جواد شمقدری در گفت‌وگوی اختصاصی با جوان خبر داد:

معاونت سینمایی از ساخت فیلم‌های سیاسی حمایت می‌کند

جواد شمقدری در گفت‌وگوی اختصاصی با جوان خبر داد:معاونت سینمایی از ساخت فیلم‌های سیاسی حمایت می‌کند* نفیسه کرمیهمواره در بین مخاطبان و رصدکنندگان، موضوع فرهنگ و هنر به ویژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی این نکته مطرح بوده است که پاشنه آشیل این وزارتخانه روی دو محور کتاب و سینما می‌گردد. این دو حوزه ضمن گستردگی و تنوع، پر چالش‌ترین حوزه‌های مسؤولان این وزارتخانه و مخاطبان بوده است.این درحالی است که در دوران مدیریت سینمایی در دوره کنونی نسبت به چند سال گذشته شاهد تغییر دیدگاهی در سینمای ایران هستیم تا آنجا که نمایش فیلم «به رنگ ارغوان» که بیش از 7 سال در توقیف این وزارتخانه و معاونت سینمایی قرار داشت در جشنواره بیست و هشتم فیلم فجر و اکران عمومی آن پس از جشنواره به نمایش گذاشته شد. این امر نشان‌دهنده تعامل ایجاد شده در میان فیلمسازان و مدیران سینمایی است. جواد شمقدری، معاون امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درخصوص برخی از مطالب مطرح شده در چند ماه اخیر حضور در معاونت سینمایی از قبیل امکان ساخت فیلم‌های سیاسی، تعامل با کارگردانان صاحب‌نام سینما، تعامل با خانه سینما، ارائه تسهیلات ویژه برای فیلم‌های موفق جشنواره و ... به صحبت پرداخت. در همین راستا در آستانه بهار 89 پای صحبت وی نشستیم که ماحصل این گفت‌وگو را از نظر می‌گذرانید. یکی از اصلی‌ترین مواردی که شما در روزهای اولیه تصدی معاونت سینمایی به آن اشاره کردید، احیای سینمای سیاسی بود. با توجه به نمایش فیلم‌هایی با این رویکرد در جشنواره امسال آیا در شرایط حاضر فضای مناسبی برای پرداختن به سینمای سیاسی وجود دارد؟ممکن است برخی بر این باور باشند که پرداختن به فیلم‌های سیاسی مناسب نیست ولی در کل ما باید شرایط را مهیا کنیم و فرصت‌ها را ایجاد کنیم که این ژانر مغفول در سینمای ایران حیات پیدا کند و استمرار یابد. البته ممکن است در آغاز هم با چالش‌هایی روبه‌رو شود. من فکر می‌کنم «به رنگ ارغوان» را می‌توان به عنوان یکی از سیاسی‌ترین فیلم‌های سینمای ایران قلمداد کرد. آن نگرانی‌هایی که از سوی برخی وجود داشت، خوشبختانه با آستانه درک و ظرفیت بالای مخاطب سینمای ایران مواجه شد که خیلی فراتر آن پیش‌بینی‌هایی بود که از قبل می‌شد و شاهد بودیم که فیلم «به رنگ ارغوان» با کم‌ترین حاشیه و بازتابی که ممکن بود برخی را با سوء تفاهم روبه‌رو کند، نمایش داده شد. این امر نشانه خوبی است که الان شرایط برای سینمای سیاسی مناسب است. البته افراد ممکن است برای سینمای سیاسی تعاریف مختلفی داشته باشند که می‌توانیم همه آنها را بپذیریم اما به طور خاص سینمای سیاسی سینمایی است که جایگاه تحولات انقلاب اسلامی در عرصه داخلی و بین‌المللی را دست‌مایه کار خودش قرار دهد.فیلمسازانی را هم برای ساخت فیلم‌های سیاسی در نظر دارید؟هر ژانری فیلمساز خودش را می‌طلبد. ما به طور خاص روی فرد خاصی تأکید نداریم اما بعضی دوستان هستند که می‌دانیم این ظرفیت و علاقه را دارند. خوب طبیعی است که اگر این دوستان خودشان پیش‌قدم نشوند قطعاً ما به آنها سفارش خواهیم کرد.