دو تحول را با هم مرتبط بدانند. به نوشته روزنامه ساشدی تایمز، منابع اسراییلی میگویند که تشدید تنشها در روابط ترکیه با رژیم صهیونیستی، بعد از حادثه حمله به ناوگان آزادی ممکن است باعث شود ترکها پایگاه جاسوسی اسراییل را ببندد. یک منبع اسراییلی به ساندی تایمز گفت: اگر چنین اتفاقی بیفتد، اسراییل گوش و بینی خود را که از طریق آن حیاط خلوت ایران را میدید و نفس می کشید، از دست خواهد داد. البته این اولین بار نیست که پایگاه جاسوسی اسراییل در ترکیه در سطح رسانهها مطرح میشود.
منابع روس سیام ژانویه امسال از قول مقامهای بلند پایه حزب عدالت و توسعه فاش کردند که اسراییل یک پایگاه جاسوسی در نزدیکی آنکارا دارد که از آن برای جمعآوری اطلاعات جاسوسی در مورد ایران و سوریه استفاده میکنند. گزارشها حاکی است که این پایگاه جاسوسی تحت کنترل کامل مأموران اطلاعاتی اسراییل است و حتی ورود مأموران دولتی ترکیه نیز به این پایگاه ممنوع است. به گفته منابع ترک، این پایگاه اطلاعاتی تلآویو سعی میکنند از این پایگاه جاسوسی برای جمعآوری اطلاعات به خصوص درباره برنامه هستهای ایران جمعآوری کنند.
