
نفیسه ابراهیم زاده انتظام-تصادفات جادهای تنها در اولین روز سال 1388 بیش از 30 کشته و 123 زخمی برجای گذاشته است. این رقم تا پایان دی ماه سال جاری بنا به اعلام سازمان پزشکی قانونی به 21 هزار و 140 نفر رسیده است. بسیاری معتقدند ارائه این آمار در آستانه سال نو، تنها کام هموطنان را تلخ خواهد کرد. اما سؤال اینجاست که آیا با چشم بستن روی واقعیتهایی که شیرازه خانوادههای بسیاری را در شادترین ایام سال از هم میگسلد، روا است؟ آیا بهتر نیست یک بار برای همیشه به جراحی و واکاوی مسأله مربوط به تصادفات جادهای بپردازیم. اگرچه آمارهای منتشر شده در رابطه با تلفات جادهای در طول چهار سال اخیر مرتب کاهش یافته، با این حال نمیتوان تحمیل هزینه همین میزان تلفات مالی و جانی ناشی از حوادث جادهای بر جامعه را نادیده گرفت. 4 درصد کاهش در طول چهار سال، علاوه بر اینکه از روند کند ایمنسازی سفرهای جادهای در کشور خبر میدهد، در مقابل افزایش سرسامآور خودروها و به تبع آن رانندگان در کشور رقمیجزیی برآورد میشود.
افزایش سفر، افزایش ایمنی میطلبد
سردار مؤمنی رئیس راهنمایی و رانندگی کشور افزایش 15 تا 20 درصدی برای سفرهای نوروزی سال 89 نسبت به سال 88 پیش بینی و اظهار کرده است: «کاهش 700 نفر از آمار کشتهشدگان تصادفات رانندگی در سال جاری نسبت به مدت مشابه در شرایطی اتفاق افتاده است که یک میلیون و 500 هزار راننده جدید به ناوگان حمل و نقل اضافه شدهاند.
از میان تصادفات نوروزی 2درصد به اتوبوسها، 62 درصد به سواری وانتها و 16درصد مربوط به موتوسیکلتها است و از میان حوادث رخ داده از انحراف به چپ و سرعت غیرمجاز به عنوان مهمترین علل بروز تصادفات از سوی کارشناسان ترافیک کشور یاد شده است.
آغاز تعطیلات نوروزی و افزایش سفرهای برونشهری و آمار بالای تصادفات جادهای گواه چیدمان معیوب معادلهای است که استانداردهای جادهسازی و تولید خودرو، افزایش بیرویه تعداد رانندگان و آموزشهای ناقص رانندگی هر یک در آنها نقش بسزایی در بیجواب ماندن آن دارند. نقشی که بسیاری ترجیح میدهند در طول سال در میان روزمرگی ناپدید شود و صد البته بررسی این آسیبها در روزهای پایانی سال مانند بحثکردن با بیمار در حال احتضار بر سر نوع تغذیهاش در طول یک سال است.
نکته مسلم این است که نمیتوان از آمار تلفات 300 هزار نفری تصادفات جادهای چشمپوشی کرد؛ بنابراین در حالی که تنها یک روز به آغاز سفرهای نوروزی باقی مانده، از میان تمام عوامل بازدارنده و کاهش دهنده خطرات در سوانح جادهای میتوان امید به رعایت نکات ایمنی از طرف رانندگان بست. این امر حتی بر دستاندرکاران راهنمایی و رانندگی که صدایشان در درگیر کردن وزارت راه و ترابری و صنایع در میزان تصادفات جادهای به جایی نمیرسد نیز روشن شده است.
و این آمار هنوز توجیهی برای کمکاری متولیان بهبود عوامل زیرساختی و فعالیتهای فرهنگی در این بخش نیست.
تخطی از سرعت مطمئنه با 25 درصد و انحراف به چپ با 20 درصد از دیگر علل مهم تصادفات جادهای هفته قبل به شمار میرود.
رئیس مرکز کنترل ترافیک پلیس راه کشور گفت: نگرانی مردم و پلیس در هفته آخر سال و آغاز سفرهای نوروزی، رانندگان پرخطری است که جان مردم را به خطر میاندازند. رانندگان قبل از سفر، خودرو را به لحاظ ایمنی و فنی بازبینی کنند و ایرادهای احتمالی را برطرف کرده تا در جاده دچار نقص فنی نشوند.
وی افزود: در سال گذشته یک هزار ایرانی در تعطیلات نوروزی در اثر تصادف راهنمایی و رانندگی جان خود را از دست دادند.
رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ نیز اعلام کرد: در سال جاری گواهینامه20 نفر از رانندگان پرخطر به دلیل ارتکاب تخلفات حادثهساز و پس از آزمایشها و بررسیهای گوناگون باطل شد.
