جوان آنلاین: منابع ایرانی خبر دادند در ۴۸ ساعت گذشته ۱۹ شناور هدف موشکهای کروز ایران قرار گرفتند. تحلیلگران این اقدام ایران را واکنشی به توهمات ترامپ و ردکردن پیشنهاد عملیاتی و مرحلهای ایران میدانند. ایران در زمان دیپلماسی میدان را رها نکرد و تنگه بهرغم ترامپ در دست ایران است. شاهد قطعی آن قیمت نفت است که همچنان سهرقمی است و شاهد دیگر تکاپو و بافتههای ذهنی رئیسجمهور امریکاست. بستهنگهداشتن تنگه با حملات دو روز اخیر گواهی بر توانایی عملیاتی بسیار بالای نیروهای مسلح ایران است. از نشانههای این توانایی شکار دومین زهپاد امریکایی در آبهای تنگههرمز است. هیچ نیرویی نه تراستیهای داخلی و نه ابرقدرتهای خارجی نمیتوانند بدون تحقق شروط ایران برای تنگههرمز تعیین تکلیف کنند.
در حالی که رئیسجمهور متوهم امریکا و دیگر مقامهای این دولت استکباری تلاش میکنند با تبلیغات رسانهای، تصویری از «باز بودن» تنگه هرمز و حتی «کنترل» این آبراه به دست امریکا ارائه دهند، تحولات میدانی روایت دیگری دارد؛ روایتی که نه در اتاقهای عملیات روانی واشینگتن، که در آبهای تنگه هرمز رقم میخورد. بر اساس جزئیاتی که خبرگزاری فارس از پیگیریهای میدانی خود منتشر کرده است، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران طی ۴۸ ساعت گذشته با شناورهایی که قصد داشتند برخلاف مسیرهای تعیینشده از تنگه هرمز عبور کنند برخورد کردهاند، بهگونهای که طی آن ۱۹ کشتی متخلف هدف قرار گرفتهاند.
این آمار، مهمترین بخش از پازل تحولات اخیر تنگه هرمز است، زیرا نشان میدهد اختلاف میان روایت واشینگتن و واقعیت روی آب، صرفاً یک اختلاف لفظی یا رسانهای نیست. اگر تنگه هرمز آنگونه که ترامپ ادعا میکند تحت کنترل امریکا قرار داشت، اساساً این حجم از اعمال اقتدار و برخورد با شناورهای متخلف در چارچوب مقررات اعلامشده از سوی ایران، چگونه امکانپذیر بود؟ بنابراین واقعیت میدان را نمیتوان با یک سخنرانی، یک مصاحبه یا چند پست در شبکههای اجتماعی تغییر داد. پروپاگاندای رسانهای ممکن است برای ساعاتی بر انتظارات بازار اثر بگذارد و حتی قیمت انرژی را تحت تأثیر قرار دهد، اما نمیتواند مسیر یک کشتی را تغییر دهد، مقررات تردد را لغو کند یا توان نیروهای مسلح مستقر در منطقه را از میان ببرد. بازار ممکن است به خبر واکنش نشان دهد، اما کشتی برای عبور از تنگه ناچار است با واقعیت عملیاتی آن مواجه شود.
یک پیام روشن از واقعیت میدانی
اهمیت خبر برخورد با ۱۹ شناور متخلف در این است که نشان میدهد آنچه جمهوری اسلامی ایران درباره مدیریت تردد در تنگه هرمز اعلام کرده، یک موضع سیاسی و حتی هشدار تبلیغاتی نیست بلکه در میدان، شناورهایی که قصد عبور از مسیرهای غیرمجاز را داشتهاند با واکنش نیروهای مسلح ایران مواجه شدهاند. این موضوع در کنار هشدار نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس (PGSA) به مالکان کشتیها، تصویری روشنتر از وضعیت تردد در هرمز ارائه میکند. PGSA هشدار داده است برخی چارترکنندهها، شناورها را به استفاده از مسیرهای نامعتبر وادار میکنند و تأکید کرده که این اقدام میتواند علاوه بر ایجاد خسارتهای جانی و مالی، عبورهای بعدی شناور را نیز با محدودیت مواجه کند. همچنین در صورت احراز تخلف، شرکت متخلف در فهرست عدمانطباق قرار خواهد گرفت و عبور شناورهای مرتبط با آن با محدودیت مواجه میشود. این هشدار زمانی معنا و اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم در پی آن، مالکان یک کشتی با ارسال نامهای رسمی به PGSA بابت عبور غیرمجاز عذرخواهی کردهاند. آنها در نامه خود صراحتاً صلاحیت و اختیارات PGSA در آبهای تنگه هرمز و مقررات مربوط به مدیریت و کنترل تردد را به رسمیت شناخته و اعلام کردهاند که تخلف صورتگرفته ناشی از فشار و دستور چارترکننده بوده است. بنابراین، در یک سوی ماجرا، رئیسجمهور امریکا از «باز بودن» یا «کنترل» تنگه سخن میگوید و در سوی دیگر، در متن واقعیت میدانی، شناورها برای عبور از مسیرهای غیرمجاز با واکنش مواجه میشوند، نهاد مدیریت آبراه برای متخلفان محدودیت تعیین میکند و مالکان کشتیها برای تخلف از مقررات عذرخواهی میکنند. این فاصله میان ادعا و واقعیت، شاید مهمترین تصویر از وضعیت امروز تنگه هرمز باشد.