مسأله‌ای که از ابتدای تیم جدید معاونت سینمایی به شکل پررنگ دیده می‌شود کشمکش‌هایی است که بعضاً با خانه سینما به وجود آمده است. آیا این چالش بین معاونت سینمایی و خانه سینما در حال برطرف شدن است؟معاونت سینمایی دارای یک جایگاه تعیین شده است و مسئولیتی فراتر از حوزه‌های زیرمجموعه خودش دارد. اگر این تعبیر را بپذیریم که بین معاونت سینمایی و فارابی چالش وجود دارد، آن زمان این ادعا را هم می‌توانیم بپذیریم که با خانه سینما چالش وجود دارد که اینگونه نیست. خانه سینما هم مانند سایر زیرمجموعه‌های معاونت سینمایی در این حوزه فعالیت می‌کند. فعالیت خانه سینما زمانی موفق است که بتواند ذیل اهداف و برنامه‌های معاونت سینمایی عمل کند. طبیعی است که اگر فرآیند دیگری را انتخاب کند بیش از همه، خود اهالی سینما آسیب خواهند دید.در جشنواره بیست و هشتم فیلم فجر اتفاقات خوبی افتاد، یکی از این اتفاق‌ها حضور پرشور فیلمسازان جوان و باتجربه‌ای است که در این حوزه به رغم جوسازی قبل از جشنواره رخ داده و شاید بتوان گفت از خیلی فیلم‌هایی که گفته می‌شد به جشنواره امسال نمی‌رسد تنها یکی دو فیلم به دلیل مسائل فنی نتوانستند در جشنواره به نمایش درآیند. ارزیابی شما از این حضور چیست؟دقیقاً همین‌طور است. افرادی تمایل داشتند به راه‌های مختلف، فیلم‌ها به جشنواره نرسند یا فیلم‌ها را فیلمسازان به جشنواره ارائه ندهند اما آن شور و شوق و نشاطی که در سینمای ایران به وجود آمد باعث شد که یک مسابقه بسیار جدی شکل بگیرد که فیلم‌ها حتماً به جشنواره برسد. حتی فیلم‌هایی که ما پیش‌بینی می‌کردیم به دلایلی نتوانند به جشنواره برسند، اما توانستند به جشنواره و نمایش آثار دست یابند. طبیعی است که در این بین یکسری اتفاقات ناخواسته نیز پیش آمد که باعث شد برخی فیلم‌ها به جشنواره نرسند اما در مقابل امسال برای اولین بار ما نزدیک به 30 درصد افزایش مشارکت داشتیم و فیلم‌هایی که به جشنواره رسید نزدیک به 80 فیلم بود که نسبت به سال گذشته از افزایش 30 درصدی برخوردار بوده است.در طول جشنواره بیست و هشتم مسائلی همچون عدم حضور سینماگران در برخی از نشست‌ها به‌ویژه در روزهای آغازین جشنواره هم دستاویزی برای برخی از جریان‌سازی‌های منفی شد. این روند سهواً اتفاق افتاد یا دلیل دیگری داشت؟در طول جشنواره دو سه نشست بود که برگزار نشد و بقیه نشست‌ها برگزار شد که این امر هم دلایل متعددی دارد، از جمله اینکه روزهای اول جشنواره بود. معمولاً جشنواره‌ها در روزهای اول از گرمای لازم جشنواره برخوردار نیستند. لذا یک مقدار لختی و بی‌رمقی دیده می‌شود اما بعد از روند برگزاری جشنواره مشارکت، تقاضا و حضور اوج می‌گیرد. اما ممکن است عدم حضور برخی از فیلمسازان دلایل مختلفی داشته باشد از جمله اینکه دوست نداشتند خیلی در مقابل اهالی رسانه حاضر شوند و پاسخ‌گوی بعضی از سؤالات آنها باشند و ترجیح دادند که نشست فیلم‌هایشان را برگزار نکنند چون اعتقاد دارند برخی مسائل مطرح شده در این نشست‌ها به ضرر فیلم آنهاست و فیلم مورد نقد قرار بگیرد باعث ایجاد شبهاتی شود که بعد در اکران عمومی با ریزش مخاطب روبه‌رو شود.