جوان آنلاین: جنگهای نوین امروز بیش از هر زمان دیگری به میدان تقابل فناوریهای پیشرفته تبدیل شدهاند؛ جایی که پهپادها به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای شناسایی، جاسوسی و عملیات تهاجمی، نقشی تعیینکننده در معادلات نظامی ایفا میکنند. در چنین شرایطی، موفقیت شبکه یکپارچه پدافند هوایی جمهوری اسلامی ایران در رهگیری و انهدام گسترده پهپادهای مدرن دشمن، تنها یک دستاورد تاکتیکی نیست، بلکه نمادی روشن از ارتقای توان دفاعی، اشراف اطلاعاتی و برتری عملیاتی ایران در نبردهای ترکیبی و فناورانه به شمار میرود. انهدام دهها فروند از پیشرفتهترین پهپادهای دشمن در جریان جنگ رمضان، نشان داد که آسمان ایران دیگر عرصهای بیدفاع برای نفوذ و عملیات تجهیزات پیشرفته متخاصمان نخواهد بود.
پرندههای هدایتپذیر از دور (پهپادها) در دهههای اخیر از بازیگران اصلی جنگها و عملیات نظامی و اطلاعاتی به شمار میآیند و هر کشوری توانمندی بیشتری در این حوزه داشته باشد، میتواند بر قدرت بازدارندگی و اقتدار دفاعی خود بیفزاید و حتی پیروز میدان شود. به رغم توانمندی کشورمان در ساخت پهپادهایی، چون شاهد ۱۳۶، آرش ۱، آرش ۲ و کمان ۱۹ که از آن به عنوان تغییردهنده معادلات در جنگهای مدرن یاد میشود، دشمن نیز سعی کرده است با به کارگیری پهپادهای مدرن به اهدافش برسد، اما دلاورمردان نیروهای مسلح ما در نیروی پدافند هوایی توانستند با سامانههای بومی که توسط دانشمندان خودمان ساخته شده، تعدادی از این پهپادهای پیشرفته را ساقط کنند.
شکار پرنده جاسوس
یکی از پهپادهایی که در جنگ تحمیلی سوم توسط نیروی پدافند هوایی ساقط شد، پهپاد هرمس ۹۰۰ بود که ساخت شرکت صهیونیستی «البیت سیستمز» یکی از پیشرفتهترین پهپادهای تاکتیکی با مداومت پروازی حدود ۳۶ تا ۴۰ ساعت است. این پهپاد با طول ۸/۳ متر و فاصله بال ۱۵ متر، توان حمل بار تا ۳۵۰ کیلوگرم را دارد و میتواند تا ارتفاع حدود ۹ هزار و ۳۰۰ متر پرواز کند.
هرمس ۹۰۰ مجهز به سیستمهای اویونیک پیشرفته، حسگرهای الکترواپتیکال و مادون قرمز، رادار دیافراگم مصنوعی (SAR) و نشانگر لیزری است که امکان انجام عملیات شناسایی، نظارت و هدفگیری دقیق را فراهم میکند. همچنین این پهپاد قابلیت ارسال اطلاعات به صورت فوری به ایستگاههای کنترل زمینی را دارد و میتواند در شرایط جوی نامساعد نیز به پرواز و مأموریت ادامه دهد. هرمس ۹۰۰ به سیستمهای پرواز و فرود خودکار مجهز است که حتی در صورت قطع ارتباط با ایستگاه کنترل زمینی، فرود ایمن را تضمین میکند. این پهپاد میتواند با سرعت کروز حدود ۱۰۳کیلومتر بر ساعت و حداکثر سرعت ۲۲۰ کیلومتر بر ساعت پرواز کند. فناوریهای جنگ الکترونیک، رمزگذاری پیشرفته برای جلوگیری از هک و ارتباطات ماهوارهای از دیگر قابلیتهای هرمس ۹۰۰ هستند که آن را به ابزاری کارآمد در عملیاتهای نظامی تبدیل کردهاند. در یک جمله میتوان گفت که هرمس ۹۰۰ یک پهپاد جاسوسی و شناسایی بسیار توانمند است که برای عملیاتهای بلندمدت و حساس طراحی شده است.
پهپادی با مهمات لیزری
پهپاد دیگری که دشمن امریکایی – صهیونیستی در جنگ تحمیلی سوم علیه کشورمان استفاده کرد، پهپاد MQ-۹ بود که توسط نیروی پدافند در بعضی از مناطق کشورمان مورد هدف قرار گرفت. پهپاد MQ-۹ ریپر در دسته پهپادهای با ارتفاع متوسط و استقامت طولانی است. این پهپاد دارای حداکثر ارتفاع پرواز ۲۴۰/۱۵ متر است. استقامت پروازی آن برای مدل استاندارد MQ- ۹A تا ۳۰ ساعت است. پهپاد MQ- ۹A دارای برد ۸۵/۱ کیلومتر است؛ سرعت کروز آن تقریباً ۳۷۰کیلومتر بر ساعت است با حداکثر سرعت ۴۸۰کیلومتر بر ساعت.
همچنین این پهپاد ظرفیت حمل بار قابل توجهی دارد: با ۳۸۶ کیلوگرم داخلی و ۳۶۱/۱ کیلوگرم خارجی در شش نقطه سخت بال. تسلیحات آن شامل ترکیبی از موشکهای AGM-۱۱۴ هلفایر (تا چهار عدد)، بمبهای هدایت لیزری GBU-۱۲ پیووی II، مهمات حمله مستقیم مشترک GBU- ۳۹ (JDAMs)، GBU- ۴۹ پیووی II پیشرفته، و مهمات حمله مستقیم مشترک لیزری GBU-۵۴ است.
