جوان آنلاین: دو روز منفی برای شاخص کل کافی بود تا دوباره ترس «تکرار سال ۹۹» در بازار بپیچد، اما نمودار یک نکته مهم دارد و آن اینکه شاخص بعد از رسیدن به محدوده ۷ /۷ میلیون واحد وارد اصلاح شده و از طرف دیگر رشد نقدینگی، تورم، نرخ ارز و تغییرسیاست ارزی متغیرهایی هستند که میتوانند به رشد درآمد و سود شرکتها کمک کنند.
بورس تهران معاملات یکشنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ را نیز با فشار سنگین فروش آغاز کرد؛ شاخص کل بیش از ۱۵۷ هزار واحد کاهش یافت و همزمان فرابورس نیز افت محسوسی را تجربه کرد. نکته قابل توجه اینکه فشار فروش تنها محدود به شرکتهای بزرگ نبود. شاخص کل هموزن با کاهش ۴۰ هزار و ۴۴۲ واحدی معادل ۰۴ /۲ درصد در سطح یک میلیون و ۹۴۶ هزار و ۳۲۸ واحد ایستاد. نزدیکی درصد افت دو شاخص نشان میدهد برخلاف برخی روزهای گذشته، موج عرضه تقریباً در کلیت بازار گسترش یافته و سهام کوچک و متوسط نیز درگیر اصلاح قیمت شدهاند.
بخشی از این عرضه را میتوان در چارچوب شناسایی سود پس از رشد سریع هفتههای گذشته ارزیابی کرد. با افزایش قیمت سهام، فاصله خریداران و فروشندگان بر سر ارزشگذاری شرکتها بیشتر میشود و حساسیت بازار به اخبار و متغیرهای بنیادی نیز بالا میرود. نتیجه چنین وضعیتی میتواند افزایش دامنه نوسان و رفتوبرگشتهای شدیدتر قیمتها باشد. کارشناسان بازار سرمایه بر این نکته تأکید دارند که پس از جهش قابل توجه قیمت سهام، افزایش نوسان و دورههای شناسایی سود بخشی طبیعی از رفتار بازار است. آنچه اهمیت بیشتری دارد، تفکیک میان یک اصلاح قیمتی در دل روند و تغییر پایدار متغیرهای اثرگذار بر سودآوری شرکتهاست. یک روز منفی، حتی با افت بیش از ۲ درصدی شاخصها، بهتنهایی برای نتیجهگیری درباره مسیر میانمدت بورس کافی نیست.
در شرایط فعلی، متغیرهایی مانند نرخ ارز، سودآوری شرکتها، گزارشهای تولید و فروش، نرخ بهره و جریان نقدینگی وزن بیشتری در تعیین مسیر سهام پیدا کردهاند. هرچه بازار از کفهای قبلی فاصله میگیرد، خرید صرفاً بر مبنای روند عمومی دشوارتر میشود و سرمایهگذاران نسبت به قیمت و سودآوری هر شرکت حساستر خواهند شد. از این منظر، پیام مهم معاملات روز گذشته فراگیر شدن عرضهها پس از یک دوره رشد سریع است.
پیشبینی اعداد بالاتر روی نمودار
مسعود رنجبر، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با «جوان» میگوید: شاخص کل در ماههای اخیر از کانال بلندمدتی که از آبان ۱۴۰۱ شکل گرفته بود خارج شده و وارد یک کانال جدید شده است. بعد از عبور از میانه این کانال حالا ممکن است بازار برای آزمایش همین محدوده به عقب برگردد. رنجبر با بیان اینکه شدت عرضهها را نمیتوان به تنهایی نشانه تداوم اصلاح دانست، گفت: بازار در آستانه انتشار گزارشهای ماهانه و ششماهه شرکتها قرار دارد و عملکرد صنایع در این گزارشها میتواند بر مسیر معاملات روزهای آینده اثرگذار باشد.
او محدوده ۶/ ۶ تا ۷/ ۶ میلیون واحد را محدوده حمایت کلیدی این اصلاح عنوان کرد و افزود: اگر این واحد حفظ شود، سناریوی محتمل در این تحلیل پولبک و ادامه روند صعودی است که میتواند ۶ /۸ میلیون واحد را تجربه کند. این کارشناس بازار سرمایه در ادامه افزود: نکته مهمتر این است که ۶/ ۸ میلیون واحد لزوماً سقف نهایی شاخص نیست و اگر سقف کانال جدید هم شکسته شود، اعداد بالاتری روی نمودار قابل تصور است. او با بیان اینکه شرایط امروزبا سال ۱۳۹۹ یکسان نیست، گفت: رشد نقدینگی، تورم و نرخ ارز متغیرهایی هستند که میتوانند به رشددرآمد و سود شرکتها کمک کنند.
