جوان آنلاین: در حالی که ایران طرحی هفتروزه برای بازگشایی تنگه هرمز به طرف امریکایی پیشنهاد داده بود تا در ازای لغو محاصره، کشتیرانی در این آبراه بینالمللی از سر گرفته شود و مذاکرات نیز در صورت پذیرش شروط ایران به جریان بیفتد، دونالد ترامپ، همانطور که انتظار میرفت، دیروز با تکرار مخالفت خود با بازگشت به تفاهم اسلامآباد و در تلاش برای کسب امتیازات بیشتر این طرح را رد کرد؛ تصمیمی که با کمرنگ شدن مسیر دیپلماسی، میتواند سایه جنگ را برای مدتی نامعلوم همچنان بر سر منطقه حفظ کند.
رئیسجمهور امریکا دیروز یک بار دیگر بهانهای را که با تکیه بر آن، آتش جنگ علیه ایران را شعلهور کرده تکرار کرد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد.» عالیترین مقام اجرایی امریکا این پیام را در شرایطی منتشر کرد که اصولاً باید به طرح هفتروزه ایران پاسخ مناسب میداد. طرحی که بنابر اعلام عباس عراقچی، از زمانی که امریکا آن را بپذیرد، آغاز خواهد شد و در صورت انجام شروط مدنظر ایران، روند بازگشایی تنگه میتواند ظرف چهار یا پنج روز تکمیل شود؛ بهگونهای که در روز ششم تردد دریایی از سر گرفته شده و در روز هفتم امریکا برای توافق نهایی وارد روند مذاکرات شود. عراقچی که بنابر اعلام منبع آگاه، احتمالاً به همراه هیئت مذاکرهکننده تا روز چهارشنبه در نیویورک خواهد ماند، روز جمعه در جمع خبرنگاران در محل استقرار رسانهها در جنب شورای امنیت سازمان ملل با اشاره به طیفی از جنایات امریکاییها علیه ایران اضافه کرد: «رئیسجمهور امریکا به همراه نخستوزیر رژیم اسرائیل، از تریبون مجمع عمومی تلاش کردند واقعیتها را تحریف کرده و جایگاه قربانی و متجاوز را معکوس جلوه دهند. ایالات متحده و رژیم اسرائیل نمیتوانند اقدامات خود علیه مردم ایران را تطهیر کنند.»
امیدواری به استفاده از ابزار محاصره
این در حالی است که دیروز، روزنامه والاستریتژورنال به نقل از مسئولان امریکایی اعلام کرد که ترامپ با طرح ایرانی هفتروزه بازگشایی تنگه هرمز مخالفت کرده است. در این گزارش، آمده است که ترامپ به معاونان خود ابلاغ کرده پیشبینی میکند تجاوزات علیه ایران بعد از انتخابات میاندورهای در نوامبر آتی از سر گرفته شود! در عین حال، امریکا میخواهد ذخایر تسلیحاتی کاهشیافته خود را برای درگیریهای ناگهانی آتی حفظ کند.
والاستریتژورنال اضافه کرد که ترامپ در جلسات غیرعلنی خود نسبت به عملی شدن خواستههایش از سوی ایران ابراز شک و تردید کرده است.
با این وجود مسئولان مذکور تأکید کردند که مواضع کنونی ترامپ ممکن است طی هفتههای آتی تغییر کرده و تحت تأثیر نتایج انتخابات میاندورهای قرار بگیرد.
دلایل متعددی برای رد این پیشنهاد ایران مطرح شده، از جمله اینکه مقامات امریکایی به ایران و میانجیها اعلام کردهاند که ترامپ قصد ندارد محاصره دریایی را لغو کند، زیرا واشینگتن معتقد است فشار اقتصادی نهایتاً ایران را به پذیرش توافقی به نفع امریکا و متحدان عربش وادار خواهد کرد. همچنین گفته شده که ترامپ تمایلی به ازسرگیری عملیات رزمی گسترده ندارد، تا حدی به این دلیل که امریکا میخواهد ذخایر مهمات خود را برای سایر شرایط اضطراری حفظ کند. همچنین مدعی شده که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرده است که هیچ طرح توافق جدیدی را بررسی نخواهد کرد و برای یک جنگ فرسایشی آماده است. این نهاد خواهان بازگشت به شرایط توافق اولیه ژوئن است که شامل کاهش تحریمهای نفتی، دسترسی به داراییهای مسدودشده و به رسمیت شناختن نقش ایران در مدیریت تنگه هرمز بود.
