جوان آنلاین: پای کار بودن یعنی هیچ وظیفهای نداشته باشی، اما آنچه از دستت برمیآید را تمام و کمال انجام دهی. همان کاری را که اگر انجام ندهی، شاید هیچکس نتواند به تو خرده بگیرد، اما خودت، با توجه به تواناییهایی که داری، میخواهی که انجام دهی. میخواهی چهره شهرت، حتی در سختترین روزها نیز با ابهت و اقتدار باشد. همین یک خواسته کافی است تا به آب و آتش بزنی. این معنای همان کاری است که شهرداری تهران طی ۵۰ روز گذشته انجام داد. تهران آنقدر کار دارد که هیچکس نمیتواند به شهرداری آن خرده بگیرد برای جارو کردن ویرانههای باقیمانده از جنگ از تن خیابانهایش، اما آنچه طی این مدت شاهدش بودیم بیشتر شبیه عشق و علاقه بود تا کار و وظیفه.
گاهی مردم نیاز به یک جرقه دارند برای ایجاد یک آتش عظیم. جرقهای که شهرداری در گوشه و کنار شهر زد تا مردم به واسطه آن، اقدامات خیرخواهانه خود را به ثمر برسانند. بسیاری از همان روزهای نخست میخواستند هر آنچه از دستشان بر میآید انجام دهند، اما نیازمند هماهنگی و سازماندهی بودند، شرایطی که فراهم شد تا گوشهای از مشکلات مردم حل شود. طی این مدت صحنههای جالب توجه زیادی دیدیم؛ از پای کار بودن مردم تا حمایتهای همهجانبه برخی که دیگر شاید خود را محدود به یک نقطه و یک کار خاص نمیدیدند. هدف مشخص بود؛ سرپا ایستادن مقتدرانه پایتختی که بیشک هیچ کس نمیخواست حتی زیر باران موشکهای دشمن هم، سر خم کند.
بارها و بارها شنیده بودیم که دست در دست هم دهیم به مهر، میهن خویش را کنیم آباد، اما طی دو ماه اخیر، بسیاری از ما، این بیت زیبا را زندگی کردیم. این بار این بیت، فقط شعاری که در دل کتابها نوشته شده، نبود. بلکه در کلام و اقدامات آن را میدیدیم؛ از ته دل و با بند بند وجودمان. طی این مدت، شهرداری و شهروندان، بیهیچ انتظاری، در کنار هم ایستادند و هر کسی هر کاری که از دستش برمیآمد، برای سرپا ماندن تهران و زنده نگهداشتن روح شهر انجام میداد.
در میدان و در کنار مردم
درست در روزهایی که تهران زیر بار موشکهای امریکا و رژیم صهیونیستی جنایتکار میلرزید و هر گوشهای از شهر هدف حملات هوایی دشمن قرار میگرفت، مسئولیتها و وظایف دولتی سنگینتر از همیشه میشد، اما در این لحظات بحرانی، شهرداری تهران به جای اینکه تنها نظارهگر و تماشاچی ویرانیها باشد، وارد میدان شد و به میان آوارها رفت تا امید را در دل مردم زنده نگه دارد. از همان لحظهای که موشکها به ساختمانها اصابت کردند، شهرداری نه فقط در آواربرداری و نجات شهروندان از زیر خرابهها حضور پیدا کرد، بلکه با پشتیبانی از نیروهای نظامی و اسکان دادن به خانوادههایی که خانههایشان ویران شدهبود، تلاش کرد تا آرامش را به شهر بازگرداند و زندگی مردم را به جریان بیندازد، اما این همه کار نبود؛ شهرداری با تأمین ودیعه مسکن برای خانوادههای بیخانمان و تسهیل فرآیند بازسازی، گامی بلندتر برای بازگشت زندگی به حالت عادی برداشت. این اقدامات نشان داد که شهرداری تهران، فراتر از هر گونه مسائل جناحی و سیاسی، برای پایداری و بازسازی جامعه و نظام اهتمام دارد و در سختترین شرایط، همواره کنار مردم خواهد بود.
