در روزهای اخیر، اظهارنظرهای مقامات کشور، بهویژه محسن رضایی، دبیر شورای امنیت ملی درباره تغییر مسیر دیپلماسی ایران، بحثهای زیادی را در فضای سیاسی کشور به راه انداخته است. بسیاری معتقدند که رابطه با غرب نمیتواند مانند گذشته ادامه پیدا کند و دوران مذاکره بدون عمل به پایان رسیده است. این موضع نشان میدهد که تهران میخواهد از روندهای مذاکرات تکراری فاصله بگیرد و بر نتیجه، تضمین واقعی و اقدام متقابل تأکید کند. به باور ناظران، چنین رویکردی از یک سو فشار بر طرف مقابل را بیشتر میکند و از سوی دیگر ابتکار عمل را به ایران واگذار میکند.
پرسش اصلی این است که آیا غرب آماده پذیرش قواعد جدید هست یا میخواهد با وعدههای تکراری، ایران را در انتظار نگه دارد. اسماعیل کوثری، عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفتوگو با «جوان» با تأکید بر اینکه ایران به دلیل بدعهدی امریکا باید مسیر جدیدی در سیاست خارجه خود ایجاد نماید، درباره سرنوشت مذاکرات اسلامآباد، معتقد است مسیر قبلی دیگر ادامهدار نیست و باید چارچوب تازهای تعریف شود. او بر این نکته تأکید دارد که تصمیمگیری باید بر اساس تجربههای گذشته باشد و ایران باید بر حسب نیاز امریکا به مذاکره، استفاده لازم از این فرصت مناسب را ببرد.
کوثری در پاسخ به این سؤال که توئیت اخیر محسن رضایی درباره دیپلماسی جدید ایران و این جمله که «به گذشته بازنخواهد گشت؛ مذاکره بس است، عمل کنید»، ناظر به چه مسئله و نگاهی است، گفت: «این مسئله روشن است. چون امریکاییها در هر مذاکرهای خباثت کردند. آنچه را اول گفتند، بعد یا با شروع جنگ نقض کردند یا بلافاصله در میانه مذاکره زیرش زدند. نمیشود رئیسجمهور امریکا در تلویزیون و مقابل چشم همه جهانیان امضا کند و بعد بهراحتی زیر آن بزند. بنابراین باید روش و خواستهمان را تا حدی اصلاح کنیم تا او خیال نکند ما به او نیاز داریم. امروز آنها در مخمصه افتادهاند و نمیدانند چه کنند. پس باید از این موقعیت خوب استفاده کنیم و وضعیت جدید را اعلام کنیم.»
عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس درباره اثر این نگاه بر چگونگی ریلگذاری جدید دیپلماسی ایران و سرنوشت مذاکرات اسلامآباد تصریح کرد: «موضع جدید ایران در قبال مذاکره، تهاجمیتر از قبل است که مشخص شده و موضع جدید ایران را نشان میدهد. ما با دشمنی روبهرو هستیم که به قانون و قوانین بینالمللی پایبند نیست. بنابراین باید محکمتر از این با او برخورد کنیم تا بفهمد ما به او نیاز نداریم و بر اساس حق خودمان ایستادهایم. با ایستادگی میتوانیم به دشمن تفهیم کنیم که باید عمل کند. درباره مذاکرات اسلامآباد نیز باید گفت رئیسجمهور امریکا آن را پاره کرد، مگر اینکه خودشان بخواهند بحث جدیدی مطرح کنند. اما واقعیت این است که ما باید فراتر از همان تفاهمنامه اسلامآباد را جلوی آنها بگذاریم تا بدانند دوران بزن درروی امریکا تمام شده و باید پاسخگو باشند. پس مسیر کاملاً عوض شده است.»
