ویژگی انقلابی ایران این بود که انقلاب گلوله نبود، انقلاب کلمه بود و، چون انقلاب کلمه بود، کتاب در این مسیر ۴۵ ساله جایگاه خاص خود را پیدا کرده است جوان آنلاین: آیین اختتامیه چهل و سومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، صبح روز گذشته با حضور رئیسجمهور و وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برگزار شد.
به گزارش «جوان»، مسعود پزشکیان در این برنامه با قدردانی از استادان، پژوهشگران و نخبگانی که عمر خود را صرف تولید و ترویج علم کردهاند، گفت: پرورش انسان آگاه و مسئول کار سادهای نیست و هرچه امروز از توانمندی داریم، به برکت کتاب و معلمانی است که به کتاب باور داشتند و آن را آموزش دادند.
پزشکیان با بیان اینکه جامعه ایرانی در قدردانی، حمایت و تقویت کتاب و کتابخوانی کوتاهی کرده است، افزود: اگر امروز، ضعفی وجود دارد، باید ریشه آن را در همان مسیری جستوجو کنیم که از آن فاصله گرفتهایم؛ یعنی کتاب، آگاهی و عمل به دانش.
رئیسجمهور با اشاره به ضرورت حمایت عملی از کتاب و مدیریت صحیح خرید و خواندن آن گفت: دولت تلاش خواهد کرد هر آنچه از دستش برمیآید، برای در اختیار قرار دادن کتاب در مراکز مختلف و تقویت فرهنگ مطالعه انجام دهد، چراکه انسان به برکت کتاب رشد میکند، تجربه میآموزد و راه خود را از تاریکی به سوی روشنایی مییابد.
پزشکیان با تأکید بر اینکه مشکلات مدیریتی کشور ریشه در نوع آگاهی و شیوه اجرای آن دارد، تصریح کرد: مسئله ما فقط ندانستن نیست؛ مسئله اصلی، ندانستن همراه با عمل نکردن است. نمیشود مدیر، سیاستگذار، استاندار یا مسئول بود، کتاب را خواند، اما خلاف دستور آن عمل کرد.
وی با انتقاد از نگاههای محدودکننده به متون دینی و معرفتی گفت: زمانی که قرآن یا نهجالبلاغه خوانده میشود، عدهای اعتراض میکنند که چرا این متون مطرح میشود، در حالی که کتاب، دستور زندگی است و اگر به آن عمل نشود، مسیر انحراف آغاز میشود.
رئیسجمهور با استناد به نامه حضرت علی (ع) به مالک اشتر خاطرنشان کرد: امیرالمؤمنین صراحتاً تقوا، اطاعت و تبعیت از آنچه را که در کتاب آمده است، اساس سعادت میداند و شقاوت و گمراهی را نتیجه عمل نکردن به کتاب خدا معرفی میکند.
پزشکیان بیان کرد: آنچه کتاب خدا و همه کتابهای هدایتگر بشر به دنبال آن هستند، تحقق حق و عدالت است و همه تلاشهای علمی، فرهنگی و اجتماعی باید در جهت روشنتر شدن حق و عادلانهتر شدن جامعه باشد.
وی گفت: اگر به کتاب عمل میکردیم، هرگز با بسیاری از شرایط و مشکلات امروز مواجه نمیشدیم و راه اصلاح آینده، بازگشت صادقانه به کتاب، فهم عمیق آن و اجرای واقعی آموزههایش است.
مسعود پزشکیان، با تأکید بر نقش بنیادین کتاب، عدالت و آگاهی در سرنوشت جوامع گفت: هیچ جامعهای بدون عدالت و حقیقت پایدار نمیماند و ریشه بسیاری از مشکلات امروز، ناآگاهی، جهل و فاصله گرفتن از کتاب و سنت پیامبران الهی است.
وی با بیان اینکه همه پیامبران برای برپایی عدالت مبعوث شدند، افزود: ظلم از نفس و منیت انسان سرچشمه میگیرد و بزرگترین ظلم آن است که انسان در برابر حق بایستد. اگر اصول و ارزشها در جامعه کمرنگ شده، دلیل آن ناآگاهی و عدم درک و عمل صحیح به کتاب و مسیر الهی است.
رئیسجمهور با اشاره به جایگاه کتاب در اصلاح فرد و جامعه گفت: کتاب خواندن صرفاً برای دانستن نیست؛ میخوانیم تا بفهمیم، میفهمیم تا زندگی بهتری بسازیم و روابط انسانی سالمتری داشته باشیم. کتاب این ویژگی را دارد که بدون درگیری با منیت و غرور انسان، راه را برای اندیشه منصفانه و اصلاح رفتار باز میکند.
پزشکیان افزود: وقتی انسان کتاب میخواند، خود را در معرض قضاوت حقیقت قرار میدهد؛ میاندیشد که آنچه خوانده درست است یا نه و سپس تلاش میکند آن فهم را در زندگی خود به کار گیرد. این همان فطرت انسانی است که انسان را به سوی رشد، هدایت و تعالی سوق میدهد.
کتاب همزاد تمدن ایرانی است
سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در سخنانی با تأکید بر جایگاه علم و کتاب در دوره پیش از اسلامی ادامه داد: ایران در قبل از اسلام، تمدنی سرشار از عشق به کتاب و علاقهمندی به کتاب بود. وقتی اسلام به این سرزمین آمد، بخشی از مهرورزی ایرانیان به اسلام به دلیل این بود که دینی بود که با کتاب خود را معرفی میکرد.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: در دوره پس از اسلام هم همان طوری که بخشی از آن را شهید مطهری در کتاب خدمات متقابل اسلام و ایرانیان روایت کرد، بخشی از یک مجموعه وسیع است که چطور ایرانیان با کتابت و کتاب، تمدن اسلامی را شکوفا کردند. ایران و ایرانی در طول هزار ساله پس از اسلام به شکلی از کتاب هویتیابی و هویتخوانی کرده و کتابهایی همچون شاهنامه، کلیله و دمنه، دیوان حافظ، گلستان و بوستان سعدی، به گونهای است که سرشت ایرانی ما را ساختند و پرداختند.
صالحی گفت: کتاب قبل و پس از اسلام همزاد تمدن ایرانی است. با ظهور انقلاب اسلامی نیز دوره جدیدی برای زمانه ما آغاز شد. ویژگی انقلابی ایران این بود که انقلاب گلوله نبود، انقلاب کلمه بود و، چون انقلاب کلمه بود، کتاب در این مسیر ۴۵ ساله جایگاه خاص خود را پیدا کرده است.
وی ادامه داد: از سال ۱۳۲۰ تا سال ۵۷ یعنی در ۳۷ سال حدود ۵۰ هزار عنوان کتاب داشتیم، اما پس از انقلاب اسلامی تاکنون بیش از یک و نیم میلیون عنوان کتاب چاپ اول و چاپ مجدد داریم. نمیتوان گفت همه این کتابها بیهوده یا کم فایدهاند. بخش بزرگی از این کتابها مؤثر و مفیدند و این یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی است که ما در این ۴۵ سال سهم کمّی تألیف و کتابت چنین بوده است.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: پس از انقلاب اسلامی ۸ درصد زنان مؤلف بودند، دهه چهارم ۲۹ درصد و اکنون حدود ۴۰ درصد است. ما بهیک نوع عدالت جنسیتی در تألیف نزدیکتر شدیم که از دستاوردهای انقلاب اسلامی در حوزه کتاب است و در حوزه موضوعات هم چنین نکاتی دیده میشود.
عالی