تعدادی از کارشناسان برجسته آمریکایی با انتشار بیانیهای از اعضای 1+5 خواستند که از بیانیه تهران به عنوان پایهای برای تعامل با ایران حمایت کنند.
به گزارش «جوان»صادرکنندگان این بیانیه که 9 نفر هستند، شامل کارشناسان امور ایران و همچنین متخصصان مباحث منع اشاعه هستهای میشوند. در میان این افراد توماس پیکرنیگ یکی از سفرای سابق آمریکا در سازمان ملل و همچنین دوید کی رئیس بازرسان کشف سلاح کشتار جمعی سازمان ملل در عراق دیده میشود.
امضاکنندگان بیانیه با اینکه برخی ادعاهای مقامات غربی را در بیانیه تهران تکرار کردهاند، اما اعضای گروه وین (روسیه، فرانسه و آمریکا و آژانس بینالمللی انرژی اتمی) را به پیگیری جدی این بیانیه به عنوان راهگشای تعامل بیشتر با ایران درباره مباحث نگرانکننده برای غرب فراخوانده است. آنها همچنین به اعضای گروه 1+5 توصیه کردهاند که از فرصت ایجاد شده در پی بیانیه به عنوان گام اول در راستای گفتوگوهای گستردهتری استفاده کنند که میتواند شامل اقدامات اعتمادسازی چون تعلیق غنیسازی اورانیوم بالای 5 درصد، حل مباحث امنیتی منطقه و همچنین حمایت از حقوق بشر در ایران و سایر مباحث مورد علاقه متقابل باشد.
این کارشناسان موضع اتخاذ شده ایران در بیانیه تهران را در مقایسه با مواضع قبلی کشورمان درباره تبادل سوخت که تنها مبادله را در داخل خاک ایران به طور پایاپای آن هم در دو محموله جداگانه میپذیرفت، امتیازی مهم ارزیابی کردهاند.
بر اساس بیانیه سهجانبه تهران که در 27 اردیبهشت ماه با حضور رئیسجمهور برزیل و نخستوزیر ترکیه در کشورمان صادر شد، قرار شد ایران 1200 کیلوگرم سوخت کمغنی شده (5/3 درصد) هستهای خود را به صورت امانت به ترکیه تحویل دهد و در ازای دریافت سوخت 20 درصدی مورد نیاز راکتور تحقیقاتی تهران، این مقدار به کشور تحویل دهنده سوخت داده شود. در این بیانیه انجام فرآیند تبادل مبتنی بر به رسمیت شناخته شدن حق ایران در غنیسازی هستهای و عدم تهدید به حمله یا تحریم کشورمان مشروط شده است. آمریکا تاکنون از پذیرش بیانیه تهران طفره رفته است.
توماس پیکرینگ و دیوید کی، دکتر جفری لوویس از مؤسسه ؟؟ آمریکان فوندشین، ژنرال رابرتگارد رئیس مرکز کنترل سلاح و منع اشاعه آمریکا، دکتر جیم والنس از دانشگاه امآیتی، داریل کیمبال مدیر اجرایی مجمع کنترل سلاح آمریکا، دکتر فریده زحی از دانشگاه هاوایی، دکتر خوان کول از دانشگاه میشیگان و دکتر تریتا پارسی رئیس شورای ملی ایرانیان – آمریکاییان از جمله امضاکنندگان این بیانیه هستند.
مشورت آمریکا با فرانسه، روسیه و هند
معاون امور سیاسی وزیر امور خارجه آمریکا در شورای روابط خارجی گفت که دولت آمریکا با روسیه، فرانسه و دیگر شرکا در خصوص مشکلات مربوط به برنامه هستهای ایران مشورت میکند.
واشنگتن علاوه بر مشاورات با روسیه و فرانسه امیدوار است که نگرانیهایش را به یوکیو آمانو، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی منتقل کند.
به اعتقاد برنز، نگرانیهای اصلی جامعه جهانی به سازشناپذیری ایران در خصوص عمل به تعهداتش مربوط میشود.
در عین حال روزنامه «هندوستان تایمز» به نقل از برنز، نوشت: در خصوص ایران، ما و هند ضرورتاً دیدگاه واحدی نداریم، اگرچه در خصوص مسأله هستهای، هند مخالفتش در قبال ایرانی مسلح به سلاح هستهای را کاملاً روشن کرده است.
وی ادامه داد: هند سابقهای قابل تحسین در اجرای قطعنامههای پیشین شورای امنیت داشته است.
برنز همچنین ضمن تحسین سابقه هند در حوزه اشاعه گفت که هند نقش بسیار مهمی در دستیابی به اهداف باراک اوباما، رئیسجمهور آمریکا در این راستا داشته باشد.
معاون وزیر امور خارجه آمریکا اظهار کرد: فکر میکنم بهترین چیزی که ما و هند میتوانیم ادامه دهیم دنبال کردن این توافق و جستوجو کردن فرصتهای دیگری برای نشان دادن تعهد مشترکمان، به محدود کردن اشاعه تسلیحات هستهای و تسلیحات کشتار جمعی و بهبود بخشیدن به ایمنی و امنیت سایتهای هستهای موجود، است.
وی ادامه داد: این در پیشنهادی منعکس شده که نخستوزیر سینگ در نشست امنیت هستهای در آوریل برای برپایی یک مرکز آموزش امنیت هستهای منطقهای مطرح کرد.
این در حالی است که هند با پشتیبانی آمریکا معاهده منع اشاع هستهای (NPT)را نپذیرفته و کلاهکهای هستهای دارد.
