چغاله بادام از دستفروش‌ها نخريد

ويدا پوريگانه - با شروع فصل بهار بازار فروش ميوه‌هاي نوبرانه هم داغ مي‌شود مخصوصاً توسط دوره‌گردها. در اين زمان در هر کجاي شهر که مي‌روي دوره‌گردي را مي‌بيني که درحال فروش نوبرانه‌هايي همچون گوجه سبز و چغاله بادام بر روي چرخ‌هاي دستي خود هستند. نوبرانه‌هاي خوشمزه‌اي که ديدنشان دهان هر فرد را آب مي‌اندازد و وسوسه خريد را در دل هر رهگذري به وجود مي‌آورد. همانطور که مي‌دانيم اين ميوه‌هاي نوبرانه فصل بهار از خواص درماني و گياهي زيادي برخوردار هستند. به طور مثال، چغاله بادام با دارا بودن املاحي چون سديم، پتاسيم و کلسيم باعث تقويت لثه و ريشه دندان شده و براي خشکي دهان مفيد است. همچنين گوجه سبز نيز که ميوه ترش مزه و آبداري است، غني از ويتامين C، اسيد‌ماليك و اسيد سيتريك بوده و باعث كاهش فشارخون‌، چربي خون، حذف رسوبات از خون و تنظيم عملكرد معده‌اي - روده‌اي شده و همانطور که برخي از محققان معتقدند مصرف اين ميوه داراي اثرات ضد سرطاني بوده و باعث جلوگيري از پيري سلول و چربي خون مي‌شود. اما با وجود تمام خاصيت‌هاي گفته شده متاسفانه بايد گفت که خريد و مصرف اين ميوه‌هاي نوبرانه از دستفروشان به علت آلوده بودن اين ميوه‌ها و گرد و غبار نشسته حاوي ميکروب بر روي آن ها، قريب به اتفاق پزشکان و متخصصان، عامه مردم را از خريد اين گونه نوبرانه‌ها از دوره گردها باز مي‌دارند. دکتر ايرج خسرونيا، فوق تخصص گوارش و بيماري‌هاي گوارشي در اين باره به خبرنگار سلامت روزنامه جوان مي‌گويد: هر مواد غذايي که در فضاي باز به فروش برسد مي‌تواند باعث انتقال بيماري از فردي به فرد ديگر شود به اين صورت که دست زدن فرد بيمار به مواد غذايي که ممکن است ميوه‌جات يا سبزي‌جات باشد، اين مواد را آلوده کرده و مصرف اين دسته از مواد خوراکي توسط افراد باعث انتقال اين بيماري به آن‌ها مي‌شود. برخي از دوره‌گردها در اين فصل، نوبرانه‌هايي همچون چغاله بادام يا گوجه سبز مي‌فروشند که مشخص نيست آب استفاده شده براي شست و شوي آنها از کجا تامين مي‌شود اما به طور منطقي و معقول بيشتر آب‌هاي استفاده شده از آب جوي، چاه و ديگر آب‌هاي غير خوراکي استفاده شده که بسيار آلوده هستند. مسأله ديگر اين است که اين فروشندگان با دست‌هاي آلوده‌شان که مرتب چرخ و گاري‌هاي خود را در سطح شهر جابه‌جا مي‌کنند باعث انتقال ميکروب مي‌شوند. بسياري از بيماري‌هاي واگيرداري که در فصل بهار شيوع پيدا مي‌کند به دليل مصرف همين مواد غذايي است چه مصرف نوبرانه‌هايي همچون گوجه سبز و چغاله بادام و چه مواد خوراکي ديگري مثل انواع آلوچه‌ها، لواشک‌ها، ميوه‌هاي خشک و تنقلات ديگري که در اماکن تفريحي در محيط باز توسط دوره‌گردها به فروش مي‌رسد. کماکان ما شاهد هستيم که دستفروشان مرتب با يک ظرف آب سطح اين ميوه‌هاي نوبرانه را براي تازه ماندن و منظره خوش خيس مي‌کنند که همين عاملي موثر در انتقال انواع بيماري است. اين فوق تخصص گوارش معتقد است که وزارت بهداشت و درمان واقعاً بايد از فروش هرگونه مواد خوراکي و نوبرانه توسط دوره‌گردها خودداري کرده و به خصوص