بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری در مشهد

چه کسی کفر و الحاد خیام را باور می‌کند

بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری در مشهد چه کسی کفر و الحاد خیام را باور می‌کندروز گذشته ‌‌٢٨ اردیبهشت، ‌‌سال‌هاست که به عنوان روز بزرگداشت حکیم عمر خیام، ‌‌شاعر، ‌‌‌اندیشمند و ادیب بزرگ ایرانی نامگذاری شده است. ‌‌می‌گویند خیام حکیمی شاعر است؛ اما به قول دکتر محمدعلی اسلامی ‌ندوشن حکمت خیام به معنای فلسفه ذاتی‌اش نیست؛ بلکه به معنای دانشمندی وی در حوزه‌های فلسفه، ‌‌ریاضی، ‌‌نجوم، ‌‌زبان‌شناسی و فقه است. ‌‌دامان خاک به اقتضای جوهرش فرزند می‌پرورد‌به همین مناسبت همایشی با یاد این حکیم بزرگ در مشهد مقدس برگزار شد. ‌‌این همایش با سخنرانی ‌‌سید محمد حسینی، ‌‌وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی آغاز شد. ‌‌به گزارش سایت وزارت ارشاد، حسینی در فرازهایی از سخنرانی‌اش گفت: ‌‌مگر می‌توان از او گفت و از نیشابور بزرگ و خراسان نگفت. ‌‌دامان خاک به اقتضای جوهرش فرزند می‌پرورد. ‌‌این خطه سلحشوران و ادیان گوناگون فرهنگ، ‌‌ادب و هنر است بی‌‌تقدم و تأخر. ‌‌وی در ادامه افزود: ‌‌هم آمیزترین فضا در تاریخ ادب این سرزمین را در اطراف خیام می‌بینیم. ‌‌فیلسوفش خوانیم، ‌‌طبیبش گوییم، ‌‌منجمش بدانیم، ‌‌ریاضی دانش، ‌‌موسیقی‌دانش، ‌‌مهندسش، ‌‌طبیعی‌دانش، ‌‌هواشناسش، ‌‌چه بخوانیمش؟! حکیمش بخوانیم یا نابغه؟ پس چگونه است که او را با رباعیاتش معرفی کرده‌اند، ‌‌آن هم شاعری آغشته به شرک و کفر؟! چه بسا بخشی از آن به برداشت‌های نادرست و بخشی به منتسب کردن اشعار سست به او. ‌‌چه کسی پاره‌ای از این هتاکی‌ها، ‌‌جسارت‌ها و بی‌‌ادبی‌ها را از عالمی ادیب می‌پذیرد؟! چه کسی کفر‌گویی و الحاد را از حکیمی وارسته باور می‌کند؟!‌وزیر ارشاد در پایان سخنانش گفت: ‌‌شاید اگر بگویم رباعی جوهری‌ترین شیوه سرایش است به گزافه نگفته‌ام و انصاف را که حکیم عمر خیام دست بر روی گونه‌ای از شعر گذاشته است که موجزترین و معجزترین شکل سرودن معنویات در قالب شعر است، سرشار از تخیل و پر بار از حکمت! ‌کارنامه خیام پژوهی قابل دفاع نیست‌شاپور پساوند ـ ‌‌‌شاعر ـ به مناسبت روز بزرگداشت حکیم عمر خیام، ‌‌از او به عنوان یکی از تأثیرگذارترین شاعران ادبیات فارسی یاد می‌کند که درباره او کمتر تحقیق شده است و تأکید‌‌ می‌کند: ‌‌کارنامه خیام‌پژوهی قابل دفاع نیست. ‌‌وی به ایسنا می‌گوید: ‌‌شاعران را می‌توان به دو گروه عمده شاعران مبدع و شاعران تأثیرگذار تقسیم کرد که به اعتقاد من، ‌‌خیام از جمله شاعرانی است که واجد این دو ویژگی است و هم در زمینه‌استفاده از قالب رباعی که پیش‌تر به صورت تفننی از آن بهره گرفته می‌شد، ‌‌خلاقیت به خرج داده و هم اینکه در حوزه‌ اندیشه ‌فلسفی که ارائه کرده، ‌‌توانسته تأثیرات فراوانی بر گستره ‌ادبیات و فرهنگ ما داشته باشد. ‌‌‌بسیاری از رباعیات منسوب به خیام جعلی است‌کاووس حسنلی ـ ‌‌پژوهشگر ـ درباره این حکیم بزرگ ایرانی می‌گوید: رباعیات خیام به دلیل نوع نگاه و بینشی که بر آن حاکم است، ‌‌پرسش‌ها و تردیدهای زیادی را برانگیخته است. ‌‌تقریباً همه‌ خیام‌پژوهان بر این باورند که بسیاری از رباعیات منسوب به خیام جعلی است و افراد با سلیقه‌های گوناگون رباعیاتی را سروده و آنها را به خیام نسبت داده‌اند، ‌‌به گونه‌ای که هر چه جلوتر می‌آییم، ‌‌تعداد رباعیات خیام بیشتر و بیشتر می‌شود. ‌‌به گزارش ایسنا، ‌‌حسنلی در پاسخ به این پرسش که واکاوی‌های اندیشه‌های خیام تا چه میزان در تغییر و یکسان‌سازی‌های ذهنیت‌های مختلف مؤثر است، ‌‌معتقد است: ‌‌خیام به دلیل درنگ اندیشمندانه‌ای که در فلسفه دارد، ‌‌پرسش‌هایی ایجاد می‌کند و مخاطب خود را به موضوعات شیرین و لذت بردن فرامی‌خواند و اندیشه‌های خیام، ‌‌آدمی را به درنگ بیشتر در خصوص مرگ و زندگی و هستی وا می‌دارد. ‌