جوان آنلاین: دبیرکل سازمان ملل روز دوشنبه به وقت محلی در نشست شورای امنیت گفت: از اوایل ماه مارس، اختلال در کشتیرانی از طریق تنگه هرمز، امنیت انرژی جهانی، تامین غذا و تجارت را تحت تاثیر قرار داده است.
به گزارش ایرنا، گوترش تصریح کرد: تنگه هرمز یکی از مهمترین گلوگاههای دریایی جهان است. این تنگه تقریبا یک پنجم تجارت جهانی نفت، یک پنجم گاز طبیعی مایع جهانی و تقریبا یک سوم کودهای شیمیایی بینالمللی از این مسیر عبور میکند.
وی با تاکید بر اینکه عبور ایمن و بدون مانع یک ضرورت اقتصادی و بشردوستانه است، گفت: شوک اقتصادی ناشی از این وضعیت فوری بوده و همه جهان بهای آن را میپردازند.
دبیرکل سازمان ملل به نوسانات شدید در بازارهای انرژی و کالا و افزایش چشمگیر هزینههای حملونقل و بیمه اشاره کرد و گفت: این شدیدترین اختلال در زنجیرههای تأمین از زمان همهگیری کووید-۱۹ و جنگ اوکراین است.
ارشدترین مقام سازمان ملل تصریح کرد: این فشارها بهصورت زنجیرهای به کمبود سوخت، قفسههای خالی و سفرههای خالی منجر میشود.
وی هشدار داد: هزینه انسانی این بحران رو به افزایش است. تاخیرها و افزایش هزینهها، روند ارسال کمکهای حیاتی به مردمی را که فرصت انتظار ندارند، کند کرده است.
گوترش با بیان اینکه این بحران همزمان با فصول حساس کشتوکار رخ داده است، بار دیگر هشدار داد: تداوم این اختلال میتواند به بروز یک بحران جهانی غذا منجر شود و میلیونها نفر، بهویژه در آفریقا و جنوب آسیا، را به سوی گرسنگی و فقر سوق دهد.
وی تاکید کرد: بیشترین بار این وضعیت بر دوش کشورهای کمترتوسعهیافته و کشورهای جزیرهای در حال توسعه سنگینی میکند؛ کشورهایی که بیشترین وابستگی را به واردات دریایی دارند و کمترین توان را برای جذب شوکی دارند که نقشی در ایجاد آن نداشتهاند.
دبیرکل سازمان ملل در عین حال تاکید کرد: پشت ارقام مربوط به محمولهها و افزایش قیمتها، مردم هستند. بیش از ۲۰ هزار دریانورد همچنان در دریا سرگردان ماندهاند. بیش از ۲ هزار کشتی تجاری در شبکهای از خطرات و محدودیتهای ناوبری گرفتار شدهاند.
گوترش گفت: این زنان و مردان طرف هیچ درگیریای نیستند. آنها کارگران غیرنظامی هستند که زنجیره تامین جهانی را برقرار نگه میدارند و ایمنی، رفاه و حقوق آنها باید در همه زمانها و در تمامی آبها تضمین شود.
دبیرکل سازمان ملل گفت: از کشورهای عضو میخواهم از چارچوب تخلیه اضطراری تهیهشده توسط سازمان بینالمللی دریانوردی حمایت کنند.
وی بر ارائه «طرحی هماهنگ برای تضمین جابهجایی ایمن، ارائه کمک و حفاظت از خدمه آسیبدیده، در چارچوب کامل حقوق بینالملل» تاکید کرد و گفت: منع تهدید یا استفاده از زور در منشور به طور کامل در دریا اعمال میشود. حقوق و آزادیهای ناوبری از طریق تنگه هرمز باید رعایت شود، همانطور که در قطعنامه ۲۸۱۷ این شورا تأیید شده است و این اصول باید به طور کامل و بدون تاخیر رعایت شوند.
دبیرکل سازمان ملل تاکید کرد: من از طرفین درخواست میکنم تنگه (هرمز) را باز کنید. اجازه دهید کشتیها بدون عوارض و تبعیض عبور کنند، تجارت جهانی از سرگرفته شود و اقتصاد جهانی نفس بکشد.
گوترش با بیان اینکه «این مقطع نیازمند خویشتنداری، گفتوگو و اعتمادسازی است»، گفت: راه پیشرو، حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات با بهرهگیری از مواد ۳۳ و ۳۴ فصل ششم منشور ملل متحد است.
وی یادآور شد: نمایندگان ویژه و فرستادگان من با شرکای ملی و منطقهای همکاری نزدیکی دارند تا به حل اختلافات کمک کنند. ابتکار دریای سیاه نشان داد که حتی در میانه درگیری نیز، همکاری عملی میتواند یک گذرگاه مسدود را بازگشایی کرده و جریان کشتیها و کالاهای حیاتی را حفظ کند.
دبیرکل سازمان ملل گفت: سازمان ملل متحد میتواند به شکلگیری ابتکاری مشابه دریای سیاه، مبتنی بر رضایت طرفها از طریق گردهمآوری، هماهنگی و اجرای ترتیبات میان طرفین کمک کند و این امر در صورت وجود اراده سیاسی، امکانپذیر است.
گوترش در بخش دیگری از سخنانش در شورای امنیت هشدار داد: دزدی دریایی، سرقت مسلحانه در دریا و اقدامات تروریستی علیه کشتیرانی و زیرساختهای حیاتی دریایی همچنان صلح و امنیت بینالمللی را تهدید میکنند.
دبیرکل سازمان ملل گفت: تنشهای ژئوپلیتیکی به عرصه دریاها سرایت کردهاند و کشتیرانی تجاری به ابزاری برای اعمال فشار تبدیل شده است و حقوق و آزادیهای ناوبری ـ که از اصول بنیادین حقوق دریاها بهشمار میروند ـ در حال تضعیف هستند و هیچ کشوری بهتنهایی قادر به مقابله با این چالشها نیست.
این مقام ارشد سازمان ملل افزود: تهدیدهای امنیت دریایی همه بنادر، همه سواحل و همه کشورها ـ حتی کشورهای محصور در خشکی ـ را دربر میگیرد و این تهدیدها مستلزم پاسخهای جمعی هستند.
او هشدار داد: با این حال، جنگ و تعمیق شکافها، نظام امنیت جمعی را متزلزل کردهاند. اعتماد در حال فرسایش است. حقوق بینالملل بهصورت آشکار نقض میشود و نهادهایی که برای حفظ صلح ایجاد شدهاند، در بنیان خود مورد آزمون قرار گرفتهاند.
