در حالی که ایران آمادگی خود را برای معاوضه سوخت 5/3 با 20 درصد به گروه 1+5 اعلام کرده و طرف مقابل کارشکنی میکند آمریکاییها از عواقب تشدید فشار علیه تهران ابراز نگرانی میکنند.
به گزارش جوان، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در واکنش به جوسازیهای کشورهای غربی مبنی بر پاسخ ندادن ایران به پیشنهادات پیرامون رآکتور تهران گفت: ایران پاسخ خود را داده و اعلام کرده که حاضر است 400 کیلو اورانیوم را در کیش مبادله کند. منوچهر متکی در جلسهای با خبرنگاران در حاشیه ششمین اجلاس امنیتی منطقه در منامه این سخنان را به زبان آورد.
وی در حالی چنین گفت که طرف غربی حاضر به دادن سوخت 20 درصد نیست و شرط آن را خروج یکباره 1200 کیلو اورانیوم قبل از تحویل گرفتن سوخت مورد نیاز رآکتور تهران قرار داده، اما ایران این مسأله را به دلیل بیاعتمادی به غربیها نپذیرفته است و طرح معاوضه تدریجی در داخل خاک ایران و به صورت همزمان یا ابتدا دریافت سوخت 20 درصد سپس تحویل سوخت 5/3 درصد را مطرح کرده است.
وزیر خارجه ایران با اشاره به دلایل بیاعتمادی ایران نسبت به غرب اظهار کرد: در سال 1957 قرارداد همکاری ایران و آمریکا برای راهاندازی رآکتور تهران آغاز شد و کمی بعد ایران با آلمان و فرانسه برای احداث نیروگاه بوشهر قرارداد بست اما آنها بعداً زیر تعهدات خود زدند. متکی تصریح کرد: ایران در 200 سال گذشته قراردادهای زیادی با غرب داشته اما آنها همواره پیمانشکنی کردهاند در حالی که ما به تعهدات خود کاملاً عمل کردهایم.
وی درباره پاسخ منفی غرب به اعتماد سازیهای ایران گفت: به ما گفتند بیایید سوخت 5/3 درصد بدهید و سوخت 20 درصد بگیرید ما هم برای برونرفت از بحرانی که آنها ایجاد کرده بودند با کلیات پیشنهاد موافقت کردیم اما یکدفعه در رسانههای غربی اعلام شد 1200 کیلو اورانیوم از ایران خارج میشود تا ایران از تولید بمب اتم فاصله بگیرد. آیا این است پاسخ اعتمادسازی ایران؟
وزیر خارجه ایران در رابطه با پیشنهاد معاوضه سوخت با سوخت نیز اظهار کرد: یا باید کل آن را رد میکردیم یا راه میانهای میرفتیم. ما هم راه دوم را انتخاب کردیم و گفتیم معاوضه در چند سال صورت بگیرد به این شکل که 400 کیلو اورانیوم 5/3 درصد را در کیش تحویل میدهیم و معادل 20 درصد آن را در همانجا تحویل میگیریم. آیا این پاسخ و ابتکار نیست، چرا برخی کشورها عوامفریبی میکنند؟
سخنان متکی براساس این منطق است که جمهوری اسلامی ایران اعلام کرده ابتدا سوخت 20 درصد را دریافت میکند سپس سوخت 5/3 درصد خود را تحویل میدهد. این معاوضه از نظر ایران میتواند به صورت همزمان هم اجرا شود. اما باز هم ابتدا آنها باید سوخت 20 درصد را بدهند و بلافاصله سوخت 5/3 درصد را تحویل بگیرند.
وزیر خارجه ایران از عزم جدی ایران برای ساخت 10 تا 15 نیروگاه هستهای برای تأمین 20 هزار مگاوات برق خبر داد و افزود: چون میخواهیم در نیروگاه خودکفا باشیم ما را تحت فشار قرار میدهند.
