ویدا پوریگانه - همانطور که میدانیم و در بین عوام هم شایع است هرچه مادر در دوران بارداری و شیردهی بخورد، کودک نیز از آن بهرهمند میشود. تحقیقات هم نشان داده که مادران شیرده از طریق شیر خود میتوانند تمام مواد غذایی مصرفی مثل ویتامینها، پروتئینها، کلسیم و بسیاری از مواد دیگر را در دوران بارداری و شیردهی به کودک خود برساند.
به همین دلیل این امر طبیعی است که میزان انرژی مورد نیاز مادر در دوران بارداری و شیردهی افزایش پیدا کند تا هم بتواند نیاز خود را تأمین کند هم نیاز کودکش را.
بر همین اساس دکتر وحید پورمجید متخصص زنان و زایمان به خبرنگار جوان میگوید: هر مادری برای تهیه شیر کودک خود به 500 کالری انرژی مازاد نیاز دارد. به عبارتی اگر مادری پیش از بارداری 2000 کالری انرژی در روز نیاز داشت در زمان شیردهی به 2500 کالری انرژی نیاز دارد.
همانطور که گفته شد مادران در دوران شیردهی به مواد مغذی بیشتری مثل ویتامینها، پروتئین ها، املاح و مواد معدنی نیاز دارند. در دوران شیردهی نیاز مادر به پروتئین فقط 15 گرم اضافه میشود. از این رو کل پروتئین مورد نیاز حدود 65 تا 70 گرم در روز است که این میزان با مصرف سه لیوان شیر در روز، یک عدد تخممرغ و 180 تا 300 گرم گوشت و حبوبات تأمین میشود.
با توجه به اینکه بیشتر مادران دچار فقر آهن و کمبود کلسیم میشوند، بهترین املاح برای دوران شیردهی کلسیم و آهن هستند که اگر مادر مشکل کمخونی داشته باشد یا در معرض کمخونی باشد، مصرف قرص فروسولفات ضروری است. همچنین بجاست که مادران مبتلا به کمخونی، هفتهای یک بار جگر بخورند و در طول روز حتماً یک عدد تخممرغ و مقداری گوشت قرمز میل کنند. گردو نیز برای این مادران مفید است.
مادران شیرده برای تأمین کلسیم خود باید در روز سه تا چهار لیوان شیر کمچرب و سبزیجات برگ سبز مثل اسفناج، نعناع، جعفری، کرفس، کلم، مغز بادام و بادام زمینی مصرف کنند.
ویتامینها جزو دسته دیگر مواد غذایی لازم برای هر فرد است که بر این اساس مادران شیرده برای تأمین ویتامینهای لازم خود، به پنج تا شش لیوان سبزیجات تازه به صورت سالاد، سبزی خوردن یا پخته شده در غذا نیاز دارند و باید هر روز چهار تا پنج عدد میوه مصرف کنند. چربیهای غیر اشباع در مادر باید از طریق غذا تأمین شوند. پس بهتر است مادر هفتهای یک بار ماهی مصرف و از روغن زیتون در سالادش استفاده کند.
مواد غذایی غیرمجاز برای مادران شیرده
آشامیدنیهای محرک مانند: قهوه، چای و نوشابههای گازدار، مواد غذاییای که موجب تغییر طعم شیر میشوند. مثل انواع کلم، سیر، پیاز، مارچوبه، تربچه.
گاهی دمکردههای گیاهی مثل چای نعناع و گلگاوزبان موجب بروز اثرات جانبی مثل تهوع و استفراغ در مادر میشود و ترکیبات این نوشیدنیها وارد شیر شده و امکان دارد همین اثرات در نوزاد هم بروز کند. همچنین کافئین نیز وارد شیر مادر شده و موجب تحریکپذیری نوزاد میشود. بنابراین توصیه میشود مادر شیرده کمتر از دو لیوان در روز قهوه و کاکائو مصرف کند. همچنین بهتر است مصرف شکلات و کاکائو نیز محدود شود. اثر قندهای بدون کالری و محصولات شیرین و بدون قند بر نوزاد نامشخص است. پس بهتر است مصرف این مواد در شیردهی محدود شود. ماده دیگر ادویهجات است که مصرف زیاد ادویه طعم شیرمادر را عوض میکند و از همین رو بهتر است در دوران شیردهی ادویه کمتری مصرف شود.
