جوان آنلاین: ترکشهای شعلهور شدن مجدد جنگ دشمن امریکایی علیه ایران، بار دیگر بازارهای جهانی را نشانه گرفته است. صف طولانی نفتکشها و کشتیهای حامل LNG و بازگشت نفت ۹۲ دلاری و بازگشت بنزین چهار دلاری به اقتصاد امریکا در کنار کاهش جدی ذخایر نفت، تصویری چندبعدی از اوضاع نابسامان بازار انرژی در جهان را نشان میدهد. گلدمن ساکس در تازهترین ارزیابی خود هشدار داد تداوم اختلال در تنگه هرمز میتواند قیمت نفت را تا محدوده ۱۲۵ دلار در هر بشکه افزایش دهد. همچنین با ارزیابی کارشناسان از تحولات سیاسی و امنیتی غرب آسیا، سناریوی قیمت بالاتر نفت برای مدت طولانیتر تحکیم شده است.
نوسانات بازار نفت اکنون بیش از هر زمان دیگری میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است؛ از یکسو، تشدید جنگ نظامی و مدیریت هوشمند برای تردد نفتکشها در تنگه هرمز و از سوی دیگر، زمزمههای دیپلماتیکی که میتواند بخشی از نگرانیهای عرضه را کاهش دهد. قیمت نفت اگرچه تا هفته پیش و در سایه امیدواری به از سرگیری مذاکرات در محدوده ۸۸ دلار آرام گرفته بود، اما در پی تشدید درگیریها در معاملات روز چهارشنبه از محدوده ۹۲ دلار نیز عبور کرد.
با وجود صحبتهای اخیر در مورد اشباع عرضه، بازار فیزیکی نشانههایی از کمبود عرضه را نشان میدهد و این به معنای افزایش قیمت نفت برای مدت طولانیتر است. تازهترین ارزیابی مؤسسه مالی و سرمایهگذاری گلدمن ساکس نشان میدهد اگر اختلال در صادرات نفت از تنگه هرمز ادامه پیدا کند و تولید کشورهای حوزه خلیج فارس تا پایان سال ۲۰۲۷ به طور کامل احیا نشود، قیمت نفت برنت میتواند در سهماهه پایانی سال ۲۰۲۶ از مرز ۱۲۰ دلار در هر بشکه عبور کند. بر اساس نمودار منتشرشده از سوی بخش گلدمن ساکس با عنوان «ریسکهای قیمت نفت به سمت افزایش متمایل است»، سه سناریو برای آینده بازار نفت ترسیم شده است.
در سناریوی پایه، این بانک فرض میکند تنشهای ژئوپلیتیکی کاهش یافته و جریان صادرات نفت از تنگه هرمز به تدریج به وضعیت عادی بازگردد. در این صورت، میانگین قیمت نفت برنت از حدود ۸۰ دلار در اواخر سال ۲۰۲۶ به حدود ۷۵ دلار در سال ۲۰۲۷ کاهش خواهد یافت. اما در سناریوی بدبینانه که اختلال در تنگه هرمز ادامه یابد و بازیابی تولید نفت کشورهای خلیج فارس تا پایان سال ۲۰۲۷ به تعویق بیفتد، قیمت نفت ابتدا از مرز ۱۲۰ دلار عبور کرده و حتی تا محدوده ۱۲۵ دلار نیز افزایش مییابد. در مقابل، سناریوی کاهشی گلدمن ساکس بر مبنای افزایش تولید جهانی و ضعف تقاضا طراحی شده است. در این حالت، قیمت نفت برنت به تدریج تا محدوده ۵۵ دلار در هر بشکه در سال ۲۰۲۷ افت خواهد کرد. این گزارش تأکید میکند که در حال حاضر، ریسکهای بازار نفت بیش از آنکه به سمت کاهش قیمتها متمایل باشد، در جهت افزایش قیمتها قرار دارد. از نگاه تحلیلگران گلدمن ساکس، تداوم محدودیت در عبور نفتکشها از تنگه هرمز، آسیب به زیرساختهای انرژی و طولانی شدن تنشهای منطقهای میتواند مهمترین عامل جهش دوباره قیمت نفت باشد.