در ایام جشنواره امسال فیلم‌هایی بودند که مورد استقبال بالای اهالی رسانه قرار گرفتند و فیلم‌هایی هم بودند که در حین نمایش از میزان مخاطب بالایی برخوردار نبودند. برای فیلم‌هایی که مورد استقبال قرار گرفتند و به نوعی می‌توان گفت نمره قبولی از اهالی رسانه گرفتند، آیا تسهیلات ویژه‌ای در نظر گرفته‌اید؟استقبال پرشور و پررنگ مخاطب در سالن سینما دلیل این امر نبود که آن فیلم دارای ارزش‌های هنری و محتوایی است که معاونت سینمایی نیز روی آن فیلم حساب باز کند. به عنوان مثال یکی از فیلم‌هایی که در جشنواره مورد استقبال گسترده‌ای قرار گرفت در پایان جشنواره با بیشترین انتقادات مواجه بود. یکی از برنامه‌های ما در سال آینده این است که از بعضی فیلم‌هایی که برای خانواده‌ها مناسب است در حوزه اکران از آنها حمایت‌های ویژه‌ای انجام دهیم که این امر هم نیازمند این است که ما بتوانیم آیین‌نامه این حمایت‌ها را تنظیم کنیم و با چارچوبی که تعریف خواهد شد، این حمایت‌ها را عملیاتی خواهیم کرد.سیاست معاونت سینمایی درخصوص تعامل با کارگردانان و فیلمسازان خارج از کشور به چه صورت است؟همه فیلمسازان در سینمای ایران می‌توانند طبق قوانین و مقرراتی که وجود دارد پروانه ساخت بگیرند و فیلمشان را بسازند و همه هم می‌دانند چارچوب قانونی و ضوابطی که در نظام است چه چیزهایی است و همه هم به آنها عمل کردند. من خودم فیلمسازی را سراغ ندارم که به دلیل مسائل انتخابات یا خروج از کشور به وی مجوز ندهند. حتی من در مصاحبه با شبکه جام جم گفتم که ما انتظار داریم که در سال آینده در جشنواره فیلم فجر با ایرانیان خارج از کشور و استعدادهای جوان در آن کشورها به عنوان فیلمساز استفاده کنیم. فیلمسازان ایرانی خارج از کشور متعلق به این کشور هستند و اگر فیلمی بسازند و بفرستند، طبق ضوابط اگر انتخاب بشود ما در جشنواره فجر حتماً از آنها استفاده خواهیم کرد. تنها یکی از فیلمسازان است که خودش، خودش را محروم و بایکوت کرد که این امر به خودش برمی‌گردد زیرا وی نزدیک به 20 سال در کشور نبود و جریان اصلاحات او را وارد ایران کرد که خودش ترجیح داده که فعلاً فیلمی در ایران نسازد. اگرچه ما از ایشان هم دعوت می‌کنیم که در ایران فیلم بسازد و خبر جنجالی که خود ایشان نیز درست کردند را نشنیده بگیریم.چند درصد از اهداف کلان شما در سینما در مدتی که به عنوان معاون سینمایی مشغول به کار شده‌اید محقق شده است؟برنامه‌ای را که ما داریم محدود به یک زمان کوتاه نمی‌دانیم، ما فکر می‌کنیم مجموعه اتفاقاتی که در سینمای ایران به‌وقوع پیوسته و بخشی خوب و بخشی نامطلوب بوده. حاصل 30 سال اتفاقات، فرآیندها و عملکردهاست. ما فکر می‌کنیم که خیلی از حوزه‌ها باید اصلاح شود و اصلاح این حوزه‌ها نیاز به یک زمان طولانی دارد، حتی فراتر از 4 سال مسؤولیت یک دولت. لذا فکر می‌کنیم برنامه‌های ما در یک چارچوب حداقل 7 الی 8 سال می‌تواند جواب دهد به شکلی که ما بتوانیم قانع شویم و طبیعی است که برنامه‌های خودمان را ذیل فصل‌های یکساله سینمای ایران تنظیم کرده باشیم و خدا را شکر می‌کنیم که در بخش یکساله اول که قریب به 6 ماه آن را پشت سر می‌گذرانیم به لطف الهی از نظر برنامه‌ها، ما از آن برآورد خودمان خیلی جلوتر هستیم و حالا که حداکثر مسؤولیت ما چهار سال است بتوانیم در این چهار سال به همه آن اهدافی که به دنبال آن هستیم، برسیم.