جوان آنلاین: شاخص قیمت نهادههای ساختمانهای مسکونی در شهر تهران در فصل پاییز ۱۴۰۴ با ثبت عدد ۲۰۴/۸، نشانهای از تشدید فشارهای تورمی بر بازار ساختوساز است که اجزای متنوعی از مصالح، تجهیزات و خدمات مرتبط با ساخت واحدهای مسکونی را در بر میگیرد و نسبت به فصل پیشین روند افزایشی معناداری را تجربه کرد و در مقایسه با سال گذشته نیز رشد چشمگیری نشان داد. افزایش ۱۸/۴ درصدی نسبت به فصل تابستان و ۶۱/۳ درصدی نسبت به فصل مشابه سال قبل مؤید آن است که تحولات قیمتی در بازار مصالح ساختمان با شتاب در حال تداوم است و خانوارها و سازندگان را با هزینههای فزایندهای مواجه ساخته است. این روند در یکسال اخیر نیز با ثبت ۴۴/۹ درصد رشد در «تورم سالانه» بازتاب یافته است، اتفاقی که میتواند بر تصمیمگیری سرمایهگذاران، سیاستگذاران حوزه مسکن و خانوارهایی که در پی ساخت یا خرید واحد مسکونی هستند، تأثیر عمیقی بگذارد.
شاخص قیمت نهادههای ساختمانهای مسکونی در شهر تهران در فصل پاییز ۱۴۰۴ به عدد ۲۰۴/۸ رسید، وضعیتی که نمایانگر افزایش محسوس بهای مصالح ساختمانی نسبت به دورههای قبل است. این شاخص که مبنای محاسبه آن سال ۱۴۰۲ تعیین شده، مجموعه گستردهای از مصالح، تجهیزات و خدمات مورد نیاز برای ساخت واحدهای مسکونی را پوشش میدهد و از این منظر معیاری معتبر برای سنجش تغییرات هزینههای ساختوساز به شمار میآید.
در بررسی تحولات فصلی، این شاخص ۱۸/۴ درصد افزایش را نسبت به فصل تابستان ۱۴۰۴ تجربه کرد که نشان میدهد فشارهای تورمی بر بازار مصالح ادامه دارد و سرعت آن در فصل اخیر افزایش یافته است. این رشد زمانی اهمیت بیشتری مییابد که با افزایش ۶/۳ درصدی فصل قبل مقایسه شود، موضوعی که حکایت از شدت یافتن روند صعودی قیمتها دارد.
افزون بر این، مقایسه شاخص فصل پاییز ۱۴۰۴ با فصل مشابه سال قبل از رشد ۶۱/۳ درصدی حکایت میکند که بیش از راهبرد تورمی سالهای اخیر است و حاکی از افزایش معنادار هزینههای تولید و تأمین مصالح در یک بازه ۱۲ماهه است. این میزان رشد نقطه به نقطه، تحلیلگران بازار مسکن را بر آن داشته تا نسبت به اثرات ادامهدار افزایش هزینههای ساخت بر نرخ نهایی فروش واحدهای مسکونی هشدار دهند.
رشد ۶۱/۳ درصدی در مقایسه با سال گذشته نشاندهنده تورم بالاست
بر پایه همین شاخص، تورم سالانه که شاخص چهار فصل منتهی به پاییز ۱۴۰۴ را نسبت به دوره مشابه سال قبل نشان میدهد، ۴۴/۹ درصد اعلام شده است، رقمی که افزایشی در حدود ۸/۲ واحد درصد نسبت به تورم سالانه فصل قبل تجربه کرده است. این وضعیت ضمن آنکه نشاندهنده استمرار روند صعود قیمت مصالح است، بلکه جلوهای از افزایش فشارهای هزینهای بر فعالان بخش ساختوساز و خریداران بالقوه مسکن را نیز پیش چشم قرار میدهد.
تحولات قیمتی در گروههای مختلف مصالح نیز الگوی نابرابری در اثرات تورم را نمایان ساخته است. در میان گروههای اجرایی، «تأسیسات مکانیکی و انواع عایق حرارتی» بیشترین میزان تورم فصلی را با ۳۶/۴ درصد به خود اختصاص دادهاند، موضوعی که میتواند به دلایل متعددی از جمله رشد قیمت مواداولیه، هزینه انرژی و افزایش دستمزدها بازگردد. در مقابل، گروه «سیمان، بتن و انواع شن و ماسه» کاهش ۱/۸ درصدی را نسبت به فصل قبل تجربه کردهاند، وضعیتی که شاید ناشی از نوسانات کمتر در عرضه این نوع مصالح یا تعدیل مقطعی قیمتها باشد.
این تفاوتها میان گروههای مختلف مصالح، نمایانگر آن است که افزایش هزینهها در بخشهای خاصی از ساختوساز متمرکز شده و فشارهای تورمی به شکل یکنواخت در سراسر بازار مصالح پخش نشده است. به عبارت دیگر، برخی از گروهها با افزایش شدیدتر مواجه شدهاند و برخی دیگر نوسانهای کمتری را ثبت کردهاند.