کاهش حاشیه امنیت بازار نفت
آژانس بینالمللی انرژی نیز در جدیدترین گزارش ماهانه خود از بازار نفت اعلام کرد که در ژوئن، عرضه جهانی نفت تحت تأثیر تفاهمنامه ایران و امریکا به میزان ۱/۴ میلیون بشکه در روز بهبود یافت. با این حال، این آژانس خاطرنشان کرد حتی با وجود بهبود چشمگیر، تولید جهانی نفت ۴/۹ میلیون بشکه در روز کمتر از قبل از شروع جنگ علیه بوده است. آژانس بینالمللی انرژی همچنین گزارش داد با وجود اینکه ذخایر نفت تحت رصد این آژانس در ژوئن ۲۱ میلیون بشکه افزایش یافت، برداشت از ذخایر ادامه دارد. ذخایر نفت خام کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی پس از کاهش ۷۳ میلیون بشکهای در ماه قبل، ۶۲میلیون بشکه در ژوئن کاهش یافته است.
در همین حال، امریکا به دلیل برداشت گسترده ذخایر از زمان آغاز تجاوز نظامی به ایران، به سطوح بسیار پایین در تأسیسات ذخیرهسازی نفت خود نزدیک میشود. تازهترین آمارها نشان میدهد ذخایر راهبردی نفت خام امریکا به پایینترین سطح خود در ۴۳ سال گذشته رسیده و روند برداشت از این ذخایر همچنان با سرعت ادامه دارد؛ موضوعی که میتواند طی دو تا سه ماه آینده دولت امریکا را در برابر محدودیتهای قانونی و چالشهای جدید در بازار جهانی نفت قرار دهد. بر اساس آمار منتهی به ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶، حجم ذخایر راهبردی نفت امریکا به ۴/۳۱۱ میلیون بشکه کاهش یافته است. این سطح پایینترین میزان ذخایر از اوایل دهه ۱۹۸۰ محسوب میشود و تنها طی چهار روز پس از انتشار این آمار نیز فشار بر این ذخایر ادامه داشته است. کارشناسان معتقدند اگر روند فعلی برداشت ادامه یابد، امریکا تا سپتامبر یا اکتبر ۲۰۲۶ از حداقل ذخیره تعیینشده توسط کنگره عبور خواهد کرد؛ موضوعی که میتواند دولت را ناچار به استفاده از اختیارات اضطراری رئیسجمهور کند. ذخایر راهبردی امریکا نقش مهمی در مقابله با شوکهای ژئوپلیتیکی و اختلال در عرضه جهانی نفت ایفا میکند. کاهش این ذخایر به معنای کاهش توان واشنگتن برای مدیریت بحرانهای عرضه و همچنین کاهش اعتبار این ابزار راهبردی در بازار جهانی خواهد بود. تحلیلگران معتقدند در صورت ادامه روند برداشت، بازار نفت با کاهش حاشیه امنیت عرضه روبهرو شده و این موضوع میتواند از قیمت نفت حمایت کرده و ریسک ژئوپلیتیکی بازار را افزایش دهد. اندی لیپو، رئیس شرکت «لیپو اویل اسوشیتس» به والاستریت ژورنال گفت: «بدترین ترسهای بازار نفت همچنان میتواند در اواخر امسال با رسیدن به حداقل سطح عملیاتی محقق شود.» لیپو افزود: «تنها راه برای متعادل کردن قیمتها، افزایش قیمتها است، بهطوری که تقاضا نابود شود.»
ترکشهای جنگ در پمپبنزینهای امریکا
قیمت سوخت نیز مسیر افزایشی را میپیماید، زیرا عرضه سوخت همچنان محدود است. طبق گزارشها، تفاوت بین قیمت نفت خام و قیمت سوخت از ابتدای ژوئیه به ۹۰/۰ دلار در هر گالن افزایش یافته و میانگین قیمت بنزین در امریکا بار دیگر به ۴ دلار در هر گالن رسید.
از سوی دیگر، میانگین قیمت گازوئیل با رشدی ۳۳ درصدی از زمان آغاز درگیریها، مرز ۵ دلار را رد کرده و به ۱۱/۵ دلار در هر گالن رسیده است. البته این میانگین کشوری، شکاف چشمگیر قیمتها در سراسر امریکا را به طور کامل نشان نمیدهد. در حالی که قیمتها در بسیاری از ایالتهای جنوبی به ۶۰/۳ دلار نزدیک است، ساکنان ایالتی مانند کالیفرنیا ارقامی در حدود ۵. ۵۰ دلار را برای هر گالن سوخت پرداخت میکنند. این موج تورمی با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای نوامبر که احتمالاً به عنوان یک همهپرسی سرنوشتساز برای ارزیابی عملکرد دولت عمل خواهد کرد، به یک معمای پیچیده برای رئیسجمهور رژیم امریکا تبدیل شده است.
