جوان آنلاین: هفته گذشته در حالی طرح تسهیم از مبدأ فروش بلیت سینماهای کشور بهصورت رسمی و با حضور تهیهکنندگان، سینماداران، پخشکنندگان و مدیران سینمایی و صنفی کار خود را آغاز کرد که بهجرئت میتوان اذعان داشت این طرح یک مطالبه ۴۰ ساله از سوی جامعه سینمایی کشور به شمار میرود و بارها تا مرحله اجرایی شدن نیز پیش رفته است، اما به دلایل متعدد از جمله عدم آمادهسازی زیرساختها به منصه ظهور و بروز نرسیده بود، تا در نهایت با اهتمام ویژه رئیس سازمان سینمایی و مطالبه حداکثری صنوف سینمایی بالاخره رنگ اجرا به خود دید. طرحی که باید از آن بهعنوان الگوی نوین در مدیریت اقتصادی سینما نام برد که با سه پارامتر شفافیت، اعتماد متقابل و انضباط مالی بر پایه فناوریهای نوین بهنوعی در شکلگیری زنجیره اقتصادی و صنعتی سینما بهصورت مستمر، پایدار و کارآمد نقش ویژه و مهمی را ایفا میکند. البته مطالبه اصلی این طرح از سوی صنوف سینمایی شکل گرفته و به دیگر سخن اینکه اجرای طرح تسهیم از مبدأ یا همان تقسیم سهم فروش بلیت سینما از ابتدا برای صاحبان آثار را میتوان یکی از مهمترین اقدامات جامعه صنفی سینما حداقل طی چهار دهه گذشته دانست.
الگویی پایدار و قابل اعتماد برای اقتصاد سینمای ایران
سیدضیا هاشمی، رئیس جامعه صنفی تهیهکنندگان فیلم سینمای ایران درباره طرح «تسهیم از مبدأ» و اهمیت اجرایی شدن آن بعد از چند سال به «جوان» گفت: «تسهیم از مبدأ» را نباید صرفاً یک تغییر در شیوه پرداختها دانست؛ این طرح، یک اصلاح ساختاری در اقتصاد سینمای ایران است.
وی ادامه داد: مهمترین دستاورد آن، شفافیت در گردش مالی اکران و تضمین حقوق صاحبان آثار است. از این پس سهم هر یک از ذینفعان، بهصورت مستقیم و در زمان مقرر پرداخت میشود و این امر اعتماد میان تهیهکننده، سینمادار و پخشکننده را افزایش میدهد، اما نکتهای که کمتر به آن پرداخته شده، حفظ ارزش اقتصادی سرمایه تهیهکننده است.
هاشمی در ادامه توضیح داد: در سالهای گذشته، در بسیاری از موارد، سهم تهیهکننده پس از پایان اکران و با فاصله زمانی قابل توجه پرداخت میشد. در اقتصادی که با نرخ تورم بالا مواجه است، این تأخیر به معنای کاهش قدرت خرید سرمایه و از دست رفتن بخشی از ارزش واقعی درآمد فیلم بود. در نتیجه، تهیهکننده نهتنها بخشی از منافع اقتصادی خود را از دست میداد، بلکه امکان برنامهریزی برای تولید اثر بعدی نیز با مشکل روبهرو میشد. بنابراین تسهیم از مبدأ علاوه بر ایجاد شفافیت، به حفظ سرمایه، افزایش امنیت سرمایهگذاری و تسریع در چرخه تولید فیلم نیز کمک خواهد کرد.
رئیس جامعه صنفی تهیهکنندگان در ادامه صحبتهای خود مطرح کرد: هر تحول بزرگی، در ابتدای مسیر با چالشهایی همراه است و این موضوع طبیعی است. مهمترین چالش، هماهنگی کامل میان همه حلقههای زنجیره اکران، از سامانههای فروش بلیت گرفته تا سینماها، دفاتر پخش و صاحبان آثار است. چالش دیگر، بهروزرسانی مستمر زیرساختهای فنی و نظارتی است تا این سامانه بتواند با رشد صنعت سینما همگام شود. البته من این موارد را بیشتر فرصت برای تکامل طرح میدانم تا مانع. اگر همه ارکان سینما با همین روحیه همکاری که امروز شاهد آن هستیم در کنار یکدیگر بمانند، این چالشها بهتدریج برطرف خواهد شد و طرح به بلوغ کامل خواهد رسید.
