
محمد صادق زمانی
طی روزهای اخیر موضوع حذف کنکور بار دیگر از سوی برخی مسؤولان حوزه تعلیم و تربیت مطرح شد که مورد توجه قرار گرفته است. این امر با توجه به جمعیت میلیونی متقاضیان ورود به دانشگاهها و مراکز آموزش عالی به طور طبیعی با حساسیتهای زیادی در سطح افکار عمومی جامعه مواجه شده و بعضاً نگرانی خانوادهها را دامن زده است و این در حالی است که طرح حذف کنکور با توجه به واقعیتهای نظام آموزشی کشور و کمبودهای محسوس و چشمگیر وزارتخانه آموزش و پرورش، حداقل در کوتاه مدت - آن طور که برخی حتی تاریخگذاری کردهاند - به نظر امکانپذیر نمیآید؛ حقیقتی که برای بسیاری که حتی از دور دستی بر آتش دارند، بدیهی است.
برای تقریب به ذهن کافی است برخی واقعیتهای نظام آموزشی کشور را مرور کنیم.
در حال حاضر آموزش و پرورش در مناطق محروم با کمبود شدید نیروی متبحر و کارشناس مواجه است، کیفیت آموزش مدارس کشور نیز به هیچ وجه یکسان و قابل قیاس نیست، در مواردی حتی فاصله این کیفیت آموزشی از بعد سخت افزاری و نرم افزاری آن چنان محسوس است که رنگ و بوی تبعیض به خود میگیرد.
افت تحصیلی پارامتر دیگری است که باید در بررسیها بیشتر مورد توجه قرار گیرد. برای درک بهتر کافی است صحبتهای رئیس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی را از نظر بگذرانیم که چندی پیش گفته بود، افت تحصیلی سالانه حداقل 4200 میلیارد ریال به نظام تعلیم و تربیت کشور ضرر میرساند.
این موضوع در کنار این واقعیت که افت تحصیلی در استانهای محروم بسیار بیشتر است گویای حقایق بسیاری است.
فقدان ساز و کار مناسب در نظام ارزشیابی دیگر معضل پیش رواست، برای مثال ساز و کار نمره دادن در برخی مدارس غیر انتفاعی و غیر دولتی قانونمند نیست و اگر ملاک ورود به دانشگاه معدل باشد، تو خود حدیث مفصل بخوان از این مجمل...
درکنار این موارد رقابت فشرده و تنگاتنگ برای ورود به برخی مراکز آموزش عالی که عمدتاً در پایتخت متمرکز شدهاند، حقیقت دیگری است که امیدواریم مسؤولان امر به آن اندیشیده باشند. به راستی طراحان حذف کنکور چه ساز و کار دیگری را غیر از کنکور برای ایجاد وضعیت عادلانه در بین متقاضیان ورود به دانشگاههایی چون تهران،امیر کبیر، صنعتی شریف، شهید بهشتی، علامه طباطبایی و ... پیشنهاد میکنند؟
به هر حال با توجه به مطالبی که در سطور بالا بدان اشاره شد به نظر میرسد حذف کنکور با این مصائب و تنگناها در کوتاه مدت، شدنی نیست از این رو با توجه به این واقعیت که اصحاب تعلیم و تربیت به واقعیات یاد شده کاملاً اذعان دارند میتوان این طور ارزیابی کرد که طراحان حذف کنکور یا دستی بر آتش تعلیم و تربیت ندارند که انشاءا... این گونه نیست یا اهداف دیگری را در سر میپروانند، اهدافی که با توجه به حساسیت افکار عمومی و خیل جمعیت میلیونی متقاضیان ورود به مراکز آموزش عالی چندان دور از ذهن نیست، تبلیغات و مطرح شدن در سطح افکار عمومی شاید از جمله این اهداف باشد.