نگرانی آمریکا از واکنش ایران
در همین حال منابع آگاه از ادامه کارشکنی غربیها در بحث معاوضه سوخت با سوخت خبر میدهند. در حالی که ایران بحث معاوضه سوخت 5/3 درصد با نوع 20 درصدی آن را بهصورت همزمان در جزیره کیش پیشنهاد داده، گروه 1+5 همچنان از پذیرش آن طفره میروند. طرفهای مذاکره نهتنها حاضر به معاوضه نشدند بلکه در روزهای 26 و 27 نوامبر در شورای حکام تشکیل جلسه دادند و با همراهی 19 کشور دیگر علیه ایران قطعنامهای جدید در آژانس بینالمللی انرژی اتمی صادر کردند.
در حالی که گروه 1+5 با معاوضه سوخت با سوخت به صورت همزمان همچنان مخالفت میکند برخی مقامات آمریکا از احتمال خروج ایران از مجموعه مذاکرات ابراز نگرانی کردهاند. در همین زمینه گری سیک عضو سابق شورای امنیت ملی و عضو فعلی شورای روابط خارجی آمریکا ضمن ابراز نگرانی از خروج ایران از مذاکرات و واکنش شدید غرب علیه تهران گفت: اگر آمریکا بخواهد ایران تحریم شود آن وقت نباید انتظار تعامل سازنده با ایران را بر سر مسائل مهم داشته باشد.
اشاره گری سیک که جزو مشاوران فعلی اوباماست به بحث افغانستان و نیاز مبرم آمریکا به همکاریهای ایران است تا بتواند با سران قبائل کنار بیاید. با توجه به اینکه ایران بارها تهدید کرده است که در صورت افزایش تحریمها دست به واکنش تندتری خواهد زد. گری سیک این واکنش تند را تحریم مذاکرات از سوی ایران میداند که نتیجه آن شکست آمریکا در روند مذاکرات افغانستان خواهد بود. به تعبیر دیگر آمریکا از یک طرف محتاج مذاکره با ایران است تا مشکلات خود را در منطقه کاهش دهد و از سوی دیگر نگران است که تحریم ایران، معضلاتش در منطقه را افزایش داده و به شکست راهبرد اوباما بینجامد.
اتمام حجت با اعضای آژانس
در همین حال سخنگوی وزارت خارجه ایران با حضور در خبرگزاری ایسنا گفت: آژانس وظیفه دارد بدون در نظر گرفتن اینکه ایران سوخت دارد یا نه به ما سوخت مورد نیاز رآکتور تهران را تحویل بدهد. آژانس باید حق کشورهایی که تحت تکالیف و قوانین آژانس و در جهت صلحآمیز رفتار میکنند را بدهد و این حقوقی است که براساس انپیتی به اعضا تعلق میگیرد.
رامین مهمانپرست درباره قطعنامه صادره علیه ایران در آژانس نیز اظهار کرد: به 25 کشوری که علیه ما رأی دادند نامه نوشتهایم و اعتراض کردهایم و رویه آنها را غیرحقوقی و غیرعادلانه اعلام نمودهایم. اینکه ما برای تمام 35 عضو آژانس نامه نوشتیم و مواضع خودمان را به صورت منطقی بیان کردیم برای اتمام حجت است تا کشورهای دیگر بدانند که اقدامشان سیاسی است و چند کشور معدود به دنبال این هستند که این دانش را صرفاً در اختیار داشته باشند و به آنها محدود شود تا زمینه ادامه تسلط برایشان فراهم شود. دولتها و ملتها باید در جریان این موارد قرار گیرند.
ملت ایران به 1+5 برای سوخت 20 درصد
آگاهان مسائل بینالمللی معتقدند گروه 1+5 بهویژه آمریکا مجبور است در زمینه معاوضه سوخت با سوخت به همکاری با ایران تن دهد، چرا که به همکاریهای ایران در طرحهای منطقهای نیاز دارند. همچنین ایران به آنها اعلام کرده که تا پایان سال 2010 به مقدار معینی از سوخت 20 درصد برای تولید دارو در رآکتور تهران نیاز دارد که در صورت تأمین نشدن آن از خارج، در داخل تأمین خواهد شد.