برای تسریع در فرآیند جبران خسارات ناشی از جنگ، شهرداری تهران با راهاندازی «مرکز جهادی حامی» در سازمان پیشگیری و مدیریت بحران، بهطور متمرکز خدمات خود را به شهروندان آسیبدیده ارائه دادهاست. این مرکز با هدف پاسخگویی سریع به نیازهای آسیبدیدگان، اقداماتی نظیر اسکان اضطراری، پاکسازی منازل، ارزیابی ایمنی ساختمانها و برآورد خسارات را بهطور گسترده در سطح شهر پیگیری میکند. علاوه بر این، مشاورههای روانی و اجتماعی نیز به عنوان بخشی از خدمات این مرکز برای شهروندان در نظر گرفته شد.
برای سهولت دسترسی شهروندان به این خدمات، چندین راهکار ارتباطی در نظر گرفته شد. از جمله این راهها میتوان به تماس با شماره ۱۳۷ (داخلی ۳) یا سامانه ۱۸۱۱، مراجعه حضوری به شهرداریهای نواحی مختلف و پایگاههای مدیریت بحران مستقر در محل حادثه اشاره کرد. همچنین، شهروندان از طریق اپلیکیشن «شهرزاد» نیز درخواستهای خود را ثبت و پیگیری کردند، بدون نیاز به مراجعه حضوری.
پای کار برای جبران خسارات
شهرداری تهران از همان لحظات نخستین جنگ تحمیلی سوم، با آمادگی کامل وارد میدان شد و همگام با دیگر نهادهای امدادی، نقشی کلیدی در روند امداد و بازسازی ایفا کرد. لطفالله فروزنده، معاون هماهنگی و امور مناطق شهرداری تهران، در این رابطه گفت: «چون تجربه جنگ ۱۲ روزه را داشتیم، ستادهای ما قبل از وقوع حملات آماده بودند. به محض اصابت هر موشک، مسئولان مرتبط از آتشنشانی تا کارکنان مناطق و نواحی، اولین کسانی بودند که در محل حادثه حضور یافتند.» همین حضور بهموقع و همزمان با پشتیبانی از نیروهای نظامی، باعث شد که عملیات امداد، اسکان و خدمات مرتبط با خانوادههای شهدا بهطور ویژه و بیوقفه انجام شود.
فروزنده با تمجید از روحیه جهادی کارکنان شهرداری گفت: «در تمام مدت جنگ، حتی با وجود آسیبهای مستقیم به برخی مناطق، کارکنان شهرداری شبانهروز در محل خدمت حاضر بودند و عملیاتهای خدماتی را بدون وقفه ادامه دادند.» این روحیه ایثارگرانه، همچنین در خدماتی مانند تأمین معابر باز و دسترسی به خدمات اضطراری نیز مشهود بود، بهطوری که معابر در محدودههای آسیبدیده بیشتر از دو ساعت مسدود نشد. فروزنده همچنین توضیح داد که علاوه بر اقدامات امدادی، از ظرفیت مساجد و هیئتهای مذهبی برای توزیع ۷۰هزار وعده غذای روزانه استفاده شد. این امر با همکاری گروههای جهادی و مردم نیکوکار، بدون حضور مستقیم دولت، امکانپذیر شد.
او با یادآوری روحیه جمعی و هماهنگی ملت ایران در بحران اظهار داشت که این جنگ نهتنها به بازسازی شهر کمک کرد، بلکه روحیه ایثار و همبستگی میان مردم و مسئولان را تقویت کرد: «یکی از درخشانترین لحظات جنگ، حضور گروههای جهادی در مسیر خدمترسانی بود که با ساماندهی این گروهها توسط شهرداری، شاهد تسریع در روند خدمترسانیها در سطح مناطق بودیم. گروههایی متشکل از همه اقشار جامعه.»
