امیرحسین سیف - معمولاً برای شروع بازی مار و پله تاس میاندازند و اگر کسی شش آورد بازی شروع میشود اما در بازی ما نیازی به انداختن تاس نیست. همین که ساعت دیجیتال جلوی خودرو عدد شش را نشان دهد به این معناست که محدودیت تردد در طرح ترافیک اعمال میشود و بازی آغاز شده است.
امروز ورود غیرمجاز به محدوده طرح ترافیک آنقدر عادی شده که به جای اینکه نزد پایتختنشینها حرمت تخلف را داشته باشد، تبدیل به یک بازی شده است. در این بازی کسی که وارد محدوده طرح ترافیک شود و نتواند از دید مأموران پلیس مخفی بماند، بازنده است و برنده کسی است که سالم برود و به سلامت بازگردد.
امروز پولدارها هم هیچ هراسی از دیدن مأمور پلیس ندارند، آنها حتی به خود این زحمت را نمیدهند که در برابر اخطار مأمور پلیس یک نیش ترمز ناقابل بزنند و قبض جریمه خود را تحویل بگیرند. عده دیگری هم هستند که استادان بازی مار و پله به حساب میآیند. نقشه شهر کف دستشان است و به راحتی آب خوردن مسیری را پیدا میکنند که حتی یک مأمور پلیس هم سر راهشان آفتابی نمیشود. علاوه بر این آنها برای هر اتفاق غیرمنتظرهای نیز آمادهاند. اگر روزی مأموران پلیس پیشدستی کنند و محل استقرار خود را عوض کنند، استاد بازی طوری از خودروهای دیگر به عنوان سپر دفاعی استفاده میکند که در هیچ جای جهان نمونه آن را نمیتوان مشاهده کرد.
ورود روزانه 150هزار خودروی غیرمجاز به طرح ترافیک
با وجود سختگیریهای پلیس راهنمایی و رانندگی روزانه بیش از 150 هزار دستگاه خودرو بدون مجوز قانونی وارد محدوده طرح ترافیک میشوند. سرهنگ سعید اسماعیلی با بیان این مطلب میگوید: از هر پنج خودرویی که قصد ورود بدون مجوز به محدوده طرح را دارند، سه خودرو به راحتی وارد محدوده طرح ترافیک میشوند. رئیس مرکز کنترل ترافیک راهور تهران ادامه میدهد: برخی رانندگان با استفاده از برخورد پلیس با دیگر خودروهای فاقد مجوز، وارد محدوده طرح ترافیک میشوند که امیدواریم با نصب دوربین و کنترل ورودیهای طرح ترافیک و اخذ عوارض از خودروهایی که وارد محدوده طرح میشوند، مشکلات برطرف شود.
بازدارنده نبودن قانون و کارتهای فلانیها!
سرهنگ هاشمی، رئیس پلیس راهور تهرانبزرگ به خبرنگار «جوان» میگوید: کنترل محدوده طرح ترافیک از وظایف پلیس نیست و بر اساس قانون به عهده سازمان حفاظت محیط زیست است. اما از آنجایی که این سازمان در صحنه حضور ندارد و ردپایی از آن را نمیتوان مشاهده کرد، پلیس وارد میدان شده است. وی ادامه میدهد: در پایتخت کشور و در هزاره سوم، ماشینها همانند عصر قجر با نیروی انسانی و یکییکی کنترل میشود.
وی میافزاید: از آنجایی که قانون ضعیف است و بازدارندگی ندارد کسی ارزشی برای تابلوی نصب شده قائل نیست و مردم وارد محدوده طرح ترافیک میشوند.
سرهنگ هاشمی تصریح میکند: در ورودی محدوده ترافیک تابلوی بسیار بزرگی نصب کردهایم که شما امکان ورود به محدوده را ندارید. با این حال اگر شش مأمور در ورودی طرح مستقر نکنیم و روزی صد بار دعوا نکنیم و فحش و ناسزا نشنویم امکان کنترل ورود ماشینها به مرکز شهر وجود ندارد.
وی میگوید: متأسفانه هرکسی با درآوردن یک کارت از جیبش که بنده فلان اداره کار میکنم یا از بستگان فلان مدیر هستم، ادعا دارد که میتواند وارد محدوده طرح ترافیک شود. به اعتقاد رئیس پلیس راهور تهرانبزرگ باید به پلیس لوح افتخار داد که توانسته وظایف سایر سازمانها را که ترک فعل آنها چنین شرایطی را به وجود آورده، به تنهایی به دوش بکشد.
