جوان آنلاین: بازار قرقیزستان برای ایران دروازهای به اقتصادی با بیش از ۱۲ میلیارد دلار واردات سالانه و عضویت در اتحادیه اقتصادی اوراسیا محسوب میشود. بنابراین تمرکز بر شناسایی دقیق نیازهای این بازار و اتصال آن به ظرفیت استانهای ایران، چشمانداز روشنی دارد و اجرای توافق تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز هزینه ورود بخشی از کالاها را کاهش داده است. با این حال فاصله میان ظرفیت موجود و تجارت واقعی همچنان زیاد است و صادرات ایران به قرقیزستان حدود ۱۱۱ میلیون دلار ثبت شده است، در حالی که توسعه پایدار این مسیر به انتخاب کالای درست، شناخت خریدار و حل موانع عملیاتی وابسته خواهد ماند.
قرقیزستان از نظر جمعیت بازار بزرگی نیست و جمعیت آن حدود ۲/۷ میلیون نفر عنوان شده است، اما ساختار تجارت خارجی، ظرفیت تقاضا را بیشتر از اندازه بازار داخلی نشان میدهد و دادههای واردات کالایی قرقیزستان حدود ۱۲ میلیارد دلار ثبت شده است. بنابراین مسئله اصلی برای صادرکننده ایرانی، یافتن سهمی از بازاری است که بخش بزرگی از نیاز خود را از خارج تأمین میکند. ترکیب اقتصاد قرقیزستان چند مسیر مشخص برای ایران ایجاد میکند. بخش کشاورزی، توسعه زیرساخت، خدمات فنی و مهندسی و نوسازی پالایشگاهها بهعنوان حوزههای دارای فرصت معرفی شدهاند و این حوزهها زمانی به قرارداد تبدیل میشوند که صادرکننده از معرفی توانمندی عبور کند و به شناخت مشخص از پروژه، خریدار، استاندارد، قیمت و مسیر پرداخت برسد.
بر پایه آمار منتشر شده درباره تجارت ایران با اعضای اتحادیه اقتصادی اوراسیا، صادرات ایران بیش از ۲ میلیارد دلار بوده که سهم قرقیزستان از آن ۱۱۱ میلیون دلار ثبت شده است. این فاصله، محدودیت ارتباط تجاری ایران با بازار قرقیزستان را برجسته میکند. اجرای توافق تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای حدود ۸۷ درصد کالاهای مبادلهشده میان طرفها حذف تعرفه ایجاد کرده است. قرقیزستان یکی از اعضای این اتحادیه است، بنابراین صادرکننده ایرانی در برخی گروههای کالایی شرایط تعرفهای مساعدتری دارد، اما بهرهگیری واقعی از این مزیت به تطبیق کدهای تعرفهای، قواعد مبدأ، استانداردهای محصول و الزامات گمرکی وابسته است.
پیشنهاد اتصال ظرفیت صادراتی استانها به نیازهای بازار قرقیزستان، در عمل باید به فهرست دقیق کالا، خریدار و پروژه تبدیل شود. کاهش تعرفه وقتی اثر اقتصادی پیدا میکند که محصول ایرانی همزمان از نظر قیمت، کیفیت، شبکه توزیع و سازوکار تسویه برای خریدار قابل رقابت باشد.
پروژههای زیرساختی و نوسازی صنعتی به حضور محلی، تأمین مالی و شناخت مقررات نیاز دارند. بنابراین هیئتهای تجاری باید پیش از سفر به پروژه و طرف تجاری مشخص متصل شوند. سازمان توسعه تجارت نیز نمایشگاهها، ایراناکسپو و رویدادهای اوراسیا و شانگهای در قرقیزستان را ابزار ایجاد این ارتباط معرفی کرده است.
همکاری با ایرانیان مقیم قرقیزستان نیز در همین چارچوب اهمیت دارد، زیرا شبکه محلی میتواند شناخت خریداران، توزیعکنندگان و مقررات را سریعتر کند و هزینه جستوجوی بازار را برای شرکتهای تازهوارد کاهش دهد.
قرقیزستان در سال گذشته حدود ۳ میلیارد دلار صادرات و ۱۲میلیارد دلار واردات داشته و کسری تجاری آن به ۴/۹ میلیارد دلار رسیده است. چنین ساختاری، یعنی اقتصاد قرقیزستان به واردات وابستگی بالایی دارد، اما بازار وارداتی آن در اختیار مجموعهای از تأمینکنندگان خارجی است و ورود ایران نیازمند مزیت روشن در قیمت، کیفیت، سرعت تحویل یا خدمات خواهد بود. نقش سفارت و سازمان توسعه تجارت نیز باید از برگزاری رویداد فراتر برود و به ایجاد زیرساخت اطلاعاتی بازار برسد. شناسایی نیاز استانهای قرقیزستان، تهیه فهرست واردکنندگان، بررسی رقبا، مقایسه قیمت تمامشده و مشخص کردن مسیرهای حملونقل، ریسک تصمیم صادرکننده را کاهش میدهد و ظرفیت تولیدی ایران را به تقاضای واقعی نزدیک میکند.
نمایشگاه و هیئت تجاری زمانی اثرگذار است که پیگیری قرارداد، نمونهفرستی، مذاکرات مالی و حل مسائل استاندارد و حملونقل پس از رویداد ادامه یابد. به همین دلیل، نتیجه مطلوب این سیاست، نه افزایش تعداد دیدارها، بلکه تبدیل دیدارهای تجاری به قراردادهای قابل اجرا و تکرارپذیر خواهد بود.
برای ایران، هدف عملی در این بازار تبدیل مزیت تعرفهای و ظرفیت تولید به رابطه تجاری پایدار است. رقم ۱۱۱ میلیون دلاری صادرات به قرقیزستان در برابر واردات بیش از ۱۲ میلیارد دلاری این کشور، فاصلهای را ترسیم میکند که پر کردن آن به تبلیغ بیشتر نیاز ندارد، بلکه به انتخاب دقیق کالا، شبکهسازی تجاری و کاهش هزینه مبادله نیاز دارد. اگر این حلقهها تقویت شوند، توافق اوراسیا از یک امتیاز حقوقی به ابزار توسعه صادرات تبدیل خواهد شد.