گروههای مختلف مصالح نابرابر از فشار تورم تأثیر پذیرفتند
بررسی «تورم نقطه به نقطه» نیز نشان میدهد که گروه «چوب» با افزایش ۹۶/۶ درصدی نسبت به پاییز سال گذشته بیشترین رشد را در میان گروههای اجرایی داشته است. افزایش نرخ چوب که در صنایع موقت، قاببندی و دکوراسیون به کار میرود، میتواند بازتاب تأثیرات جهانی بر بازار داخلی، هزینه حملونقل و عرضه محدودتر این نوع مصالح باشد. از سوی دیگر، گروه «شیشه» با کمترین تورم نقطه به نقطه ۲۸/۲ درصد افزایش را نشان میدهد که نسبت به دیگر گروهها کمتر است، اما همچنان بیانگر رشد بهای این نوع مصالح نسبت به سال گذشته است.
با توجه به دادههای منتشر شده، تحلیلگران اقتصادی این پرسش را مطرح میکنند که استمرار افزایش بهای مصالح ساختمانی چه تأثیری بر بازار مسکن خواهد داشت. یکی از پیامدهای واضح آن افزایش هزینه ساخت و در نتیجه رشد احتمالی قیمت فروش واحدهای مسکونی است، پدیدهای که میتواند تقاضا برای مسکن نوساز را تحت فشار قرار دهد و بار تورمی بر خانوارهایی که در پی خرید یا ساخت مسکن هستند بیفزاید.
از منظر سیاستگذاران، این روند قیمت ممکن است نیاز به بازنگری در راهبردهای حمایتی، تنظیم بازار مصالح، و اتخاذ سیاستهای تشویقی برای تولیدکنندگان داخلی را برجستهتر سازد. در شرایطی که هزینههای تولید و تأمین مصالح در سطوح بالایی قرار دارد، یافتن راهکارهایی برای کاهش فشارهای قیمتی و بهبود دسترسی سازندگان به مواداولیه اهمیت دوچندانی مییابد.
بازار مسکن از سالها و بلکه دههها قبل با نوسانات متعدد قیمتی مواجه بوده است، اما هماکنون تورم قیمت مصالح به عنوان یکی از مؤلفههای کلیدی هزینه ساخت، نقش مهمتری در تعیین قیمت تمامشده واحدهای مسکونی ایفا میکند. این روند افزایشی میتواند به شکلگیری انتظارات تورمی نزد سرمایهگذاران و سازندگان منجر شود، بهطوریکه افزایش هزینههای ساخت به تدریج در قیمت عرضه واحدهای جدید نیز منعکس شود.
افزون بر این، گروههای متفاوت مصالح با سرعتهای مختلف افزایش قیمت را تجربه کردهاند، در حالی که گروه تأسیسات مکانیکی و عایق حرارتی افزایش قابل توجهی داشته، گروههایی مانند سیمان و شن و ماسه شرایط متفاوتی را پشتسر گذاشتهاند. این نوع نابرابری در افزایش قیمتها میتواند بر انتخاب مصالح از سوی سازندگان تأثیر بگذارد و نحوه تخصیص هزینهها در پروژههای ساختمانی را تغییر دهد.
در یک سال اخیر، میانگین تورم سالانه مصالح ساختمانی در تهران ۴۴/۹ درصد گزارش شده که این میزان نسبت به فصل قبل با افزایش محسوسی همراه بوده است. این افزایش سالانه نشان میدهد که فشارهای قیمتی فقط یک پدیده مقطعی نیست، بلکه روندی پیوسته و قابل تأمل است که باید در تحلیلهای اقتصادی و تصمیمگیریهای بخش مسکن لحاظ شود.
آمار منتشر شده از شاخص قیمت نهادههای ساختمانهای مسکونی میتواند به عنوان مرجع برای برنامهریزیهای کلان در حوزه مسکن و ساختوساز مورد استفاده قرار گیرد. این شاخص نمایی از وضعیت فعلی بازار ارائه میدهد و میتواند به عنوان معیاری برای پیشبینی روندهای آتی و ارزیابی سیاستهای اقتصادی به کار رود.
به طور کلی، افزایش محسوس شاخص قیمت نهادههای ساختمانهای مسکونی در تهران در فصل پاییز ۱۴۰۴، بازتابی از چالشهای پیشروی بازار ساختوساز و بخش مسکن است. این روند افزایشی میتواند بر تصمیمات سرمایهگذاران، سیاستگذاران و خانوارها تأثیرات گستردهای برجای گذارد و نیازمند توجه جدی برنامهریزان اقتصادی باشد تا از تبعات تورمی عمیقتر جلوگیری به عمل آید.