جوان آنلاین: با نزدیک شدن به آغاز سال زراعی جدید، هنوز نرخ خرید تضمینی گندم اعلام نشده و کشاورزان برای انتخاب محصول و برنامهریزی کشت در انتظار تعیین قیمت هستند، برخی پیشنهادها نرخ ۸۵هزار تومان برای هر کیلوگرم گندم را مطرح کردهاند، اما این رقم هنوز نهایی نشده است. همزمان پرداخت مطالبات خرید گندم نیز ادامه دارد و از مجموع ۴۲۰ هزار میلیارد تومان خرید انجام شده از ابتدای سال، ۲۷۵ هزار میلیارد تومان پرداخت شده است. بنابراین قیمت خرید، هزینه نهادهها و زمان پرداخت مطالبات سه عامل مهم در تصمیم کشاورزان برای فصل جدید خواهند بود.
آغاز سال زراعی جدید، کشاورزان را وارد مرحلهای میکند که باید درباره نوع محصول و میزان سطح زیر کشت تصمیم بگیرند، این تصمیم در مورد گندم اهمیت بیشتری دارد، زیرا قیمت خرید محصول، هزینه تولید و میزان درآمد نهایی باید پیش از شروع کشت برای تولیدکننده قابل برآورد باشد و هرچه این اطلاعات دیرتر مشخص شود، برنامهریزی اقتصادی کشاورز نیز با ابهام بیشتری همراه خواهد شد.
نرخ خرید تضمینی گندم در کمیتههای کارشناسی با توجه به عواملی مانند تورم و افزایش هزینههای تولید بررسی میشود و در این فرایند پیشنهاد ۸۵هزار تومان برای هر کیلوگرم نیز مطرح شده است. با این حال این رقم هنوز نرخ قطعی خرید تضمینی نیست و قیمت نهایی باید از سوی شورای قیمتگذاری مشخص شود.
تعیین قیمت مستقیماً با انتخاب محصول ارتباط دارد، کشاورز برای انتخاب میان گندم، کلزا، سیبزمینی و دیگر محصولات باید هزینههایی مانند بذر، کود، سم، آب، سوخت و ماشینآلات را در کنار درآمد احتمالی محصول قرار دهد و ببیند کدام گزینه از نظر اقتصادی شرایط مناسبتری برای زمین و منابع در اختیارش ایجاد میکند.
مطالبات پرداختنشده همچنان مطرح است
در کنار نرخ خرید، وضعیت پرداخت پول گندم خریداری شده نیز برای کشاورزان مهم است و طبق ارقام اعلام شده، از ابتدای سال ۴۲۰ هزار میلیارد تومان گندم از کشاورزان خریداری شده که تاکنون ۲۷۵ هزار میلیارد تومان آن پرداخت شده است. بر این اساس حدود ۱۴۵ هزار میلیارد تومان از مبلغ خرید اعلام شده هنوز پرداخت نشده و برنامه پرداخت ۱۰۰ هزار میلیارد تومان دیگر نیز مطرح شده است.
این فاصله مالی برای کشاورزی که باید همزمان خود را برای فصل جدید آماده کند اهمیت زیادی دارد، زیرا خرید بذر و کود، آمادهسازی زمین، تأمین سوخت و هزینههای مربوط به ماشینآلات پیش از آنکه محصول جدید به مرحله برداشت برسد، پرداخت میشوند و تأخیر در دریافت درآمد محصول قبلی، نقدینگی کشاورز برای شروع فصل بعد را محدود میکند. از طرف دیگر، جذابیت اقتصادی گندم فقط به قیمت خرید تضمینی وابسته نیست و شرایط پرداخت نیز در انتخاب کشاورز اثر دارد. اگر محصولی با فاصله زمانی کوتاهتری به پول تبدیل شود، ممکن است برای بخشی از تولیدکنندگان نسبت به محصولی که پرداخت آن با تأخیر انجام میشود جذابیت بیشتری پیدا کند، به همین دلیل سیاست خرید تضمینی باید قیمت و پرداخت را در کنار یکدیگر ببیند.
نهادههای تولید نیز ضلع دیگری از معادله تولید گندم هستند، دسترسی به کودهای فسفاته و پتاسه، زمان مصرف آنها و تأمین سایر نهادهها بر عملکرد زمین اثر میگذارند و کاهش دسترسی یا افزایش هزینه این نهادهها میتواند حتی با وجود قیمت مناسب خرید تضمینی، هزینه نهایی تولید را بالا ببرد. سوخت نیز برای عملیات کشاورزی اهمیت مستقیم دارد، آمادهسازی زمین، کاشت، داشت و برداشت به ماشینآلات وابسته است و ماشینآلات نیز برای فعالیت به سوخت نیاز دارند. بنابراین تأمین بهموقع سوخت یکی از پیششرطهای اجرای برنامه کشت و جلوگیری از افزایش هزینههای تولید خواهد بود.
به هر روی، موعد آغاز فصل جدید کشت گندم در حالی فرا رسیده که بخش مهمی از مطالبات گندمکاران هنوز به طور کامل پرداخت نشده و نرخ خرید تضمینی محصول نیز در آستانه سال زراعی جدید تعیین نشده است، شرایطی که برنامهریزی برای کشت آینده را برای تولیدکنندگان دشوار میکند. کشاورز برای ورود به فصل جدید به قیمت مشخص، نهاده کافی، سوخت و نقدینگی نیاز دارد و تأخیر در هر یک از این موارد تصمیم او درباره سطح زیرکشت و نوع محصول را تحت تأثیر قرار میدهد. از طرف دیگر تأمین پایدار گندم مورد نیاز کشور به حفظ انگیزه تولیدکنندگان وابسته است و پرداخت بهموقع مطالبات نیز بخشی از نقدینگی لازم برای آغاز کشت را فراهم میکند. بنابراین تعیین نرخ خرید تضمینی پیش از شروع کشت و تسویه منظم مطالبات، دو عامل مهم در شکلگیری برنامه تولید گندم در سال زراعی جدید خواهند بود.