شکار دومین زهپاد امریکایی
بخش دیگری از این معادله پیچیده که دست برتر ایران در آن کاملاً مشهود است، به توان اطلاعاتی و عملیاتی نیروهای مسلح ایران بازمیگردد. اعلام شکار دومین زهپاد امریکایی در تنگه هرمز، از سوی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در کنار رخدادهای مربوط به شناورهای متخلف، نشان میدهد که موضوع صرفاً به کنترل مسیرهای کشتیرانی محدود نیست.
بر اساس اطلاعیه روابط عمومی سپاه، دومین زهپاد امریکایی در حالی در منطقه شناسایی و به دام افتاده که مأموریت آن رصد و جمعآوری اطلاعات بوده است. در اطلاعیه روابط عمومی سپاه تصریح شده است: «این زهپاد از نوع یکی از زیرسطحیهای هوشمند و پیشرفته با نام Remus ۶۰۰ (ریموس ۶۰۰) بوده که به دست رزمندگان نیروی دریایی سپاه به غنیمت گرفته شده و اکنون در اختیار متخصصان این نیرو، به منظور بازیابی اطلاعات آن، قرار گرفته است.» نیروی دریایی سپاه با قاطعیت اعلام کرده تنگه هرمز مسدود است و در برابر تحرکات خطرناک و تردد از مسیرهای غیرمجاز در تنگه هرمز، با اقتدار و بیوقفه در حال برخورد است. چنین رخدادی، نشانهای آشکار از سطح اشراف اطلاعاتی و عملیاتی نیروهای مسلح ایران بر محیط دریایی تنگه هرمز و خلیج فارس است. در واقع، تنگه هرمز برای نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران فقط یک خط روی نقشه نیست؛ یک محیط عملیاتی است که در آن تحرکات شناورهای سطحی و زیرسطحی، مسیرهای تردد و رفتار بازیگران خارجی رصد میشود.
دشمن خسته و مستأصل است
در کنار تحولات میدانی، روز گذشته فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران هشدار روشنی به دشمنان داد «اگر قرار باشد موانعی برای تجارت جمهوری اسلامی ایران ایجاد شود، دیگران نیز نمیتوانند انتظار داشته باشند تجارتشان بدون مشکل ادامه پیدا کند.»
بر اساس این هشدار تنگه هرمز نمیتواند به ابزاری یکطرفه برای فشار بر ایران تبدیل شود. نمیتوان از یک سو تلاش کرد مسیرهای تجارت ایران را مسدود کرد و از سوی دیگر انتظار داشت همان فشار هیچ پیامدی برای جریان تجارت و انرژی در منطقه نداشته باشد. این همان نقطهای است که قدرت بازدارندگی ایران را نشان میدهد. امیر سرلشکر حاتمی، فرمانده کل ارتش، با تأکید بر اینکه جنگ تحمیلی در مراحل حساس و سرنوشتسازی قرار دارد و ایران جای زیادهخواهیها و استکبار دشمنان نیست، تصریح کرد: اعتبار دشمن در معرض نابودی است. این نالهها و جیغهای بنفشی که میکشند، به دلیل آن است که اعتبار آنها در حال نابودی است. دچار سردرگمی و استیصال شدهاند و نمیدانند با ملت ۹۰ میلیونی که همه خود را سرباز وطن میدانند، چه کنند.
تنگه هرمز با روایت واشینگتن باز نمیشود
آنچه طی روزهای اخیر در تنگه هرمز رخ داده، در کنار هشدار PGSA، عذرخواهی مالکان کشتیها، برخورد با ۱۹شناور متخلف و شکار دومین زهپاد پیشرفته امریکایی، مجموعهای از نشانههای میدانی را شکل میدهد که نمیتوان آنها را با جنگ روانی و رسانهای نادیده گرفت یا لاپوشانی کرد.
رئیسجمهور خودشیفته امریکا ممکن است با استفاده از قدرت رسانهای تلاش کند تصویر مطلوب خود را از وضعیت تنگه به افکار عمومی و بازار جهانی تحمیل کند، اما ۱۹ شناوری که طی دو شب با واکنش نیروهای مسلح ایران مواجه شدهاند، با تبلیغات رسانهای ناپدید نمیشوند. از این رو، هرگونه محاسبه امریکایی برای اعمال فشار و تحمیل اراده از طریق تنگه هرمز، با یک واقعیت اساسی مواجه است: قدرت نظامی و اطلاعاتی ایران در این آبراه، عاملی تعیینکننده در معادلات تردد و امنیت دریایی منطقه است و نمیتوان آن را با پروپاگاندا یا جنگ روایتها مخدوش یا حذف کرد.
