
احمد طالقانی
هر 24 دقیقه یک نفر و در شبانهروز نزدیک به 70 نفر از هموطنان جان خود را در حوادث رانندگی از دست میدهند. در ایران هر ساله حدود 5/3 تا 4 میلیون سال عمر به دلیل مرگ زودهنگام از دست میرود که بخش بزرگی از آن مربوط به حوادث ترافیکی است. در کل جهان سالانه 2/1 میلیون نفر جان خود را در حوادث رانندگی از دست میدهند و این در حالی است که کشور ایران با دارا بودن یک درصد از کل جمعیت جهان، 3 درصد از مرگ و میرهای حوادث رانندگی را به خود اختصاص داده است و اینکه مرگ و میر حوادث ترافیکی اتحادیه اروپا با تعداد خودروهایی معادل 30 برابر ایران تقریباً برابر با مرگ و میر حوادث رانندگی در کشور است.
آماری که در سطور بالا به آن اشاره شد از رسانهها و مطبوعات کشور اخذ شده است. این واقعیت که جادههای کشور بوی مرگ میدهد بر کسی پوشیده نیست اما ظاهراً ابعاد فاجعه به باور مسؤولان آنچنان بزرگ نیست که فکر عاجلی برای آن اندیشیده شود و این در حالی است که کمتر خانوادهای در بین هموطنان میتوان سراغ گرفت که به نوعی زخم خورده حوادث ترافیکی نباشد. این موضوع بهویژه از آن رو تکاندهنده است که بدانیم پس از انقلاب بیش از 800 هزار هموطن جان خود را در حوادث رانندگی از دست دادهاند و سه میلیون نفر در این حوادث جراحت برداشتهاند...
7 هزار میلیارد ریال خسارت حوادث رانندگی
طبق گزارشهای رسمی در سال 87 در مجموع 136 هزار و 305 فقره تصادف در کشور رخ داده است که سه درصد از این حوادث منجر به فوت و 19 درصد به جرح سرنشینان منتهی شده است. طبق آمار سازمان پزشکی قانونی در سال گذشته 23 هزار و 363 هموطن جان خود را در حوادث ترافیکی از دست دادهاند که این رقم نسبت به سال 86 نزدیک به دو درصد رشد داشته است. این در حالی است که طبق گزارشهای رسمی خسارتهای اقتصادی ناشی از حوادث ترافیکی سالانه هفت هزار میلیارد ریال است و اگر این رقم را در کنار متوسط سنی فوتشدگان که 8/35 سال است بگذاریم ابعاد تکاندهنده این زیان اقتصادی بیش از پیش به چشم میآید.
مردیم هم مردیم، فدای سر زندهها!
آمار این قدر تکاندهنده و وحشتناک است که اگر ستاد بحران در کشور تشکیل شود جا دارد. 25 هزار مرگ و میر، 200 تا 300 هزار مجروح و هفت هزار میلیارد ریال خسارت و همه در یک سال.
ابوالفضل نیکنام، عضو کمیسیون صنایع مجلس شورای اسلامی در همین رابطه به گزارشگر «جوان» میگوید: مجموعه عواملی باعث ایجاد حوادث ترافیکی میشود مثل شخص، خودرو و جاده که اگر همه این عوامل از حداقل استانداردهای لازم برخوردار شود مرگ و میرها به طور چشمگیری کاهش مییابد.
این نماینده مردم میگوید: برخی اوقات خودروسازهای سودجو خودروی بیکیفیت و غیراستاندارد در اختیار مردم قرار میدهند که این موضوع به حوادث منجربه فوت و جرح دامن میزند.
خودروساز محترم ایبیاس و کیسه هوا تزئینی نیست
از قدیم گفتهاند گوش اگر گوش تو و ناله اگر ناله من آنچه البته به جایی نرسد فریاد است. این واقعیت که خودروسازهای ما در سایه رانت و انحصار ایجاد شده هر بلایی بر سر مشتری میآورند بر هیچ کس پوشیده نیست وقتی یکی از مدیران ارشد خودروساز در جمع اصحاب رسانه میگوید اگر آشغال هم تولید کنیم مردم ناگریز از خریدن هستند، تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل...
در حالی که بسیاری از کارشناسان حوزه خودرو معتقدند تجهیز خودروها به ترمز ضدقفل و کیسه هوا نقش زیادی در کاهش مرگ و میرها دارد اما از نظر آقایان خودروساز این وسایل تزئینی است و مشتری به ظاهر محترم میتواند با پرداخت مبالغ بیشتر خودروی خود را به این امکانات تجهیز کند.
داریوش قنبری عضو کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی به «جوان» میگوید: اقداماتی در جهت تجهیز خودروها به کیسه هوا و ترمز ایبیاس انجام شده اما این امکانات را در خودروهایی که ارزانتر هستند و بسیاری از مردم از آنها استفاده میکنند، نمیبینیم. ضمن اینکه در کشور ما کیسه هوا فقط مختص راننده است و سایر سرنشینان از این امکانات بینصیبند که باید نسبت به رفع این نقیصه هم چارهاندیشی شود.
جادههای مرگ...
همپای نقص فنی خودروها، جادههای غیراستاندارد نیز سهم عمدهای در ایجاد حوادث ترافیکی دارند.
سرهنگ علیرضا اسماعیلی از کارشناسان حوزه راهنمایی و رانندگی در مورد استاندارد نبودن جادهها میگوید: بیشتر اتوبانها و جادههای پرترافیک کشور همچون جادههای شمال، قدمت چهار تا هفت دهه دارد ضمن اینکه آزادراههای موجود نیز بسیاری از ویژگیهای استاندارد یک آزادراه را ندارند.
صحبتهای این کارشناس در کنار این حقیقت که بدانیم فقط 4/1 درصد راههای کشور آزادراه هستند و پنج درصد جادههای کشور را بزرگراهها تشکیل میدهند و بسیاری از آنها نیز از استانداردهای امروزی بینصیبند، علت سهم بزرگ جادههای ناهموار و بیکیفیت در بروز تصادفات بهخوبی قابل درک است. بهویژه آنکه بدانیم در سال 1385 طبق شاخصهای بینالمللی جادههای ایران به عنوان ناامنترین و خطرناکترین جادههای دنیا معرفی شده است!
بیتعارف در رانندگی بیفرهنگیم
یکی از عوامل مهم در ایجاد تصادفات رانندگی عدم رعایت حق تقدم است بسیاری از فعالان حوزه ترافیک اذعان دارند که عمده مشکل ترافیک در ایران فرهنگی است. آمار هم این ادعا را تأیید میکند چرا که طبق آمار بیشترین عامل انسانی در حوادث رانندگی به عدم رعایت حق تقدم بازمیگردد که امری متفاوت با فرهنگ ایرانی است خلاصه اینکه فرهنگ رانندگی در کشور ما نهادینه نشده است، تعارف که نداریم... داریوش قنبری، نماینده مجلس شورای اسلامی میگوید: امروز با مشکلات اقتصادی و اجتماعی فراگیر، مردم مشغله فکری زیادی دارند. همین عدم توجه در رانندگی ما بروز و ظهور دارد که یا به صورت بیتوجهی یا خوابآلودگی ناشی از کار زیاد یا درگیریهای فکری دیگر در تصادفات رانندگی نقش زیادی ایفا میکند.