واکنش بیمحابا و فوری ترکیه به اقدام مشکوک روز جمعه کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا برای تصویب قطعنامه غیرالزامآور به رسمیت شناختن نسلکشی ارامنه در جنگ جهانی اول توسط دولت عثمانی، موجب عقبنشینی مقامات آمریکایی و وعده آنها به آنکارا برای جلوگیری از تصویب این قطعنامه شد.
فراخوانی سفیر ترکیه از واشنگتن و تهدید ترکها به اقدامات بیشتر تلافیجویانه سبب شد روز گذشته وزیر امور خارجه آمریکا اعلام کند که دولت باراک اوباما، هر آنچه بتواند برای جلوگیری از پیش رفتن و تصویب این قطعنامه انجام خواهد داد.
هیلاری کلینتون گفت که دولت برای جلوگیری از این امر بسیار سخت تلاش خواهد کرد.
روز جمعه کمیته روابط خارجی آمریکا با 23رأی موافق در برابر 22رأی مخالف به شکلی شکننده به تصویب قطعنامه نسلکشی ارامنه رأی داد تا خشم ترکها را برانگیزاند.
در همین حال روزنامه معتبر واشنگتنپست در دو گزارش جداگانه درخصوص این ماجرا درباره مختلشدن دسترسی آمریکاییها به پایگاه اینجرلیک در خاک ترکیه هشدار داد و اهمیت ترکیه را به عنوان یکی از اعضای مهم ناتو و عضویت فعلی آن در شورای امنیت سازمان ملل یادآور شد تا دلایل نگرانی فزاینده دولت آمریکا از اقدام نسنجیده کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان بیشتر روشن شود. به نوشته واشنگتنپست، ترکیه برای منافع امنیتی آمریکا مهم است چرا که این کشور در افغانستان و عراق اقدام به حمایت از آمریکا کرده است و همچنین در صورت رأیگیری درباره قطعنامه احتمالی تحریمهای ایران در شورای امنیت رأی این کشور کلیدی است. واشنگتن پست به نقل از برخی از کارشناسان نوشت که اقدام مجلس آمریکا میتواند ترکیه را به روابط گرمتر با سوریه و ایران سوق دهد.
با این حال، سایت خبری ــ تحلیلی پولتیکو به نقل از کارمندان مجلس نمایندگان و حزب دموکرات آمریکا اعلام کرد که نه کاخ سفید و نه اعضای دولت، رئیس کمیته روابط خارجی آمریکا را از طرح این قطعنامه بازنداشته است. به نوشته این پایگاه خبری اگرچه هوارد برمان از ماه پیش اعلام کرده بود که طرح قطعنامه را در کمیته مطرح خواهد کرد اما هیچ فشاری برای جلوگیری از این کار از سوی کاخ سفید اعمال نشده است.
این درحالی است که کاخ سفید و به ویژه هیلاری کلینتون با این قطعنامه و خطاب وی به هوارد برمان چیزی جز مخالفت ظاهری نبوده است. کلینتون قبل از تصویب قطعنامه هشدار داده بود که تصویب این قطعنامه میتواند به روابط شکننده و تازه بهبود یافته ارمنستان و ترکیه آسیب بزند.
در همین حال رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه روز شنبه در واکنش به این قطعنامه نسلکشی ارامنه گفت: تصمیم کمیته روابط خارجی نمایندگان آمریکا به ترکیه آسیبی نمیزند ولی شدیداً به روابط، منافع و نگاه دوجانبه، آسیب خواهد زد. وی افزود: ترکیه در این ماجرا بازنده نخواهد بود.
اظهارات اردوغان درحالی صورت میگیرد که حزب ملیگرای ترکیه از وی خواست اردوغان برنامه سفر آتی خود به آمریکا را لغو کند. دلوت بلوچی از اردوغان خواست پروتکل امضا شده میان ترکیه و ارمنستان برای عادیسازی روابط را فسخ کند.
