جوان آنلاین: در حالی که امریکا سعی داشت از میزبانی نشست وزیران دارایی گروه ۲۰ در کارولینای شمالی برای افزایش فشار بر ایران استفاده کند، این تلاشها با مخالفت محکم چین روبهرو شد. چین به عنوان تنها عضو این گروه با گنجاندن عباراتی درباره آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز مخالفت کرد؛ موضعی که نشان میدهد پکن از تبدیل شدن این موضوع به الگویی برای طرح ادعاهای مشابه درباره تنگه تایوان و دریای چین جنوبی نگران است.
چین از آغاز تجاوز امریکا و رژیمصهیونیستی به ایران، همواره از حق تهران برای دفاع در برابر متجاوزان حمایت کرده و کنترل تنگه هرمز را نیز در چارچوب حقوق سرزمینی ایران مشروع میداند. در مجامع بینالمللی نیز با تلاشهای واشینگتن برای دیکته کردن خواستهها و سیاستهای خود به تهران مخالفت میکند.
در نشست وزیران دارایی و رؤسای بانکهای مرکزی گروه ۲۰ که سهشنبه شب به میزبانی امریکا در کارولینای شمالی برگزار شد، چین با پیشنویس بیانیه مشترک این نشست مخالفت کرد و مانع از صدور آن شد. بر اساس گزارشها، چین تنها عضو گروه ۲۰ بود که با چهار بند از بیانیه پیشنهادی، یعنی بندهای ۴، ۱۰، ۱۱ و ۱۳، مخالفت کرد. یکی از این بندها آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز بود که چین به دلیل نگرانی از رویهسازی برای تنگه تایوان و دریای چین جنوبی با آن مخالفت کرد. برخی تحلیلها این اقدام را نشانهای از حمایت پکن از موضع ایران در برابر امریکا دانستهاند. چین همچنین با بندهایی که «اقتصادهای غیربازاری» را به خاطر صادرات ارزانقیمت ناپایدار و ایجاد عدم تعادل در اقتصاد جهانی نقد میکرد، همچنین چین با بندی که خواستار افزایش اختیارات صندوق بینالمللی پول (IMF) برای نظارت بر عدمتعادلهای تجاری جهانی بود، مخالفت کرد. علاوه بر این، بندی که برخی از اعضای گروه ۲۰ را به عنوان طلبکاران اصلی برخی کشورهای بدهکار معرفی میکرد، با مخالفت چین همراه شد.
چین با این مخالفت خود عملاً مسیر واشینگتن و متحدانش برای افزایش فشارها به ایران را مسدود کرد، تا جایی که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری امریکا در کنفرانس خبری اعلام کرد که با وجود موافقت ۱۹عضو دیگر با بیانیه، به دلیل مخالفت چین، امکان صدور بیانیه مشترک وجود نداشت. در نتیجه، نشست بدون بیانیه مشترک به پایان رسید و امریکا به عنوان رئیس دورهای گروه ۲۰، یک «بیانیه رئیس» را منتشر کرد که در آن به مخالفت چین با بندهای مذکور اشاره شده بود.
واشینگتن تلاش میکند با زیر سؤال بردن مشروعیت اقدامات حقوقی ایران در کنترل تنگه هرمز، نقش و جایگاه تهران در این آبراه راهبردی را محدود کند. این در حالی است که خود امریکا با افزایش حضور و تحرکات نظامی در خلیج فارس، به یکی از عوامل اصلی تشدید تنشها در منطقه تبدیل شده و تلاش میکند مدیریت تنگه هرمز را بهتدریج در اختیار خود قرار دهد.
خنثیسازی رویه مشابه در تایوان
از آنجا که امریکا تلاش میکند با استفاده از اهرمهای اقتصادی، قدرت رو به رشد چین را مهار کند، موضع پکن در نشست گروه ۲۰ را نمیتوان صرفاً در چارچوب حمایت صرف از ایران ارزیابی کرد. این موضع در شرایطی اتخاذ شد که تنشها میان چین و تایوان نیز افزایش یافته و احتمال بروز درگیری میان دو طرف در آینده وجود دارد. در چنین شرایطی، پکن ممکن است برای اعمال فشار بر واشینگتن و وادار کردن آن به عقبنشینی در حمایت از تایوان، از ابزارهایی مانند محدود کردن تردد در تنگه تایوان یا ایجاد محدودیت در مسیرهای تجاری دریای چین جنوبی استفاده کند.
اریک فریمن، پژوهشگر مؤسسه هوور دانشگاه استنفورد در مقالهای در روزنامه فایننشالتایمز ادعا کرد که ایران با حملات موشکی و پهپادی خود عملاً تنگه هرمز را مسدود کرده و چین نیز به احتمال زیاد از این سناریو در تنگه تایوان استفاده خواهد کرد. برخی تحلیلگران نظامی نیز معتقدند: «ارتش چین از بحران هرمز به عنوان یک «تست زنده» برای ارزیابی سناریوهای احتمالی در مورد تایوان استفاده میکند و درسهای راهبردی از آن میگیرد». از اینرو، چین با مخالفت در نشست گروه ۲۰، تلاش واشینگتن برای تبدیل مسئله تنگه هرمز به الگویی قابل تکرار در سایر آبراههای راهبردی را خنثی کرد و مانع از ایجاد سابقهای شد که میتوانست در آینده علیه منافع خود پکن مورد استفاده قرار گیرد.