سرهنگ سید هادی هاشمی گفت: در اسفند سال جاری استفاده از وسیله نقلیه شخصی در شهر تهران 20 درصد کاهش داشته است و توقفهای غیرمجاز نیز 35 درصد کاهش داشته است.
وی اظهار داشت: سال گذشته در روز پنجشنبه آخر سال یک میلیون و 69 هزار و 600 نفر و در جمعه آخر سال نیز یک میلیون و 532 هزار نفر به بهشت زهرا مراجعه کردند، در مجموع در روزهای پنجشنبه و جمعه آخر سال 2 میلیون و 600 هزار نفر به بهشت زهرا مراجعه کردند.
این مقام پلیس گفت: 15 میلیون سفر با 20 میلیون جابهجایی در تهران انجام میشود که یک میلیون و 500 هزار مورد آن با مترو و 4 میلیون و 800 هزار مورد آن با اتوبوس انجام میشود.
وی اظهار داشت: 4 میلیون و 200 سفر نیز در تهران با تاکسی انجام میشود.
رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران اعلام کرد: تاکسیها 20 درصد از مسافران را در سطح کشور جابهجا میکنند، تاکسی یک وسیله نقلیه عمومی لوکس است.
سرهنگ هاشمی گفت: در سال 88 بیش از 7 هزار تاکسی در تهران توقیف شد. از شیوه عملکرد تاکسیرانی راضی نیستم، عمده تخلفات ترافیکی را رانندگان تاکسیها مرتکب میشوند.
محرومیت 2هزار و صد نفر از رانندگی
رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران گفت: در سال جاری 2 هزار و 100 نفر به دلیل ارتکاب به تخلفات رانندگی از یک ماه تا یکسال از رانندگی محروم شدند.
وی اظهار داشت: در سال جاری اولین تخلف که موجب سلب گواهینامه رانندگی شد توسط زنی صورت گرفت که با خودروی بیاموی خود تا 207 کیلومتر سرعت در بزرگراه نیایش رانندگی میکرد.
سرهنگ هاشمی گفت: 20 نفر طی سال جاری به دلیل ارتکاب تخلفات حادثهساز رانندگی و پس از آزمایشها و بررسیهای لازم گواهینامه آنها برای همیشه باطل شد.
رئیس پلیس راهنمایی و رانندگی تهران بزرگ گفت: از رانندگانی که با بیش از 140 کیلومتر در ساعت در بزرگراهها رانندگی کنند، تستهای پزشکی گرفته میشود و از رانندگانی که مرتکب تخلفات حادثهساز شوند، تستهای روانپزشکی و پزشکی به عمل میآید.
رئیس مجلس شورای اسلامی نیز مهمترین راهکار کاهش تصادفات جادهای را فرهنگسازی و پس از آن تنظیم قوانین سختگیرانه عنوان کرد.
وی در ادامه با بیان اینکه باید میزان خسارتها و آمار کشته شدگان به مردم اطلاع داده شود، گفت: ما حدوداً سالی 23 الی 24 هزار نفر کشته در جاده داریم که معنیاش آن است که در 10 سال 240 هزار نفر کشته در جاده داشتهایم که این تعداد تقریبا با شهدای ما در جنگ برابری میکند و اگر در 30 سال بعد از انقلاب حساب کنیم حدوداً 70 هزار نفر کشته دادهایم.
وی گفت: البته اگر بخواهیم میزان هزینهای که در کشته شدن یک فرد و یا مجروح شدن را حساب کنیم در واقع در این 30 سال دو الی سه هزار میلیارد دلار هزینه کردهایم که این رقم بسیار بالایی است و گزارشی که از متوفیان میدهند بسیار نگران کننده است. به عنوان مثال در سالهای 83 تا 85 سالی 27 هزار نفر کشته در جاده داشتهایم و یا در 10 سال 77 تا 87 نزدیک به دو میلیون مصدوم داشتهایم که این رقم بسیار زیادی است و حدود 500 هزار نفر معلولیت برای یک عمر داشتند ضمن آنکه 70 درصد از متوفیان سرپرست خانوارها بودند و یک حادثه بزرگ در یک خانواده اتفاق میافتد که این گزارش بسیار تکان دهنده است.
وی گفت: همچنین رعایت کردن مقررات راهنمایی رانندگی نشان دهنده با فرهنگی است ضمن آنکه مقررات راهنمایی رانندگی از نظر عقلی برای همه مفید است. بنابراین آن دوره که افراد بخواهند زنجیر پاره کنند و یا ویراژ دهند گذشته است و این گونه کارها نماد بیفرهنگی است.
به هر حال امیدواریم امسال بعد از پایان تعطیلات و انتشار آمار سوانح دوباره شاهد قصه تکراری انداختن تقصیر به گردن یکدیگر نباشیم.