فروزنده در پایان به اقدامات فرهنگی در جنگ اشاره کرد: «حضور حماسی مردم در رزمایشهای شبانه، پیام مهمی به دشمنان ارسال کرد که ملت ایران هرگز تسلیم نخواهد شد. این حضور مردم، قوت قلبی برای نیروهای نظامی و خدماتی در ایام جنگ بود.»
همبستگی شهری در بحران
یکی از نکات قابل تأمل در روزهای جنگ رمضان، روحیه ایثار و مسئولیتپذیری در میان کارکنان شهرداری تهران بود که بیوقفه و بیتوقع ادامه داشت. این روحیه جهادی، نهتنها در سطح عملیاتهای فنی و اجرایی، بلکه در تمام سطوح اقدامات شهرداری به روشنی دیده میشد. نرگس معدنیپور، رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر تهران، با اشاره به این تلاشها گفت: «در روزهایی که شهر بارها با شرایط اضطراری و آسیبهای ناگهانی مواجه میشد، مدیران و کارکنان شهرداری با سرعت، دقت و روحیهای مثالزدنی در صحنه حاضر میشدند. این حضور به موقع نه تنها برای پاکسازی و بازگرداندن نظم به معابر و محلهها اهمیت داشت، بلکه پیامی روشن از ایستادگی و تداوم زندگی شهری به مردم منتقل میکرد.»
نیروهای فرهنگی و هنری، خدمات شهری، آتشنشانی، سازمان پسماند، مدیریت بحران، فضای سبز، زیباسازی، بهشت زهرا و دیگر بخشها بدون توجه به ساعت و شرایط، در کنار مردم بودند. از پاکسازی معابر و جمعآوری آوار گرفته تا ترمیم فوری زیرساختها، ایمنسازی نقاط آسیبدیده و بازگرداندن چهره شهر به وضعیت عادی، تمامی این اقدامات بهطور شبانهروزی و با تلاشهای بیوقفه صورت گرفت. معدنیپور با اشاره به این موارد گفت: «برگزاری بیوقفه مراسمات فرهنگی و اجتماعی، در اجتماعات شبانه و روزانه، تنها بخشی از این تلاشها بود. این اقدامات، علاوه بر کارکرد عملی، نقش روانی مهمی نیز داشت؛ بهطوری که مردم میدیدند شهر رها نشده و ساختارهای خدماتی همچنان فعال و هوشیارند.»
او همچنین درباره نقش تسهیلگری شهرداری تهران در حضور میدانی مردم و خدمترسانی به شهروندان اظهار داشت: «شهرداری تهران با تمام ظرفیتهای خود در خدمت دفاع مقدس و منافع ملی است، از همدردی با شهروندانی که خانههایشان آسیبدیده تا همراهی با آنها در اسکان و جبران خسارات.»
در شرایطی که اضطراب و نگرانی میتوانست فضای عمومی را تحتالشعاع قرار دهد، این تلاشهای بیوقفه موجب دلگرمی و آرامش شهروندان شد. بسیاری از مردم در گفتوگوهای روزمره خود از احساس امنیت و اطمینانی یاد میکردند که در میان بحرانهای روزگار، همواره گروهی از نیروهای متخصص و فداکار در کنارشان خواهند بود تا خدمت کنند؛ موضوعی که معدنیپور نیز بدان اشاره کرد: «این حس همراهی و حمایت، به تقویت روحیه جمعی و کاهش فشارهای روانی ناشی از شرایط جنگی کمک کردهاست.»
او در پایان بیان کرد که این عملکرد شبانهروزی شهرداری تهران تنها یک خدمترسانی فنی نبوده، بلکه نوعی پشتیبانی اجتماعی و انسانی است که توانسته امید و انسجام را در دل شهر زنده نگه دارد: «اینجاست که اهمیت حضور یک مدیر متدین و معتقد در شرایط اضطرار و بحران اثر و نقش خود را نشان میدهد. آقای دکتر زاکانی بیادعا و با روحیه جهادی بیوقفه برای خدمت به مردم پایتخت تلاش میکند و کماکان خود را بدهکار مردم و کشور میداند.»
