اگر تولید و تجارت یک محصول در هرکشور، بدون مطالعه و آیندهنگری صورت گیرد، باید انتظار انباشت سرمایه و هدر وی آن را داشت. اگر تولید و سرمایه تنها در یک رشته خاص متمرکز شود منجر به اشباع بازار، افت کیفی در آینده و حذف تدریجی شرکتها میشود. نمونه این امر در تولید پفک و ماکارونی بود که به ضربالمثلی در حوزه صنعت و تولید بدل شد. تعداد واحدهای تولیدی پفک و ماکارونی از سطح نیاز بازار بسیار بالاتر بوده و شرکتها برای کسب مشتری در فضای اشباع شده و رقابت نفسگیر و در حالی که هر روز هزینهها افزایش مییابد، یا با ضرر ادامه به کار میدهند و یا مجبورند رقابت ناسالم را در پیش گیرند.
صنعت اجاق گاز نیز به مانند پفک شده و در یک استان میتوان حداقل 10 واحد فعال در این رشته را پیدا کرد.
در حال حاضر و به گفته رئیس اتحادیه فروشندگان لوازم خانگی در کشور حدود 350 واحد تولید اجاق گاز وجود دارد و این در حالی است که این رقم در چند کشور اروپایی و صاحب برند به انگشتان دست نیز نمیرسد.
طحانپور به «جوان» گفت: با روند فعلی و کاهش کیفیت تولیدات داخلی باید در آینده منتظر از دست دادن بازار توسط ترکها و چینیها باشیم.
وی افزود: در حال حاضر صادرکنندگان، تولیدات بیکیفیت را به بهانه قیمت کمتر و با مارک تقلبی به فروش میرسانند که این امر به تولید لطمه جدی وارد خواهد کرد.
طحان پور اظهار داشت: تعداد کارخانجات تولید اجاق گاز در کشور به نسبت کشورهای دیگر و مطرح بسیار بالاست.
این در حالی است که در چند کشور مطرح اروپایی که صاحب تکنولوژی تولید اجاق گاز هستند تعداد کارخانه اجاق گاز به تعداد انگشتان دست نمیرسد!
حال باید پرسید که مگر این کشورها صاحب عقل و خرد نیستند که واحدهای خود را به مرز 350 کارخانه ایران نمیرسانند! صاحب تکنولوژی و توان فنی و مهندسی هستند و کیفیت تولیدات آنها نیز اگر نگوییم بسیار بالا حداقل بهتر از تولیدات کشورهای جهان سوم یا در حال توسعه است، پس چرا به فکر راهاندازی کارخانجات بیشمار نیستند؟ یا نمیتوانند از این طریق به سطح درآمد، اشتغال و ارزآوری خود بیفزایند.
نکته این است که در کشورهای صنعتی سرمایه قابل احترام و ارزشمند است و بنابراین کشورهای پیشرفته سرمایههای خود را در جهت سود بلندمدت و کسب بازار و حفظ آن به طور مداوم به کار بستهاند.
ضمن اینکه تکنولوژی تولید اجاق گاز و ... در کشور عاریه از شرکتهای مطرح دنیاست و بخشی از سرمایهها به خارج منتقل میشود.
کشورهای توسعه یافته و مطرح دریافتهاند که افزایش کمی واحدهای تولیدی و تجمع سرمایه تنها در برخی رشتهها نمیتواند عقلانی باشد و این امر را هدرروی سرمایه میدانند.
آنها به خوبی دریافتهاند اکنون در قرن بیست و یکم زمان کسب سود آنی نیست، بلکه زمان استراتژی تشخیص فرصتها و تطبیق با تحولات تکنولوژی است.
اما در کشور وقتی یک تولید و محصول خود را در برههای سودده نشان میدهد، به یکباره تمامی فعالان به سوی آن حرکت کرده و همان اتفاقی رخ میدهد که اکنون شاهد آن هستیم؛ «تولید یک محصول با چندین برند ناشناخته.»
آیا شرکتهای ایرانی نمیتوانند به دنبال خلق فرصتهای نوین و کشف فرصتهای پنهان باشند؟
امری که کشورهای توسعه یافته به خوبی آن را درک کرد و به جای کپیبرداری، تولید فرسایشی محصول خاص و تنگتر کردن بازار رقابتی، به دنبال ایجاد فرصتهای کسب و کار تازه و نو هستند.
اکنون بازار چندین محصول داخلی دچار سردرگمی شده و شرکتها به دلیل عدم فروش محصول خود به جای کشف بازار، بهبود کیفی و تغییر استراتژی تولید، به فکر گسترش تبلیغات صرف برای فروش محصول خود هستند.
این موضوع در نهایت به حذف تدریجی شرکتها از عرصه منجر میشود و پس از چند سال تولید با ظرفیت نصف، از گردونه رقابت خارج میشوند.
آیا نمیتوان به جای 350 واحد مرتبط با تولید اجاق در کشور، به تولیدات جدید و خلاقانه دست زد؟
باید توجه داشت که فرصتها در قرن 21 به خاطر سنگین شدن فضای رقابت و تغییرات لحظه به لحظه سریعتر از گذشته از کف میروند و با ادامه روند فعلی ایجاد کارخانههایی که در یک محصول مشترک فعالند، به انباشت سرمایه در یک رشته و فرصتسوزی کمک میکنیم.
وزارتخانههای مسؤول باید با تدوین استراتژی تولید بر مبنای نیازهای پنهان و جدید بازار به سمت آمادهسازی و ایجاد بستر مناسب برای رشد شرکتهای تولید کننده محصولات متنوع و به ویژه «هایتک» حرکت کنند.
ضمن اینکه مسؤولان برای حفظ بازار داخلی و خارجی از ارائه مجوزهای بیشمار و بیهدف برای راهاندازی کارخانجات در یک حرفه (پفک، ماکارونی، اجاق گاز...) جلوگیری کنند.
نمیتوان به بهانه ایجاد اشتغال اجازه داد سرمایههای گران قیمت به راحتی سوخت شوند. ضمن اینکه در آینده باید منتظر رقابت ناسالم، افت کیفی محصول(برای کاهش هزینهها) و خروج بازار کشورهای همسایه از دست ایران با ادامه روند کنونی باشیم.
مگر آنکه استراتژی پفکی برای گروهی «معین»! تنها بر مبنای سود آنی و سوءاستفاده از تسهیلات در نظر گرفته شده برای این صنعت طراحی شود نه برای بالا بردن درآمد ملی و تولید ناخالص ملی!
