جوان آنلاین: جدیدترین نظرسنجی روزنامه عبریزبان معاریو از تحول مهمی در افکار عمومی اسرائیل حکایت دارد که در صورت پایداری آخرین ضربه به جایگاه بلامنازع بنیامین نتانیاهو خواهد بود. بر اساس نتایج این نظرسنجی دو شخصیت اصلی اپوزیسیون، یعنی نفتالی بنت و گادی آیزنکوت اکنون در شاخص «مناسبترین فرد برای تصدی نخستوزیری» نیز از بنیامین نتانیاهو پیش افتادهاند؛ شاخصی که در ماههای اخیر به یکی از مهمترین سنگرهای سیاسی نخستوزیر رژیم صهیونیستی تبدیل شده بود و اکنون به نظر میرسد همان سنگر نیز در حال فروریختن است.
به گزارش تسنیم، شاخص مناسبترین گزینه برای نخست وزیری را میتوان (با اندکی مسامحه) دژ تسخیر ناپذیر نتانیاهو در برابر مخالفان دانست. در این شاخص نتانیاهو از حدود ۶ ماه پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ توانست بار دیگر جایگاه پیشین خود را بازپس گیرد و از آن زمان به بعد در بیشتر مواقع در صدر این فهرست قرار داشته است.
بجز بنی گانتس که بازه ۶ ماه نخست پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در صدر این فهرست قرار داشت و همچنین نفتالی بنت که پس از بازگشت رسمی به سیاست در ژوئن ۲۰۲۵ مدتی در این شاخص از بی بی جلوتر بود، نتانیاهو موفق شده در بیشتر مدت زمانی که از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ میگذرد و در مقیاس کلانتر در بیشتر مواقع پس از انتخابات ۲۰۲۲ در صدر این شاخص بماند.
اگر بخواهیم این تحول را در یک عبارت خلاصه کنیم، باید گفت بنت و آیزنکوت عجالتاً آخرین دژ تسخیرناپذیر نتانیاهو را نیز فتح کردهاند. این دژ، نه اکثریت پارلمانی بود، نه انسجام ائتلاف حاکم و نه حتی برتری تشکیلاتی در درون اردوگاه راست؛ بلکه پیشتازی نتانیاهو در شاخص فردیِ شایستگی برای نخستوزیری بود. در واقع، حتی در دورههایی که کابینه او با بحرانهای امنیتی، اعتراضات داخلی، اختلافات ائتلافی و فشار ناشی از پیامدهای جنگ مواجه بود، نتانیاهو تلاش کرد دستکم در سطح «تصویر شخصی» خود را همچنان مناسبترین گزینه برای رهبری اسرائیل نشان دهد.
اهمیت این شاخص در حدی است که گفته میشود پایداری هر فرد در آن در بقای قدرت او و محبوبیتش نزد افکار عمومی در سرزمینهای اشغالی تاثیر زیادی دارد. حتی برخی از اطرافیان نتانیاهو در بازهای به او پیشنهاد کرده بودند به دلیل آنکه وی هنوز در حوزه این شاخص از رقیبان خود پیشتاز است، لایحه احیای انتخابات مستقیم نخست وزیری را مانند سه دورهای که در سالهای ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱ برگزار شد، به کنست ارائه کرده و با استفاده از اکثریت پارلمانی آن را تصویب کند.
در جدیدترین نظرسنجی روزنامه معاریو در رقابت میان بنت و نتانیاهو، بنت موفق به کسب رأی ۴۶ درصد مشارکت کنندگان شده و نتانیاهو به ۴۱ درصد آرا اکتفا کرده است. همچنین ۱۳ درصد شرکت کنندگان نیز اعلام کردهاند که در این مورد هنوز تصمیم مشخصی ندارند.
اهمیت این عدد زمانی روشنتر میشود که آن را با نظرسنجی قبلی همین روزنامه در ۱۶ آوریل مقایسه کنیم؛ جایی که نتانیاهو هنوز با ۴۳ درصد در برابر ۴۱ درصد از بنت پیش بود. به این ترتیب، در فاصلهای حدود دو هفته، موازنه بهطور کامل تغییر کرده و برتری از نتانیاهو به بنت منتقل شده است.
از سوی دیگر در رقابت مستقیم با گادی آیزنکوت، رهبر حزب اپوزیسیون یاشار نیز وضعیت مشابهی دیده میشود. طبق نظرسنجی جدید، ۴۴ درصد از پاسخدهندگان آیزنکوت را مناسبتر از بی بی برای نخستوزیری دانستهاند، در حالی که ۴۲ درصد نتانیاهو را انتخاب کردهاند و ۱۴ درصد نیز پاسخ «نمیدانم» دادهاند.
