جوان آنلاین: برای دانشآموزان، تابستان امسال با یک تفاوت آغاز شدهاست، تعطیلاتی که قرار نیست فقط میان پایان یک سال تحصیلی و شروع سال بعد فاصله بیندازد، بلکه قرار است بخشی از مسیر از دسترفته یادگیری را بازسازی کند. سالی که گذشت، برای بسیاری از دانشآموزان با تجربهای متفاوت همراه بود، وقفههای آموزشی، تغییر در روند معمول کلاسها و شرایطی که برنامههای درسی را تحتتأثیر قرار داد، بخشی از مسیر آموزش را با چالش روبهرو کرد.
حالا تابستان به نقطهای برای جبران تبدیل شده، فرصتی که آموزش و پرورش میخواهد از دل یک شرایط دشوار ایجاد کند تا تهدید ناشی از فاصلههای آموزشی، جای خود را به فرصتی برای یادگیری دوباره، تقویت مهارتها و پرورش استعدادها بدهد.
فرصتی برای جبران
اوقات فراغت در نگاه اول، زمان دوری از برنامههای رسمی مدرسه است. اما در نگاه دقیقتر، یکی از مهمترین زمانها برای شکلگیری شخصیت، کشف استعدادها و تقویت توانمندیهای فردی و اجتماعی دانشآموزان به شمار میرود. سالهاست کارشناسان تعلیم و تربیت هشدار میدهند که بیبرنامگی در این روزها میتواند بخشی از ظرفیتهای نسل آینده را بدون استفاده باقی بگذارد، در مقابل، برنامهریزی درست برای این زمان، میتواند به سرمایهگذاری بلندمدت روی نیروی انسانی کشور تبدیل شود. از همین رو، پایگاههای تابستانی امسال تنها محلی برای گذراندن چند ساعت از روز دانشآموزان نیستند، قرار است محلی برای پیوند دوباره با یادگیری، تجربه فعالیتهای فرهنگی و هنری، تقویت مهارتهای زندگی و حتی جبران بخشی از عقبماندگیهای آموزشی باشند.
آموزش و پرورش تلاش کرده که از یک شرایط متفاوت، فرصتی تازه بسازد. در همین راستا، پایگاههای تابستانی در نقاط مختلف کشور فعال شدهاند، از تهران تا استانهایی مانند زنجان، چهارمحال و بختیاری، اصفهان، کردستان و کرمانشاه، برنامههایی برای حضور دانشآموزان در حوزههای آموزشی، مهارتی، فرهنگی، هنری و ورزشی تدارک دیده شده تا تابستان جاری، تنها فصل تعطیلی نباشد، بلکه فرصتی باشد برای تجربه کردن، آموختن و البته ساختن.
۵۰۰ پایگاه اوقات فراغت در شهر تهران
در تهران نیز همانند دیگر شهرها، برنامهریزی گستردهای برای فعالیت پایگاههای تابستانی انجام شدهاست. روز گذشته، مجید پارسا، مدیر کل آموزش و پرورش شهر تهران، در حاشیه افتتاح پایگاههای تابستانی در کانون قدس منطقه ۲، از آغاز فعالیت این مراکز خبر داد و گفت: «افتتاحیه نمادین پایگاههای تابستانی شهر تهران برگزار شد و در این مراسم حدود ۵۰ غرفه به نمایش کالاهای تولیدی دانشآموزان، بازیها، فعالیتهای خلاقانه، آثار هنری و برنامههای ورزشی اختصاص داشت.»
او با اشاره به گستردگی برنامههای امسال اظهار کرد: «در شهر تهران حدود هزار و ۵۰۰ پایگاه تابستانی در مدارس و کانونها طراحی شدهاست. همچنین برای نخستینبار پژوهشسراهای دانشآموزی نیز به چرخه پایگاههای تابستانی اضافه شدهاند تا دانشآموزان بتوانند در حوزههای علم، پژوهش و خلاقیت نیز از ظرفیت این مراکز استفاده کنند.»