این تهیهکننده با سابقه درباره نقش صنوف در محقق شدن این طرح بیان کرد: این طرح متعلق به یک سازمان یا یک صنف نیست؛ حاصل سالها مطالبه، گفتوگو و همفکری خانواده سینماست. چهار تشکل تهیهکنندگی (شورای عالی) خانه سینما، انجمن سینماداران، انجمن دفاتر پخش، مدیران سازمان سینمایی، مؤسسه سینماشهر، شرکت سمفا و همچنین پلتفرمهای فروش بلیت، هر کدام سهم مهمی در رسیدن این طرح به مرحله اجرا داشتهاند.
وی افزود: این همراهی نشان داد که وقتی منافع ملی سینما بر منافع بخشی ترجیح داده شود، میتوان به نتایج ارزشمند و ماندگار دست یافت. در ادامه نیز نقش صنوف پایان نیافته است. اکنون مسئولیت ما، رصد اجرای صحیح طرح، انتقال تجربههای میدانی، ارائه پیشنهادهای اصلاحی و کمک به تکمیل این نظام است تا «تسهیم از مبدأ» به الگویی پایدار و قابل اعتماد برای اقتصاد سینمای ایران تبدیل شود.
شفافیت در فرایند مالی سینما
حبیب اسماعیلی، عضو هیئت مدیره خانه سینما و کانون پخشکنندگان فیلم در گفتوگو با «جوان» درباره اجرای طرح «تسهیم از مبدأ فروش بلیت سینماهای کشور» توضیح داد: به باور من نخستین و برجستهترین دستاورد این طرح، ایجاد شفافیت در فرایندهای مالی و نظارتی حوزه سینماست، یعنی با اجرای این طرح تهیهکننده و سینمادار میداند که از ابتدا سهمش از فروش فیلم چقدر است و میتواند بر این اساس برنامهریزی کند.
وی افزود: از منظر اقتصادی، با توجه به شرایط فعلی، این طرح میتواند به نفع تهیهکنندگان و سینماداران تمام شود؛ بدین معنا که دسترسی سریعتر به منابع مالی، زمینهساز تولید فیلمهای جدید، توسعه سالنهای سینمایی و بهبود فضای کسبوکار در این صنعت خواهد شد.
اسماعیلی درباره اختلافات گذشته میان سینماداران و تهیهکنندگان گفت: هرچند که در بسیاری از موارد، بهویژه در پردیسهای سینمایی، تأخیر در پرداختها توسط سینماداران وجود نداشت، اما اجرای این طرح امکان دریافت وجوه را در کوتاهترین زمان ممکن فراهم میکند، بهگونهای که فعالان این حوزه میتوانند در همان شب اکران، اقدام به دریافت سهم خود کنند که این خود گامی مؤثر در جهت تسهیل امور مالی بهشمار میرود.
وی افزود: ممکن است برخی سالنهای درجهیک یا خاص در شهرستانها، مشکلاتی برای پرداخت سهم تهیهکنندگان داشته باشند، اما به نظر میرسد این موارد استثنایی باشند و نمیتوان آن را به تمام سینماداران تعمیم داد.
این تهیهکننده سینما اظهار کرد: علاوه بر جنبههای اقتصادی، به نظر میرسد این طرح میتواند به افزایش تعامل و همافزایی میان ارکان و صنوف مختلف سینما بینجامد. امید است که با استقرار این نظام، شاهد کاهش تنشها و ارتقای سطح همدلی در جامعه سینمایی باشیم.
مدیر سینما نارسیس در پایان عنوان کرد: در مجموع، طرح «تسهیم از مبدأ» را میتوان گامی مثبت و رو به جلو تلقی کرد که ضمن ایجاد شفافیت، سرعت و عدالت در توزیع منابع، بستری مناسب برای رشد و پویایی هرچه بیشتر سینمای ایران فراهم میآورد.