از فروش آن‌ها در مقابل مدارس به طور جدي ممانعت کنند، زيرا معمولاً کودکان با ديدن اين گونه ميوه‌ها بر روي چرخ دستي‌ها که ظاهري تميز و خيس دارند، به گمان تميز بودن، آن‌ها را خريده و بلافاصله آنها را ميل مي‌کنند. در حالي که اين خوراکي‌ها اصولاً شسته و ضد عفوني نشده‌اند و آبي که بر روي آنها پاشيده مي‌شود صرفاً براي تازه و خوش منظره نگه داشتن آنهاست. مي‌توان ادعا کرد که علت شيوع بسياري از بيماري‌هاي گوارشي در اين فصل به خاطر مصرف همين مواد غذايي نشسته و آلوده است. بيشترين بيماري‌هايي که از طريق خوردن اين گونه مواد خوراکي آلوده شايع است شامل بيماري‌هاي انگلي، تب روده، اسهال و استفراغ است که ممکن است اين اسهال و استفراغ ميکروبي يا ويروسي باشد. همچنين در برخي موارد هم مصرف اين گونه مواد خوراکي آلوده نيز ممکن است باعث بروز اسهال خوني يا اسهال انگلي و آميبي شود که اگر اين بيماري زود تشخيص داده نشده و به موقع هم درمان نشود، مزمن شده و اين اسهال و استفراغ مي‌تواند فرد بيمار را از پاي درآورد. همچنين مصرف اين گونه خوراکي‌هاي آلوده نيز مي‌تواند باعث بروز بيماري‌هاي دستگاه گوارش، حصبه، وبا و مسموميت‌هاي غذايي شود که عوارض خود را براي بيماران به دنبال دارد. دکتر خسرونيا مي‌افزايد: در کل مي‌توان گفت که مصرف اين گونه مواد خوراکي مي‌تواند باعث بروز همه بيماري‌ها شود زيرا برخي از ميکروب‌ها هستند که ساعت‌ها در محيط خشک مقاوم بوده و زنده مي‌مانند. حال همانطور که گفته شد بيشتر اين ميوه‌ها توسط آب دائماً مرطوب نگه داشته مي‌شوند درنتيجه برخي از ميکروب‌ها و و يروس‌ها مي‌توانند حتي تا 24 ساعت هم بر روي سطح ميوه‌ها زنده مانده و فعال باشند و از فردي به فرد ديگر منتقل شوند. حال سؤال اين است که چرا همه افرادي که از اين مواد خوراکي مصرف مي‌کنند فقط تعداد محدودي بيمار مي‌شوند؟ جواب اين سؤال به خاطر متفاوت بودن مقاومت بدن در افراد مختلف است. برخي افراد با وجود ورود ميکروب‌ها و ويروس‌هاي زياد به بدنشان به علت مقاومت بالاي سيستم ايمني بدنشان، اين ميکروب‌ها و ويروس‌ها از بين مي‌رود اما در برخي از افراد که مقاومت دستگاه گوارش و ايمني بدنشان کم است به محض اين که مقداري ميکروب و ويروس وارد بدنشان مي‌شود مي‌تواند باعث بروز بيماري‌ها و ناراحتي‌هاي مختلف در آنها شود. متاسفانه مصرف اين گونه مواد خوراکي آلوده در کودکان و به خصوص در افرادي که مشکلات اختلال ايمني دارند، مثل بيماران مبتلا به سرطان که از داروهاي مختلف استفاده مي‌کنند يا کساني که زمينه بيماري آلرژي دارند، مشکلات و بيماري‌هاي جدي تري را مي‌تواند ايجادکند. توصيه مي‌شود که وزارت بهداشت و درمان از فروش اين دوره‌گردها به خصوص در مقابل مدارس جلوگيري کند و والدين نيز آموزش خاصي به فرزندان خود بدهند که از مصرف اينگونه مواد خودداري کنند. اين فوق تخصص گوارش در خاتمه به خانواده‌ها توصيه مي‌کند که اگر چنانچه خانواده‌ها مبادرت به خريد اين گونه مواد خوراکي و انواع نوبرانه‌ها از دستفروشان مي‌کنند حتماً ابتدا آنها را در خانه به طور مطمئن بشويند و سپس مصرف کنند.