شنیده می‌شود که معاونت سینمایی هم قابلیت تبدیل شدن به یک وزارتخانه را دارد. آیا واقعاً سینما و صنعت سینمایی قابلیت و ظرفیت دارا بودن یک وزارتخانه را دارد؟سینما حوزه گسترده‌ای است و امروزه مسؤولیت‌های متعددی را دارد که در ذیل معاونت سینمایی تعریف شده است. حتی در سه سال اخیر بازی‌های رایانه‌ای که قبلاً نبود به این حوزه متصل شده و مأموریت آن به حوزه سینمایی سپرده شده. در عین حال ما با همه گستردگی مسؤولیت‌هایی که برعهده داریم، یک بخشی در معاونت سینمایی نداریم که مسؤولیت حوزه انیمیشن و پویانمایی را برعهده بگیرد که این امر نشان می‌دهد که ما هنوز نتوانسته‌ایم همه وظایف معاونت سینمایی را کاملاً در چارت اداری وارد کنیم. در توسعه شهرک‌های سینمایی (Media City) یا جلوه‌های کامپیوتری که امروز تکنیک‌های نوین دیجیتالی در حوزه‌های طراحی جلوه‌های کامپیوتری را برعهده دارد جایی برای عهده‌داری و مسؤولیت‌پذیری آنها وجود ندارد. در حوزه بازاریابی بین‌المللی و سرمایه‌گذاری مشترک در سینمای ایران از مواردی است که نمی‌دانیم برعهده چه کسی است. همه اینها نشانگر آن است که حوزه فعالیت سینما آنقدر گسترده است که قابلیت این را دارد که در یک ساختار مستقل تعریف شود.این سؤال را به این منظور مطرح کردم که ایجاد وزارتخانه سینما با واگذاری اکران فیلم‌ها به بخش خصوصی و اصل 44 قانون اساسی و کوچک شدن دولت مغایرت دارد؟در حال حاضر رئیس سازمان ملی جوانان به‌عنوان معاون رئیس جمهور در جلسات حضور دارد. اینها مغایرتی با هم ندارد و تأسیس وزارتخانه سینما به معنی گستردگی مسؤولیت‌ها نیست بلکه به مفهوم ارتقای جایگاه مدیریتی و تصمیم‌گیری است که بتواند دیگر دستگاه‌ها را در فعالیتی که فشرده خواهد بود و نیاز سینمای ایران است را به کار بیاورد و با حوزه‌های مختلف وارد گفت‌وگو و تعامل شود.بنیاد سینمایی فارابی مسؤول تولید و اکران فیلم‌ها است، معاونت سینمایی چه اقداماتی را برای تولید بازی‌های رایانه‌ای انجام داده و چه برنامه‌هایی را در دستور کار دارد؟با توجه به اعتباراتی که در اختیار ما قرار داده شده، بنیاد بازی‌های رایانه‌ای علاوه بر سیاست‌گذاری و هدایت موضوعات به سمت بازی‌های رایانه‌ای به تمام NGO هایی که در این حوزه وارد عمل شوند هم کمک فکری و محتوایی می‌کند و هم کمک مادی. در مرحله نمایش و توزیع و تکثیر هم این بنیاد سعی می‌کند در چارچوب امکاناتی که دارد از تولید این بازی‌های ایرانی حمایت کند و امکان بازاریابی جهانی را برای آنها مهیا کند که بتوانند در عرصه بین‌المللی با دیگر بازی‌هایی که امروز در دنیا به وفور تولید می‌شود، رقابت کنند.فیلم‌سازی آسان است یا مسؤولیت‌پذیری معاونت سینمایی؟ کدام‌یک را بیشتر دوست دارید و کدام‌یک تأثیرگذارتر است؟اگر به منافع شخصی و خاص تمایل خودم باشد، بیشتر ساخت فیلم سینمایی را دوست دارم اما اگر از این حوزه فاصله بگیریم و به یک حوزه گسترده‌تری بیندیشیم، معاونت سینمایی را ترجیح می‌دهم و تأثیرگذارتر می‌دانم.