احزاب و طوایف گوناگون عراقی طی حدود 40 روزی که از انتخابات دوم مجلس قانونگذاری در این کشور میگذرد به رایزنیهای گستردهای روی آوردهاند.
دامنه این رایزنیها از داخل عراق به بعضی از کشورهای منطقه کشیده شده است در این بین آمریکاییها که طی روزهای اولیه پس از انتخابات با دو گمانهزنی پیرامون شرایط آینده عراق و نیز ترکیب دولت بغداد بسیارفعال بودند، طی هفتههای اخیر جانب احتیاط را گرفته و ترجیح میدهند که سکوت کنند. اما عربستان سعودی طی هفتههای اخیر به حجم فعالیت خود افزود و پی در پی حضور رهبران عراقی را در ریاض میزبانی میکند. به گونهای که بعضیها گمان کردهاند، سرنوشت آینده عراق قرار است در سرزمین عربستان رقم بخورد!
آمریکاییها یک هفته پیش از انتخابات عراق با کنار گذاشتن احتیاط با صراحت اعلام کردند که اگر یک گروه در عراق به پیروزی قاطعی دست پیدا کند، ناامنیها در عراق گسترش پیدا میکند و البته همه میدانستند که آن «یک گروه» شیعیان عراق هستند، با این وصف آمریکاییها، پیروزی شیعیان را خطر معرفی میکردند و برای اینکه نشان دهند سیاستهای آمریکا در عراق پاسخ داده است اعلام میکردند که هیچ گروه و طایفهای در عراق آنقدر قدرتمند نیست که بتواند موازنه قوا را به وجود آورد در واقع آنان به طور تلویحی وانمود میکردند که «اشغالگران» کماکان تشکیل دهنده وزنه تعادل عراق هستند، اما البته این به هیچ وجه واقعیت نداشت.
در انتخابات 16 اسفند، شیعیان عراق به 172 کرسی از 325 کرسی عراق دست یافتند. گروه انتخاباتی مالکی 89 نماینده، گروه انتخاباتی ائتلاف ملی 70 نماینده، گروه العراقیه علاوی 11 نماینده و گروه جواد بولانی یک نماینده و شبکهای عراق یک نماینده شیعه را راهی مجلس کرده بودند که بیان کننده سهم نزدیک به 53 درصدی شیعیان در پارلمان عراق است.
در این بین اهل سنت عراق با 89 کرسی و کردهای عراق با 57 کرسی به ترتیب حدود 27 و 5/17 درصد از سهم پارلمان را به خود اختصاص دادهاند. البته 7 کرسی هم به اقلیتها رسیده است که با کرسی شبکهای شیعه هشت کرسی شده است.
البته این محاسبه اشکال دارد چراکه نباید شیعه یا سنی و یا کرد بودن مبنای وضع سیاسی و ترکیب پارلمان باشد. کما اینکه در انتخابات بعضی از شیعهها آرای اهل سنت را کسب کرده و با رأی آنان به مجلس راه یافتهاند و نیز بعضیها که به مجلس راه یافتهاند اگرچه شیعه هستند ولی با جریان اصیل شیعه همخوانی و همگرایی ندارند.
اگر مبنای تقسیم مجلس گرایشات فکری باشد باید گفت اینک فراکسیون نسبتاً مسنجم مالکی، صدر، حکیم، جعفری و... دارای 159 کرسی در پارلمان است، کردهای متحد فراکسیون مالکی و... اینک 57 کرسی در پارلمان دارند و فراکسیون علاوی- هاشمی که در مقابل این دو فراکسیون محسوب می شود 91 کرسی در پارلمان دارد و به ترتیب این سه فراکسیون هویت 49، 5/17 و 28 درصد مجلس آینده عراق را شکل خواهند داد. | بقیه در صفحه 2
وحدت دو فراکسیون همگرای کرد و شیعه میتواند معادلات اصلی مجلس را رقم بزند کما اینکه برای انتخاب رئیسجمهور با دو سوم آرا اینها 216 کرسی – یعنی عدد مورد نیاز- را در اختیار دارند و حال آنکه نخستوزیر تنها به 163 رأی نیازمند است. با این وصف سکوت آمریکا و فعالیت عربستان کاملاً معنادار است.
آمریکا و عربستان اینک بعد از استفاده از تبلیغات دروغین و وارونهنمایی حقیقت اینک درصدد برآمدهاند که کمی از خرابی شرایط علیه خود کاهش دهند از این رو ایالات متحده با سکوت معنادار عربستان سعودی با دعوتهای پیاپی از رهبران عراق و حتی اعطای جایزه ویژه به جلال طالبانی یکی از دو رهبر ائتلاف کردها سعی میکنند که شرایط را با اعطای بعضی از امتیازات- نظیر بازگشایی سفارت عربستان در بغداد که تاکنون از آن اجتناب کردهاند- بهبود ببخشند.
یک نکته کلیدی در این مجلس، اهمیت و موقعیت زمانی آن است. در دوره این مجلس زمان قانونی خروج نظامیان آمریکایی از عراق فرا میرسد.
قاعدتاً باید پایان سال 2011 پایان حضور آخرین نظامی آمریکایی در عراق باشد. در این میان آمریکاییها قبل از انتخابات 16 اسفند، اعلام کرده بودند که قانون خروج از عراق به بازنگری در مورد زمان و کیفیت آن نیاز دارد.
بسیاری از تحلیلگران سیاسی و نظامی این اظهارنظر را نشانه شانه خالی کردن آمریکاییها از اجرای توافقنامه امنیتی بغداد- واشنگتن تلقی کردهاند. آمریکاییها با مشخص شدن نتایج انتخابات پارلمانی عراق کمی از موضع قبلی عقبنشینی کرده و تلویحاً گفتهاند که به توافقات پایبند خواهند ماند اما واقعیت این است که شکلگیری فراکسیونهای داخلی و نحوه تعامل آنان و نیز مشخصات دولت برآمده از این پارلمان در پایان گرفتن اشغال عراق بسیار تعیین کننده است. هر مقدار این مجلس و دولت برآمده از آن منجسمو متحدتر باشند، امکان خروج نظامیان اشغالگرا از آن فراهمتر است.