وی با بیان اینکه سازمان حفاظت محیط زیست نیز باید به موضوع وارد شود، میافزاید: دنیا در حال آزمایش نسل(سوم IT) است و ما همچنان ابتدایی کار میکنیم. با این حال معتقدم که اگر دوربین هم نصب شود و جای مأموران را بگیرد، کارایی لازم را ندارد چراکه قوانین موجود کارآمد نیست.
دوربینهای انگلیسی به کمک مأموران میآیند
چند وقتی است که مسؤولان شهری تهران به این فکر افتادهاند که با استفاده از تکنولوژی روز، جلوی متخلفان را بگیرند. مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک این وعده را داده که تا پایان سال 300 دوربین ثبت تخلف در 104 ورودی محدوده طرح ترافیک نصب خواهد شد. حجتالله بهروز با بیان اینکه از روش تشخیص پلاک خودرو برای کنترل مکانیزه محدوده طرح ترافیک در بسیاری از شهرهای دنیا استفاده شده است، گفت: الگوی ما برای اجرای این طرح شهر لندن بوده که یک نمونه کاملاً موفق است و پیشبینی میشود با اجرای طرح مکانیزه محدوده طرح ترافیک بتوانیم از ورود خودروهای فاقد مجوز به محدوده جلوگیری کرده و نظارت دقیق و خوبی را اعمال کنیم.
وی افزود: خوشبختانه بستر لازم برای اجرای این طرح که شبکه منسجمی از فیبر نوری است طی چند سال اخیر فراهم شده به گونهای که اکنون 400 کیلومتر فیبر نوری در تهران وجود دارد.
بهروز تصریح کرد: برای اجرای طرح کنترل مکانیزه محدوده طرح ترافیک 100 کیلومتر فیبر نوری نیاز داریم که سال گذشته 30 کیلومتر از این میزان محقق شد و طی دو تا سه ماه آینده نیز 70 کیلومتر دیگر فیبر نوری ایجاد میشود.
بعد از دو روز، پستچی در میزند!
بهروز، مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک شهرداری تهران در گفتوگو با «جوان» گفت: میتوان با برچسبگذاری و کنترل به وسیله مأموران پلیس، استفاده از فرستندهها یا گیرندههای شناسنده فرکانس رادیویی و کنترل شماره و نوع پلاک خودروها توسط سامانه پردازش تصویر هوشمند، خودروها را کنترل کرد اما هر کدام از این روشها نقاط قوت و ضعف مشخصی دارند. با این حال شیوه قرائت خودکار پلاک خودرو بهترین روش برای تهران است.
وی افزود: با این سیستم تمامی پلاکهای عمومی، خصوصی، دارای مجوز و فاقد مجوز تردد در محدوده طرح به خوبی تفکیک و شناسایی خواهد شد و کسانی که بدون مجوز وارد محدوده طرح ترافیک شوند تا 48 ساعت بعد از تخلف، برگههای جریمه را دریافت خواهند کرد.
بهروز خاطر نشان کرد: البته اجرای طرح کنترل مکانیزه محدوده طرح ترافیک به معنای حذف نیروهای راهنمایی و رانندگی در این محدوده مهم شهر نیست و در واقع سیستمی است که به مسؤولان راهنمایی رانندگی کمک میکند تا نظارت دقیقتر و راحتتری بر محدوده طرح ترافیک داشته باشند.
