جوان آنلاین: طی روز‌های گذشته تصمیم نسنجیده و سئوال برانگیز دولت فالح الزیدی در بستن برخی گذرگاه‌های مرزی با ایران، موج نارضایتی و عصبانیت شهروندان عراقی به ویژه در استان‌های مرزی را به دنبال داشته است.
به گزارش تسنیم، این تصمیم با موجی از اعتراضات در داخل عراق رو‌به‌رو شده و آن را اقدامی در راستای فشار بر اقتصاد کشور و زیان‌بار برای بازرگانان می‌دانند.
ویدئو‌هایی که از تجمعات اعتراضی شهروندان عراقی در استان میسان در مرز با ایران منتشر شده، نشان می‌دهد که آنها از بسته شدن تنها منبع امرار معاش خود یعنی گذرگاه الشیب (چذابه درسمت ایران) به خشم آمده‌اند و خواستار باز شدن فوری آن هستند.
در آخرین ویدئوی منتشر شده، رئیس شورای استانداری استان میسان عراق اعلام کرد که دولت الزیدی یک هفته مهلت دارد تا گذرگاه مرزی الشیب (چذابه در سمت ایران) با جمهوری اسلامی ایران باز کند.
برخی کارشناسان عراقی، تصمیم دولت الزیدی در بستن گذرگاه‌ها با ایران را ناشی از عمق نفوذ آمریکا می‌دانند.
هنوز دلایل واقعی بستن برخی گذرگاه‌های مرزی میان عراق و ایران مشخص نیست؛ آن هم در سایه افزایش شدت تنش‌ها در منطقه و تهدید‌های سران دولت تروریست و تبهکار آمریکا به ازسرگیری جنگ علیه ایران. با این حال، اقدامات اخیر دولت فالح الزیدی برای بستن گذرگاه‌های مرزی با جمهوری اسلامی ایران با انتقادات گسترده‌ای از سوی طرف‌های مختلف در عراق رو‌به‌رو شده است؛ چرا که این اقدام به مثابه فشار بیشتر بر اقتصاد عراق و ورود خسارت به بسیاری از بازرگانان تلقی می‌شود، این در حالی است که با وجود مخالفت دولت تروریست آمریکا، منافع اقتصادی دو کشور همسایه ایجاب می‌کند که همکاری‌های تجاری و مناسبات اقتصادی میان آنها بدون توجه به این فشار‌های وقیحانه ادامه داشته باشد.
با توجه به اظهارات شهروندان عراقی و حتی برخی سیاستمداران، اولین طرفی که از بستن گذرگاه‌ها ضرر می‌کند، عراق است نه ایران. در همین زمینه «عبدالهادی موحان»، نماینده سابق پارلمان عراق که عضو کمیسیون دارایی بوده است، می‌گوید که عراق منافع بزرگی با ایران دارد و هر تصمیمی از سوی دولت برای بستن گذرگاه‌های مرزی یا تعلیق پروازها، تأثیر منفی مستقیمی بر اقتصاد عراق خواهد گذاشت.
به گفته وی، عراق با حاکمان کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس که پایگاه‌های نظامی خود را گشوده و خاک خود را در اختیار رژیم صهیونیستی و دولت تروریست آمریکا قرار داده‌اند تفاوت دارد؛ در حالی که عراق از چنین اقداماتی پرهیز کرده است، زیرا سیاستی شفاف دارد و تلاش می‌کند از چنین منازعات بین‌المللی دور بماند.
«ضحی السدخان»، نماینده پارلمان عراق نیز می‌گوید: هرگونه تصمیمی برای بستن گذرگاه‌های مرزی باید پیامد‌های اقتصادی و اجتماعی آن، به‌ویژه بر استان‌های مرزی، بازرگانان و شهروندان را در نظر بگیرد.
وی بر ضرورت ارائه راهکار‌های جایگزین برای تضمین استمرار انتقال کالا‌های اساسی و جلوگیری از افزایش قیمت‌ها یا آسیب به منافع مردم تأکید می‌کند.
از سوی دیگر «فالح الزبیدی»، کارشناس مسائل اقتصادی در عراق با هشدار درباره پیامد‌های فاجعه‌بار و آثار ناگوار تداوم بستن گذرگاه‌های مرزی با کشور همسایه، ایران، بر اقتصاد عراق تصریح می‌کند که این اقدام نشان‌دهنده حجم سلطه تحمیل شده دولت تروریست آمریکا بر تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و سیاسی در بغداد است.
وی می‌گوید: بازار‌های عراق پیوند بسیار نزدیکی با تجارت دوجانبه با ایران دارند؛ چرا که عراق به صورت تقریباً کامل و بسیار گسترده برای تأمین نیاز‌های روزمره شهروندان خود به واردات کالا‌های مصرفی اساسی، مواد غذایی، میوه‌ها، سبزیجات و انواع محصولات کشاورزی متکی است.