تلاش برای جلوگیری از تجارت ایران
به دنبال انتشار گزارش والاستریت ژورنال و ساعتی بعد از جریانسازی ترامپ در شبکه ایکس درباره لزوم منع ایران در دستیابی به سلاح هستهای، ترامپ به صراحت نقل کرد که پیشنهاد ایران را رد میکند. العربیه به نقل از یک منبع امریکایی از قول ترامپ نقل کرد که امکان بازگشت به تفاهمنامه با ایران وجود ندارد و ترامپ هر توافقی را که بر اساس آن، ایران بخواهد فوراً تجارت را با ایران از سر بگیرد رد میکند.
رئیسجمهور امریکا با اعلام اینکه هم او و هم ایران خواستار توافق هستند، توافق ایران را غیرقابل قبول دانست و در ادامه ادعا کرد: «مقادیر زیادی نفت از تنگه هرمز عبور میکند و دیشب ۲۹کشتی عبور کردند؛ ایران میخواهد فوراً تنگه باز شود، چون متحمل خسارات زیادی شده است.» او این را هم گفت که ایران با بستن تنگه هرمز به دردسر بزرگی افتاده و کشورش بزرگترین محاصره تاریخ را بر ایران تحمیل کرده است.
جلوگیری از جایگزینی «قانون جنگل»
ترامپ در شرایطی یک بار دیگر زبان به تهدید ایران باز کرد که وزیر خارجه ایران پیش از این، درباره برنامه هستهای ایران تأکید کرده بود که اتهامات جدید مطرحشده ماهیتی سیاسی دارد. او همچنین درباره مسائل مرتبط با تنگه هرمز گفته بود که ایران همچنان به کشتیرانی ایمن و امن متعهد است. با این حال، امنیت دریایی از طریق اقدامات نظامی بیشتر، تهدید، محاصره یا اعمال فشار اقتصادی قابلبازگرداندن نیست. عراقچی تکرار کرد: «نمیتوان کشوری را بمباران کرد، آن را به نابودی تهدید کرد، محاصره دریایی و اقدامات قهری علیه آن اعمال کرد و در عین حال انتظار داشت امنیت و کشتیرانی بهطور خودکار به وضعیت عادی بازگردد. مسئولیت همچنین متوجه آن دسته از کشورهای منطقه است که با بیاعتنایی آشکار به اصول حسن همجواری و در نقض تعهدات بینالمللی خود تحت منشور ملل متحد، با در اختیار قرار دادن قلمرو، پایگاههای نظامی، حریم هوایی و زیرساختهای لجستیکی و اطلاعاتی خود، تجاوز را تسهیل و امکانپذیر کردند.» وی تأکید کرد: «از این رو، ایران موضع خود را بهروشنی اعلام کرده است. ایران از طریق قطر، یک برنامه مشخص هفتروزه را به ایالات متحده منتقل کرده است. در صورت فراهم شدن شرایط لازم، تنگه هرمز میتواند بازگشایی شود و تردد عادی دریایی ظرف هفت روز از سر گرفته شود.» وزیر خارجه ایران در پایان اضافه کرد، اکنون انتخاب با ایالات متحده است. ایران اجبار، تهدید یا ارعاب را نمیپذیرد و تحت فشار از حقوق حاکمیتی خود صرفنظر نخواهد کرد. سازمان ملل متحد با هدف جلوگیری از جایگزینی قانون جنگل به جای حاکمیت حقوق بینالملل ایجاد شد. منشور ملل متحد اختیاری نیست. حاکمیت مشروط نیست. دیپلماسی به معنای تسلیم نیست و صلح را نمیتوان از طریق تهدید به نابودی بنا کرد.