این نتیجه نیز در قیاس با نظرسنجی قبلی بسیار معنادار است، زیرا در آن مقطع نتانیاهو با ۴۵ درصد در برابر ۳۸ درصد از آیزنکوت پیشتاز بود؛ بنابراین نخستوزیر کنونی رژیم صهیونیستی نه فقط در برابر یک رقیب، بلکه در برابر هر دو چهره اصلی جایگزین نیز در همین شاخص کلیدی عقب افتاده است.
از این منظر، آنچه رخ داده صرفاً یک افت عددی ساده نیست، بلکه میتواند نشانهای از فرسایش جایگاه شخصی نتانیاهو در افکار عمومی ساکنان سرزمینهای اشغالی باشد؛ جایگاهی که سالها یکی از اصلیترین منابع قدرت او محسوب میشد. نتانیاهو همواره تلاش کرده بود خود را نه فقط رهبر یک اردوگاه سیاسی، بلکه «تنها گزینه قابل اتکا» برای اداره این رژیم در شرایط بحرانی و پیچیده امنیتی و منطقهای معرفی کند. اگر این تصویر در ذهن رأیدهندگان دچار آسیب شده باشد، پیامد آن محدود به یک نظرسنجی نخواهد بود و میتواند به بازآرایی گستردهتر در صحنه سیاسی اراضی اشغالی منجر شود.
در عین حال، نتایج همین نظرسنجی نشان میدهد که هنوز جانشین قطعی نتانیاهو در ذهن افکار عمومی تثبیت نشده است. وقتی بنت و آیزنکوت در رقابت مستقیم با یکدیگر سنجیده شدهاند، ۳۳ درصد آیزنکوت را مناسبتر دانستهاند و ۳۲ درصد بنت را ترجیح دادهاند، در حالی که ۳۵ درصد نیز گفتهاند که هنوز تصمیم نگرفتهاند. این حجم بالای تردید نشان میدهد که اگرچه جایگاه نتانیاهو آسیب دیده، اما جریان اپوزیسیون رژیم صهیونیستی هنوز بر سر یک چهره واحد به اجماع نرسیده و رقابت دروناردوگاهی میان بدیلهای او همچنان باز است.
در همین چارچوب، قطببندی سیاسی نظرسنجی نیز معنادار است. بر اساس دادههای منتشرشده، در میان رأیدهندگان برخی احزاب مخالف نتانیاهو، آیزنکوت از پایگاه مستحکمتری برخوردار است، حال آنکه در میان بخش دیگری از مخالفان، بنت دست بالا را دارد. این مسئله نشان میدهد که بحران نتانیاهو لزوماً به معنای شکلگیری فوری یک جانشین بلامنازع نیست، بلکه بیشتر از ورود سیاست اسرائیل به مرحلهای از گذار، تردید و رقابت بر سر میراث پس از نتانیاهو حکایت دارد.
با این همه، پرسش اساسی این است که آیا عقبافتادن نتانیاهو در شاخص شایستگی فردی، یک نوسان مقطعی است یا آغاز یک روند پایدار. تجربه سیاسی در فلسطین اشغالی نشان داده که افکار عمومی در دورههای جنگ، بحران و کشمکشهای ائتلافی میتواند بهسرعت جابهجا شود. از این رو، برای قضاوت نهایی درباره افول پایدار نتانیاهو هنوز زود است. اما آنچه فعلاً روشن شده این است که او اکنون حتی در حوزهای که تا همین اواخر یکی از مهمترین منابع برتریاش به شمار میرفت نیز با چالشی جدی روبهرو است.
به بیان دیگر، اگر در گذشته میشد گفت نتانیاهو با وجود همه بحرانها هنوز در «تصویر فردیِ نخستوزیر مناسب» دست بالا را دارد، اکنون همین گزاره نیز زیر سؤال رفته است؛ چرا که بنت و آیزنکوت با عبور از نتانیاهو در این شاخص، نه فقط یک برتری آماری، بلکه یک نماد سیاسی مهم را از او گرفتهاند. حال باید دید آیا این فتح، به تصرفی پایدار تبدیل خواهد شد یا نتانیاهو بار دیگر خواهد توانست این آخرین دژ را پس بگیرد.