گام مثبتی برای استانداردسازی سینما
سجاد نوروزی، مدیر سینما آزادی در گفتوگو با «جوان» درباره طرح «تسهیم از مبدأ» عنوان کرد: مجموعه سینمای ایران با موانع ساختاری و کاستیهای بنیادینی مواجه است که نیازمند بازنگری اساسی است. یکی از گامهای مؤثر در این مسیر طرح «تسهیم از مبدأ» و اتخاذ تصمیماتی از مبدأ است که میتواند در قالبهای گوناگون، متناسب با تجارب جهانی، تفسیر و اجرا شود. بدیهی است که الزاماً نباید بر یک مدل خاص تأکید کنیم، بلکه باید الگویی متناسب با بافت فرهنگی و اجرایی کشور انتخاب شود.
این سینمادار تأکید کرد: امیدوارم مؤسسه سینماشهر به عنوان یک نهاد تخصصی که کارویژهترین وظایف و راهبردها را باید دنبال کند، به استانداردسازی جامع در سینمای ایران بپردازد. آنچه بیش از هر چیز ضروری به نظر میرسد، تدوین «سند راهبردی» جامعی است که تمام مراحل از تولید تا اکران را در برگیرد. استانداردسازی صرفاً بخشی از زنجیره سینما، بدون توجه به سایر حلقهها، نه تنها کارآمد نیست، بلکه به زوال تدریجی سینما خواهد انجامید.
نوروزی با تأکید بر لزوم استانداردسازی کل سینما گفت: لزوم خروج از نگاههای صنفی و بروکراتیک صرف و اتخاذ رویکردی کارشناسانه، جامع و نظاممند در این زمانه بسیار اهمیت دارد. باید کل فضای سینمایی کشور را به سوی استانداردسازی همگانی سوق داد. این طرح، اگرچه گامی مثبت و آغازین است، اما نباید به عنوان راه حلی نهایی تلقی شود، بلکه میبایست سرآغازی برای استانداردسازی فراگیر و پرهیز از هرگونه انزوای ساختاری در مقایسه با سایر نقاط جهان باشد.
چرخه مالی شفاف به نفع همه ارکان سینماست
فرزین عسگری، مدیر پردیس سینمایی «هدیشمال» درباره اهمیت اجرای طرح «تسهیم از مبدأ فروش بلیت سینماهای کشور» به «جوان» گفت: این طرح میتواند منافع چشمگیری برای اکوسیستم سینمای کشور به همراه داشته باشد. زمانی که منابع مالی حاصل از اکران، بهموقع و با شفافیت در اختیار تهیهکنندگان قرار گیرد، آنها قادر خواهند بود بدون تأخیر، برنامهریزی برای تولید آثار بعدی را آغاز کنند.
وی تأکید کرد: چرخه مالی روان، نهتنها به نفع تهیهکننده، بلکه به سود سینماداران و در نهایت، کل صنعت سینما خواهد بود، چراکه افزایش تولید به معنای تنوع آثار و رونق اکران است.
این سینمادار درباره وضعیت کنونی اقتصاد سینما عنوان کرد: خوشبختانه پس از یک دوره هفت ماهه رکود، اکران دو فیلم جدید موجب شده است نفس دوبارهای به سینما دمیده شود. امید است که این روند مثبت تداوم یابد و فضای گیشه، روزبهروز بهبود یابد.
وی ادامه داد: با افزایش مخاطبان در سینماها، ما در پردیس سینمایی هدیشمال برنامههایی نظیر راهاندازی مجدد سانسهای صبحگاهی با عنوان «صبحانه با سینما» از ساعت ۸ یا ۹ صبح را آغاز میکنیم تا گامی مؤثر در جهت افزایش فروش، جذب مخاطبان جدید و پویایی هرچه بیشتر سالنهای سینما برداریم.
عسگری در پایان تصریح کرد: امیدواریم با افزایش هماهنگیهای لازم میان نهادهای متولی، امکان نمایش رویدادهای ورزشی و فرهنگی دیگر نیز در سینماها فراهم شود تا مخاطبان عام، با انگیزهای مضاعف به سینما روی آورند و از یک تفریح سالم، مفرح و مقرونبهصرفه بهرهمند شوند. در نهایت، آنچه بیش از همه حائز اهمیت است، ایجاد تجربهای خوشایند برای مخاطب است، بهگونهای که با رضایت و شادمانی سالن سینما را ترک کند و این امر، جز با برنامهریزی دقیق، همکاری همهجانبه و بهرهگیری از ظرفیتهای نوین میسر نخواهد شد.
