جوان آنلاین: بسته ماندن تنگه هرمز و گسترش دامنه عملیات دریایی یمن به بابالمندب، یکی از کمسابقهترین بحرانهای انرژی جهان را رقم زده است؛ بحرانی که مسیر انتقال حدود به یکچهارم نفت جهان را با اخلال روبهرو کرده، صادرات نفت عربستان را تحت فشار گذاشته و تأسیسات نفتی این کشور را نیز به میدان درگیری کشانده است. دیروز منابع گزارش کردند که شرکت سعودی آرامکو که هدف آتش یمنیها قرار گرفته، بهطور موقت پالایشگاه ۴۰۰هزار بشکهای جازان - از جمله مجتمع گازیسازی و مخازن ذخیره - را تعطیل کرده است و انتظار میرود فعالیتها تا ۱۵ آگوست (۲۴مرداد) از سر گرفته شوند.
در سایه هشدارهای یمن و محاصره دریایی علیه عربستان سعودی، دادههای منتشرشده شرکت کپلر که در زمینه ردیابی کشتیها فعالیت دارد، نشان میدهد حرکت کشتیهای تجاری در تنگه بابالمندب، ۵۶درصد کاهش پیدا کرده است. شرکت ویندوارد هم که در حوزه اطلاعات دریایی کار میکند، گزارش داد که بارگیری نفت خام در بندر ینبع عربستان بعد از تاریخ ۱۹ جولای (۲۸ تیر)، ۴۰درصد کاهش پیدا کرده است. این اطلاعات در شرایطی منتشر شده است که یمنیها همچنان تأکید دارند تصمیم ممنوعیت عبور کشتیهای سعودی همچنان به قوت خود باقی است و نیروهای مسلح یمن نیز اجازه عبور هیچ کشتی سعودی را نخواهند داد.
والاستریت ژورنال مینویسد اخلال همزمان در دو آبراه استراتژیک یعنی تنگه هرمز (۲۰درصد) و بابالمندب (۵ درصد)، انتقال حدود یکچهارم (۲۵درصد) از عرضه نفت خام جهان را مختل کرده است. هرچند این به معنی قطع عرضه نفت نیست، ولی مفهوم آن این است که اگر دو گلوگاه راهبردی تنگه هرمز و بابالمندب همزمان دچار اخلال شوند، حدود یکچهارم عرضه یا جریان نفت جهان تحت تأثیر مواردی مثل هزینه بیشتر، کاهش ظرفیت یا تغییر مسیر قرار میگیرد.
آتش بر منابع سعودی
عربستان پس از محدود شدن تردد از هرمز، بخشی از صادرات خود را از طریق خط لوله شرق- غرب به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرده بود تا نفتکشها از بابالمندب عبور کنند، اما اکنون حملات یمنیها به کشتیهای مرتبط با عربستان و زیرساختهای نفتی، این مسیر جایگزین را نیز با خطر مواجه کرده است. در نتیجه، اگر هرمز همچنان مختل بماند و بابالمندب نیز ناامن شود، بازار جهانی نفت با فشار بسیار شدیدی روبهرو خواهد شد. ضمن اینکه عربستان ناچار میشود نفت خود را از مسیرهای طولانیتر مانند کانال سوئز یا حتی دماغه امیدنیک در جنوب آفریقا صادر کند؛ مسیری که زمان حمل، هزینه بیمه و کرایه نفتکشها را بهطور قابلتوجهی افزایش میدهد.
اطلاعات دال بر وضعیت نابسامان عرضه نفت در شرایطی منتشر میشود که گزارش شبکه خبری بلومبرگ از آتشسوزی در تأسیسات نفتی بقیق عربستان با تکیه بر تصاویر ماهوارهای، آسیب به چندین مخزن ذخیرهسازی گاز در پالایشگاه بقیق عربستان سعودی را تأیید کرد. همچنین روی دو مخزن ذخیرهسازی، پوششهای خنککننده سفید و سیاه دیده میشود که برای جلوگیری از گسترش آتش بهکار گرفته شدهاند. این تأسیسات به دلیل ظرفیت فرآوری حدود ۷ میلیون بشکه نفت خام در روز، از اهمیت استراتژیک بالایی برخوردار است. این در حالی است که شرکت سعودی آرامکو که پیشتر هدف آتش یمنیها قرار گرفته بود، بهطور موقت پالایشگاه ۴۰۰هزار بشکهای جازان از جمله مجتمع گازیسازی و مخازن ذخیره را تعطیل کرده است و انتظار میرود فعالیتها تا ۱۵ آگوست (۲۴ مرداد) از سر گرفته شوند.
ارزیابیهای اشتباه و شرطبندی شکستخورده
در چنین شرایطی، محمدعلی الحوثی، عضو شورای عالی سیاسی یمن اعلام کرد بمبارانهای امریکا و عربستان و همچنین سالها محاصره این کشور، نتوانسته است ملت یمن و نیروهای مسلح آن را از ادامه مسیر دفاع، مقاومت و توسعه توانمندیهای نظامی بازدارد. وی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «هرچه این نبرد طولانیتر شود، ملت یمن و نیروهای مسلح آن قدرتمندتر و پیشرفتهتر خواهند شد.» الحوثی تأکید کرد: «به خواست خداوند متعال ملت یمن برای دشمنان خود سرنوشتی جز شکست سخت وعده نمیدهد.»
عبدالملک العجری از اعضای هیئت مذاکرهکننده صنعا هم رژیم سعودی را به نقض نقشهراه توافقات حاصل شده با آن از جمله لغو محاصره و پرداخت حقوق که از حقوق اساسی مردم یمن بوده و هیچ سازشی درباره آن وجود ندارد، متهم کرد و اعلام کرد رفع محاصره بنادر و فرودگاه و پرداخت حقوق در رأس موارد توافق شده با ریاض بود، اما پس از مشارکت یمن در نبرد «طوفان الاقصی»، عمل به این موارد بهشکل موقت به تعویق افتاد.
این عضو هیئت مذاکرهکننده یمن در ادامه با تأکید بر اینکه انکار این تعهدات از سوی عربستان به منزله نقض تعهدات قبلی این کشور است، گفت: «موضع عربستان بر ارزیابیهای اشتباه و شرطبندی شکستخوردهای بر سر این مسئله استوار است که یمن در حالی از این رویدادها خارج میشود که نمیتواند حقوق خود را مطالبه کند.» همچنین، یک منبع نظامی در وزارت دفاع یمن در گفتوگو با خبرگزاری «سبأ» یادآور شد که یمن طی سالهای گذشته و در طول مرحله کاهش تنش، در برابر نقض تعهدات از سوی طرف سعودی صبر و بردباری زیادی از خود نشان داده است. منبع مذکور همچنین تأکید کرد که این صبر حد و مرزی دارد و در برابر طفرهروی و وقتکشی و تشدید تنش ادامه نخواهد یافت. این منبع تأکید کرد: «دشمن سعودی باید به حاکمیت و استقلال یمن احترام بگذارد و مسئولیت کامل هرگونه نقض امنیتی یا نظامی که مرتکب شده یا در آینده مرتکب شود را بر عهده بگیرد.»