به گفته الزبیدی، کالا‌های ایرانی از ویژگی ارزانی قیمت و تناسب با قدرت خرید مردم عراق برخوردارند، علاوه بر اینکه نزدیکی جغرافیایی و سرعت جریان تأمین کالا از مرز‌های مشترک نیز از دیگر مزایای آنها به شمار می‌رود.
وی هشدار می‌دهد که قطع این شریان حیاتی تجاری حتماً به کمبود کالا‌های اساسی و جهش‌های قیمتی و تورمی منجر خواهد شد که بار سنگینی را بر دوش طبقات فقیر و کم‌درآمد می‌گذارد، علاوه بر این، آسیب‌های شدیدی به زنجیره‌های تأمین داخلی و فعالیت‌های تجاری، به‌ویژه در استان‌های مرزی و جنوبی وارد خواهد کرد.
نقش نفوذ و سلطه آمریکا در تصمیمات اقتصادی عراق
نقش و اثرگذاری نفوذ دولت تروریست آمریکا در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی عراق را می‌توان در ابعاد زیر خلاصه کرد:
اعمال سلطه و قیمومت مطلق: دولت تروریست آمریکا، سلطه و قیمومت کاملی بر تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و سیاسی بغداد اعمال کرده و استقلال تصمیم‌گیری را از دولت عراق سلب کرده است.
فشار برای قطع روابط تجاری با ایران: کاخ سفید با وجود نیاز شدید بازار عراق به کالا‌های ایرانی و منافع اقتصادی دوجانبه، با مبادلات تجاری دو کشور همسایه مخالفت کرده و دولت بغداد را به اقداماتی همچون بستن گذرگاه‌های مرزی سوق داده است.
تحمیل دیکته‌های سیاسی و امنیتی: آمریکای تروریست و سلطه گر، از نفوذ خود برای تحمیل سیاست‌هایی استفاده می‌کند که با ایجاد کمبود، تورم و آسیب به زنجیره تأمین کالا‌های اساسی، به معیشت مردم و منافع عالی عراق صدمه می‌زند تا اهداف و برنامه‌های خود در منطقه را پیش ببرد.
تعمیق سلطه بر ارکان حکومت: محرک اصلی پشت این‌گونه تصمیمات یک‌جانبه دولت بغداد، به تمایل و عزم دولت تروریست آمریکا برای محکم کردن قبضه قدرت و کنترل ارکان دولت عراق قلمداد شده است.
در این زمینه فالح الزبیدی کارشناس عراقی به سلطه دولت تروریست آمریکا بر تصمیمات دولت الزیدی اشاره کرده و می‌گوید: محرک اصلی چنین تصمیمات یک‌جانبه و خودسرانه‌ای، از تمایل دولت تروریست آمریکا برای محکم کردن قبضه قدرت و نفوذ و سلطه خود بر ارکان دولت عراق ناشی می‌شود.
به گفته وی، دولت تروریست آمریکا، قیمومت و سلطه مطلق خود را بر اقتصاد ملی عراق تحمیل کرده و از نفوذ خود برای تحمیل دیکته‌های سیاسی و امنیتی استفاده می‌کند؛ دیکته‌هایی که استقلال عراق را سلب و آن را مجبور می‌کند دست به اقداماتی بزند که به منافع عالی کشور و معیشت شهروندانش آسیب می‌زند تا در خدمت اهداف و برنامه‌های آمریکا در منطقه باشد.
واکاوی پیامد‌های بستن مرز‌ها بر معیشت مردم عراق
بستن گذرگاه‌های مرزی پیامد‌های مستقیم و سنگینی بر معیشت مردم و بازار داخلی عراق به همراه دارد که می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
کمبود کالا‌های اساسی و مواد غذایی: عراق برای تأمین نیاز‌های روزمره مردم (از جمله مواد غذایی، میوه، سبزیجات و محصولات کشاورزی) به‌شدت به واردات متکی است و قطع خطوط مرزی سبب نایابی و کمبود این کالا‌ها در بازار می‌شود.
جهش قیمت‌ها و ایجاد موج تورمی: کالا‌های وارداتی از ایران به دلیل نزدیکی جغرافیایی و قیمت مناسب، با قدرت خرید مردم تناسب دارند؛ مسدود شدن مرز‌ها سبب گرانی ناگهانی و افزایش نرخ تورم خواهد شد.
فشار سنگین بر اقشار فقیر و کم‌درآمد: پیامد‌های تورمی و نایابی کالا‌ها بیشترین فشار و آسیب اقتصادی را متوجه طبقات ضعیف و صاحبان درآمد پایین جامعه می‌کند.
خسارت شدید به کسب‌وکار‌های محلی و زنجیره تأمین: این تصمیم سبب ضرر و زیان بازرگانان، اختلال در زنجیره تأمین داخلی و رکود فعالیت‌های تجاری، به‌ویژه در استان‌های مرزی و جنوبی عراق می‌شود.