نگاهی نو به محدوده طرح ترافیک
محدوده طرح ترافیک تقریباً در تمام شهرهای پرترافیک جهان وجود دارد اما روشهای مختلفی برای کنترل خودروها در نظر گرفته شده است. در برخی از کشورها هیچگونه آرم و برچسبی به خودروها داده نمیشود اما به محض ورود خودروها به محدوده طرح ترافیک شماره پلاکشان ثبت شده و به اندازه میزان حضور در محدوده ترافیک عوارض دریافت میشود. اعمال این شیوه نه تنها به شهروندان این امکان را میدهد تا بتوانند از تمام سطح شهر استفاده کنند بلکه موجب میشود که شهروندان در صورت نیاز به استفاده از خودرو در محدوده، تخلفی انجام ندهند که این خود آثار فراوانی در توسعه فرهنگ شهروندی دارد. البته اجرای این طرح نیاز به تأمین زیرساختهای لازم و طراحی سازوکارهای اجرایی آن دارد اما شهرداری تهران در نظر دارد تا آن زمان، با صدور مجوز روزانه یا هفتگی یا ماهانه آرم ترافیک قدری از مشکلات شهروندان تهرانی بکاهد البته اجرای این طرح منوط به موافقت شورای عالی ترافیک کشور است. جعفر تشکریهاشمی معاون حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران در اینباره میگوید: شهرداری تهران در حال پیادهسازی نظام مکانیزاسیون در حوزه طرح ترافیک و تغییرات در شیوه کنترل محدوده است و ممکن است این تغییرات منجر به صدور آرمهای روزانه، هفتگی یا نامحدود شود. شهرداری مطالعات خود را در اختیار شورای عالی ترافیک قرار میدهد و در صورت موافقت این شورا میتوانیم آرمهای روزانه و هفتگی یا ماهانه را هم صادر کنیم.
تاکسیها هم طرح ترافیک را شلوغ کردهاند
درد طرح ترافیک تهران یکی دو تا نیست که بتوان فقط با اجرای یک طرح آن را درمان کرد. سهمیه سازمانها، خبرنگاران، پزشکان، کنترل محدوده، طرح زوج و فرد، دستکاری پلاک، جعل و دزدی آرم، بازار سیاه و بسیاری موارد دیگر از عواملی هستند که هرگونه تصمیمگیری درباره طرح ترافیک را با چالش مواجه میکنند اما آنچه انتظار نمیرفت این بود که تاکسیها هم به نوعی به این مشکلات دامن بزنند. با اجرای طرح ساماندهی مسافربرهای شخصی، پنج هزار خودروی مسافربر شخصی در تهران تبدیل به تاکسی شدند و در پی آن با تغییر رنگ و کشیدن یک خط نارنجی بر روی کاپوت جلوی خودروی خود توانستند مجوز ورود به طرح ترافیک را به دست آورند.
عباسی مدیرکل حمل و نقل و ترافیک سازمان شهرداریهای کشور با تأکید بر اینکه تاکسیها محدوده طرح ترافیک تهران را شلوغ کردهاند، به خبرنگار «جوان» میگوید: یکی از عوامل بروز ترافیک در محدوده طرح ترافیک، وجود تاکسی بیش از نیاز در این محدوده است. سازمانهای تاکسیرانی موظف هستند که بر عملکرد تاکسیهای خود نظارت کنند ولی امروزه شاهد هستیم که رانندگان تاکسی در مکانهایی حاضر میشوند که به هیچ وجه به خطوط تاکسیرانی که در آن کار میکنند ربطی ندارد.
وی با بیان اینکه در برخی کلانشهرها از جمله تهران در ناوگان تاکسیرانی 40 درصد تاکسی مازاد داریم، ادامه میدهد: متأسفانه تاکسیها به صورت آزاد و بیهدف در شهر پرسه میزنند و زحمتکشان واقعی عرصه حملونقل و رانندگان تاکسی نیز از این وضع گلهمند هستند.
به چرخ حرفهایها قفل نمیخورد
رضا شکیبا ساکن خیابان قنبرزاده در تهران است. وی معتقد است که شیوه مدیریت بر محدوده طرح ترافیک مناسب نیست و میگوید: هرکسی که خودرویی خریداری میکند، میخواهد از آن استفاده کند اما در حال حاضر با اعمال محدودیتها حق شهروندی از مردم سلب میشود. او در ادامه میافزاید: متأسفانه افراد ثروتمند با داشتن چندین خودرو به راحتی از محدوده طرح زوج و فرد استفاده میکنند و برخی افراد هم که به خود لقب حرفهای میدهند به راحتی وارد محدوده اصلی ترافیک میشوند اما شهروند معمولی که فقط یک بار مجبور به استفاده خودرو در محدوده طرح ترافیک است با قفل چرخ پلیس مواجه میشود.
شکیبا از مسؤولان میخواهد که امکانی فراهم شود تا کسانی که یک روز یا یک هفته نیاز به تردد در محدوده طرح ترافیک دارند با پرداخت عوارضی از این امکان استفاده کنند.