سهام بزرگ همچنان ظرفیت رشد دارد
بررسیها نشان میدهد رشد اخیر بازار یکدست نبوده و برخی نمادها رشد بیشتری داشتهاند و برخی با رشد کمتری مواجه شدهاند. به عنوان مثال فملی اکنون بهتنهایی حدود ۱۳ درصد از ارزش کل بازار را در اختیار دارد و بسیاری از صندوقهای اهرمی نیز این سهم را در سبد خود دارند. پالایشیها نیز با وجود P/E پایین، میتوانند گزارشهای ششماهه مطلوبی منتشر کنند. کارشناسان تاکید دارند که P/E بازار هنوز با سقفهای قبلی فاصله دارد و با انتشار تدریجی گزارشهای شش ماهه در پایان شهریورماه، شاهد افزایش سود شرکتها خواهیم بود.
علیاصغر صالحی، کارشناس بازارهای مالی در گفتوگویی با اشاره به عرضههای اخیر گفت: یکی از دلایل نگرانی نداشتن از این عرضهها، فاصله ارزش دلاری بازار با سقف تاریخی است. ارزش دلاری بازار سرمایه در سال ۱۳۹۹ حدود ۴۲۷ میلیارد دلار بود، در حالی که اکنون با وجود ورود شرکتهای جدید و افزایش تعداد شرکتهای بورسی و فرابورسی، ارزش دلاری بازار همچنان با آن سقف فاصله دارد. او افزود: تعداد شرکتهای حاضر در بورس و فرابورس طی سالهای اخیر افزایش یافته و اکنون به حدود ۸۰۰شرکت رسیده است؛ بنابراین در شرایطی که تعداد شرکتها افزایش پیدا کرده، ارزش دلاری بازار هنوز به سطح سال ۱۳۹۹ نرسیده است. صالحی ادامه داد: با وجود عرضههای قابلتوجه، سمت تقاضا همچنان در برابر عرضه مقاومت میکند، حتی در معاملات شنبه ۲۸ شهریور نیز صفهای فروش با تقاضا مواجه شدند و بخشی از سهام در محدودههای منفی جمعآوری شد.
او گفت: در شرایطی که قیمت مسکن، طلا، خودرو و کالا و خدمات افزایش قابل توجهی داشتهاند، در برخی بازارهای موازی عطش تقاضای سرمایهگذاری مانند گذشته وجود ندارد. در بازار سرمایه نیز برخی پالایشیها با P/E حدود دو و برخی پتروشیمیها با P/E حدود دو تا سه معامله میشوند که ارزنده است.
این کارشناس بازار سرمایه، شرایط جنگی را مهمترین ریسک بازار دانست و اظهار کرد: تجربه درگیری ۳۹روزه نشان داد حتی در صورت وقوع جنگ نیز لزوماً شرکتها برای مدت طولانی از چرخه تولید خارج نمیشوند. او افزود: اگرچه برخی نمادها طی ماههای اخیر رشد قابلتوجهی داشتهاند، اما متوسط قیمت سهام تقریباً دو برابر شده و در مقایسه با تورم همچنان عقبماندگی بازار سهام وجود دارد. حمید اعرابی از دیگر کارشناسان بازار سرمایه هم با اشاره به وضعیت سهام شرکتهای بزرگ گفت: با توجه به اینکه سهام شرکتهای بزرگ همچنان از ارزندگی برخوردارند و جای رشد دارند، به نظر میرسد شاخص بازار تا سال آینده حداقل بتواند به محدوده ۱۱ میلیون واحد برسد.
او افزود: با توجه به شرایط فعلی بازار، سهام بزرگ و شاخصساز نسبت به بسیاری از سهمهای کوچک بیشتر مورد توجه قرار دارد و انتشار گزارشهای شش ماهه میتواند تصویر روشنتری از وضعیت سودآوری و ظرفیت رشد این شرکتها ارائه کند.