نماینده نسل جدید جنگ شبکهمحور
دیگر پهپادی که دشمن امریکایی – صهیونیستی در جنگ تحمیلی سوم بر ضد ایران استفاده کرد، پهپادهای اوربیتر بود که توسط نیروی پدافند در بعضی از مناطق کشورمان مورد هدف قرار گرفت و ساقط شد. پهپادهای «اوربیتر ۴ و ۵» پهپادهای تاکتیکی با برد متوسط و بلند با وزن برخاست حدود ۵۵ کیلوگرم در نوع ۴ و ۷۵ کیلوگرم در نوع ۵ آن هستند که برای مأموریتهای شناسایی، جاسوسی و نظارت طراحی شدهاند. ماندگاری پروازی آن به ۲۵ ساعت میرسد. در هر دو نوع، سقف پروازی این پهپاد حدود ۱۸ هزار پا بوده و سرعتی حدود ۱۳۰ کیلومتر بر ساعت دارد. این پهپادها قادرند در شرایط اخلال الکترونیکی یا حتی در محیطهای فاقد سیگنال GPS نیز بهطور کامل به مأموریت خود ادامه دهند. پهپادهای خانواده اوربیتر، بهویژه مدلهای ۴ و ۵، نماینده نسل جدید جنگ شبکهمحور هستند که سه وظیفه اصلی شناسایی، تحلیل و هدایت آتش را در یک پلتفرم ترکیب میکنند. این سامانهها با توان مأموریتی بالا، خودکارسازی پیشرفته و ارتباط مستمر با شبکه فرماندهی، امکان اجرای زنجیره نابودی سریع و دقیق را فراهم میآورند.
کپی برابر اصل نیست
دیگر پهپادی که دشمنان امریکایی – صهیونیستی در جنگ تحمیلی سوم بر ضد ما استفاده کردند، پهپاد لوکاس است؛ پهپادی که امریکا با مهندسی معکوس از روی شاهد ۱۳۶ کپی کرده بود، اما توسط نیروی پدافند در بعضی از مناطق کشورمان مورد هدف قرار گرفت. سقف پروازی این پهپاد بالاتر از ۱۰ هزار فوت و برد عملیاتی آن ۳۵۰ مایل دریایی گزارش شده است. قابلیت پرتاب بدون نیاز به باند و سامانه هدایت خودکار از ویژگیهای این پرنده است.
سقوط هرون، شلیک به ساختار عملیاتی دشمن
دیگر پهپادی که دشمنان امریکایی – صهیونیستی در جنگ تحمیلی سوم علیه کشورمان استفاده کردند، پهپاد هرون یکی از پیشرفتهترین پهپادهای راهبردی جهان بود که توسط نیروی پدافند در بعضی از مناطق کشورمان مورد هدف قرار گرفت و صرفاً یک موفقیت تاکتیکی محسوب نمیشود، بلکه ضربهای راهبردی به ساختار عملیاتی دشمن است. حذف این پهپاد به معنای از دست رفتن یکی از مهمترین ابزارهای اشراف اطلاعاتی دشمن بود. مشخصات فنی هرون TP ترکیبی از مداومت پروازی بالا، برد طولانی و توان حمل تجهیزات سنگین است. این پهپاد با طول ۱۴ متر و دهانه بال ۲۶ متر، وزنی حدود ۵٫۵ تا ۵٫۷ تن هنگام برخاست دارد. نیروی محرکه آن امکان دستیابی به سقف پرواز بیش از ۱۴ کیلومتر و سرعتی حدود ۴۰۰ کیلومتر بر ساعت را فراهم میکند. مداومت پروازی این پرنده بیش از ۳۰ ساعت است و با بهرهگیری از لینک ماهوارهای، برد عملیاتی آن به هزاران کیلومتر میرسد. هرون TP قادر است بدون وقفه بیش از یک شبانهروز، یک منطقه را تحت پایش و نظارت مستمر قرار دهد.
دشمن امریکایی در جنگ ۴۰ روزه با پهپادهای مدرن خود قصد نفوذ به آسمان کشور را داشت، اما نیروهای جانبرکف پدافند در سپاه و ارتش با چشمان باز، گستاخی آنها را خنثی کردند و این اقدام بازدارنده حامل یک پیام مهم و راهبردی است: قدرت بازدارندگی امروز ایران ترکیبی از خودکفایی در صنایع دفاعی، توسعه برنامههای موشکی و پهپادی، دکترین دفاعی مبتنی بر ایجاد هزینه برای مهاجم، و گسترش عمق استراتژیک از طریق تقویت پدافند است. این عوامل در کنار هم باعث شدهاند تا ایران بتواند در برابر تهدیدات خارجی، سطح بالایی از بازدارندگی را ایجاد کند و از منافع ملی خود محافظت کند. اما نکته پایانی: اگر دوباره دشمن بخواهد به ایران حمله کند، متجاوزان هزینهای که پرداخت خواهند کرد بسیار فراتر از سود حاصل از حمله خواهد بود. فقط یک بار برای خود مرور کنند تا پی ببرند، چه پهپادهایی توسط ایران در سومین جنگ تحمیلی در آسمان سرنگون شدند!