اضافهشدن پژوهشسراها به برنامه تابستانی، نشاندهنده آن است که نگاه به اوقاتفراغت تنها به کلاسهای آموزشی یا سرگرمی محدود نشده، بلکه قرار است بخشی از این زمان، به پرورش ایده، تجربههای علمی و تقویت روحیه پرسشگری دانشآموزان اختصاص پیدا کند، اقدامی که اگر به طور دقیق و مناسب اجرا شود نتایج بسیار خوبی به دنبال دارد.
مأموریت تازه
اما تابستان امسال یک تفاوت مهم دیگر نیز دارد، پایگاههای تابستانی علاوه بر برنامههای معمول، مأموریت جبران بخشی از عقبماندگیهای تحصیلی دانشآموزان را نیز بر عهده گرفتهاند.
مدیر کل آموزش و پرورش شهر تهران با اشاره به این برنامه گفت: «بنا به دستور وزیر آموزش و پرورش، موضوع جبران عقبماندگی تحصیلی دانشآموزان در ایام جنگ به برنامههای پایگاههای تابستانی اضافه شدهاست.»
به گفته او، در اجرای این طرح از ظرفیت نیروهای آموزشی و همکاران حقالتدریس استفاده میشود، نیروهایی که برای نخستینبار در فصل تابستان در این برنامهها فعالیت خواهند کرد و از توانمندی آنان برای جبران فاصلههای آموزشی بهره گرفته میشود.
این برنامه در قالب طرح حامی برای دانشآموزان دوره ابتدایی و طرح تقویت برای دانشآموزان دوره متوسطه اجرا خواهد شد، طرحهایی که هدف آنها کاهش فاصلههای یادگیری و کمک به دانشآموزانی است که در جریان سال تحصیلی گذشته با چالشهای بیشتری مواجه بودهاند.
پارسا درباره میزان استقبال پیشبینیشده از این پایگاهها نیز گفت: «حدود ۴۰۰ هزار دانشآموز برای حضور در این برنامهها پیشبینی شدهاند. حضور در پایگاهها اختیاری است و دانشآموزان و خانوادهها میتوانند پایگاه مورد نظر خود را انتخاب کنند. همچنین تلاش شده پراکندگی مراکز به گونهای باشد که دانشآموزان در محلههای مختلف دسترسی آسانتری به این برنامهها داشته باشند.»
فعالیت پایگاهها تا نیمه شهریور ادامه دارد
آموزش و پرورش شهر تهران همچنین اعلام کرده که این مراکز تا ۱۵ شهریور فعال خواهند بود تا پیش از آغاز سال تحصیلی جدید، فرصت بیشتری برای اجرای برنامههای آموزشی، مهارتی و تربیتی فراهم شود.
پارسا در این رابطه توضیح داد: «به دلیل شرایط ناشی از جنگ و اینکه سال تحصیلی با تأخیر به پایان رسید، آغاز فعالیت پایگاههای تابستانی نیز نسبت به سالهای گذشته با تأخیر انجام شد و به همین دلیل فعالیت آنها تا نیمه شهریور ادامه خواهد داشت.»
پس از پایان این دوره، آموزش و پرورش خود را برای آغاز فعالیتهای آموزشی سال تحصیلی جدید آماده خواهد کرد، سالی که قرار است پس از یک دوره متفاوت، با برنامهریزی تازه آغاز شود.
او درباره احتمال توقف فعالیت پایگاههای تابستانی در شرایط خاص نیز توضیح داد که فعالیتهای آموزشی و تربیتی آموزش و پرورش مانند دیگر بخشهای خدماتی کشور ادامه خواهد داشت و تنها در صورتی که مراجع ذیصلاح تصمیمی برای تعطیلی اتخاذ کنند، این مجموعه نیز تابع همان تصمیم خواهد بود.
اکنون کلاسهای تابستانی آغاز شده است، نتیجه واقعی این برنامهها اما، نه در پایان این دوره آموزشی و مهارتی، بلکه در روزی مشخص خواهد شد که دانشآموزان دوباره به مدرسه بازمیگردند، با مهارتهایی تازه، تجربهای متفاوت و مسیری که شاید کمی هموارتر از گذشته باشد.
