برنامه امضای منشور هیئت- شورای صلح ترامپ برای غزه در داووس با حضور نمایندگان کمتر از ۲۰ دولت برگزار شد. در میان خیل غایبان، غیبت متحدان اروپایی ایالات متحده، یکی از موارد برجسته این نشست بود. در شرایطی که شماری از کشورهای منطقه، در مراسم یادشده حاضر بودند، کشورهای اروپایی از بیم اینکه اختیارات نامحدود این شورا، منافع آنها را تهدید کند، دست کم در شرایط فعلی، از همراهی با رئیسجمهور امریکا خودداری کردند. جوان آنلاین: مراسم امضای منشور «هیئت-شورای صلح» ترامپ کم رنگتر از آنچه کاخ سفید انتظار داشت، برگزار شد. یکی از مقامات ارشد کاخ سفید، از انتظار برای حضور حدود ۳۵ شرکتکننده سخن گفته بود، اما آنچه عملاً رقم خورد این بود که نمایندگان کمتر از ۲۰ کشور که اغلب از کشورهای غرب آسیا و امریکای جنوبی بودند، در این مراسم که روز چهارشنبه برگزار شد، شرکت کردند و در بین آنها نام سران عربستان سعودی، قطر، امارات، آرژانتین، پاراگوئه، مجارستان، ترکیه، مصر، اردن، اندونزی، پاکستان، قطر و امارات عربی متحده به چشم میخورد. این ابتکار به عنوان سازوکاری برای نظارت بر آتشبس غزه و بازسازی پس از جنگ مطرح شده و بر اساس پیشنویس این منشور، نقش آن به غزه و سرزمینهای فلسطینی محدود نمیشود. همین موضوع یکی از چالشهایی است که پیش روی اروپاییان قرار دارد و آنها با استناد به همین مسئله از حضور در این نشست منصرف شدند. پیشتر، ایوِت کوپر، وزیر امور خارجه انگلیس گفته بود که کشورش در مراسم امضا حضور نخواهد داشت. او دلیل عدم مشارکت لندن را نگرانی درباره همین نامحدود بودن حوزه آن و مشارکت ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در این شورا اعلام کرد. روبرت گولوب، نخستوزیر اسلوونی نیز روز چهارشنبه توضیح داد که دولت اسلوونی دعوت مطرحشده ترامپ را به طور کامل بررسی کرده، اما در نهایت تصمیم گرفته است در این شورا مشارکت نکند. نخست وزیر اسلوونی گفت: «برای کشوری مانند ما، نظام بینالمللی بهترین تضمین برای حفاظت از منافع ملیمان است و همین چارچوب امکان زندگی در صلح را فراهم میکند. بر همین اساس، معتقدیم که هنوز زمان مناسبی برای پاسخ مثبت به دعوت رئیسجمهور امریکا و مشارکت در شورای صلح فرا نرسیده است.» وی با اشاره به ساختار و اختیارات این شورا هشدار داد که شورای صلح ممکن است از یک سو فراتر از صلاحیتهای ناشی از قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل عمل کند و از سوی دیگر، از مرزهایی عبور کند که اسلوونی به عنوان یک کشور مستقل مایل به پذیرش آن است. گولوب همچنین تصریح کرد که نگرانی اصلی اسلوونی، گستردگی بیش از حد دامنه اختیارات این شورا است و میتواند بهطور جدی نظام بینالمللی مبتنی بر سازمان ملل متحد را تضعیف کند.
تعارض آشکار با نظام بینالملل
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا پس از نشست اتحادیه اروپا در بروکسل گفت: «ما از این ابتکارعمل استقبال میکنیم، اما به آن ملحق نمیشویم.» سانچز پایبندی مادرید به تعهداتش به قوانین بینالمللی، سازمان ملل و چندجانبهگرایی را از دلایل اصلی عدم مشارکت خود در این شورا عنوان کرد. نخستوزیر اسپانیا در ادامه همچنین گفت که شورای صلح شامل تشکیلات خودگردان فلسطین نمیشود. در این بین، سازمان عفو بینالملل درباره پیامدهای خطرناک شورای صلح غزه به ریاست ترامپ بر قوانین بینالمللی و ساختار حقوق بشر هشدار داد و در بیانیهای اعلام کرد که این گام، بیانگر تشدید تنش خطرناک جدید در هجمه به ساختار سازمان ملل و نهادهای آن و سازمانهای حقوقی بینالمللی و شاخصهای مورد قبول جهانی است. در این بیانیه آمده است که این شورا که به دستور دونالد ترامپ و با مشارکت همپیمانان ایالات متحده امریکا از جمله رؤسای کشورهایی که ترامپ خودش آنها را دعوت کرده است آشکارا و به طور اساسی با نظام قانون بینالملل تعارض دارد. این بیانیه افزود که تشکیل این شورا، ضربهای به دهها دهه تلاش برای تقویت حکمرانی جهانی از طریق پایبندی به ارزشهای مشترک انسانی و تحقق بیشترین اندازه ممکن از برابری میان کشورهای عضو به شمار میرود.
همه تحولات حول خلع سلاح حماس
امریکا از خلع سلاح حماس نیز غافل نشده و بنابر اعلام جرد کوشنر، داماد و مشاور ترامپ، جزئیات بندهای طرح خلع سلاح حماس در چارچوب «طرح اصلی برای غزه» به این شرح است: غزه را در مرحله انتقالی، کمیته ملی اداره غزه (NCAG) به عنوان طرف مشروع فلسطینی مدیریت میشود و باید اداره آن در آینده به تشکیلات خودگردان فلسطین سپرده شود. این طرح تأکید دارد تنها یک نهاد باید مجوز داشته باشد که آن (NCAG) است و به هیچ نهاد دیگری اجازه در دست گرفتن سلاح در خارج از چارچوب نظام رسمی داده نمیشود. این طرح این شرط را عنوان میکند که تمامی گروههای مسلح از جمله نیروهای امنیت داخلی و سازمانهای پلیس یا منحل شوند یا تحت نظارت کمیته ملی اداره غزه بعد از بررسیهای سختگیرانه، ادغام شوند تا تضمینی برای پایان دادن به تعدد نیروهای امنیتی باشد. این روند را فلسطینیها با نظارت و صحتسنجی بینالمللی مستقل برای تضمین شفافیت و پایبندی طرفهای ذیربط اداره میکنند. این اقدامات، شامل تخریب سلاحهای سنگین، ویران کردن تونلها، از بین بردن مراکز ساخت اسلحه و انبارهای مهمات و زیرساختهای نظامی حماس به صورت کلی است و امنیت در ازای خلع سلاح برقرار میشود و فقط به افرادی که (NCAG) آنها را قابل اعتماد بداند، اجازه در دست گرفتن سلاح داده میشود. هیچ پروژهای برای بازسازی و توسعه نوار غزه جز در مناطقی که در آنها روند خلع سلاح به صورت کامل انجام شده باشد، صورت نمیگیرد. این طرح انگیزههایی به افراد مسلحی که اقدام به خلع سلاح میکنند، همچون عفو قانونی و ادغام مجدد اجتماعی و شغلی یا تأمین گذرگاههای امن برای کسانی که تمایل به خروج از نوار غزه دارند، میدهد. این بندها به صورت مرحلهای اجرا میشود و هر مرحله از طریق سازوکار صحتسنجی بینالمللی مورد نظارت قرار میگیرد تا نسبت به پایبندی کامل تا قبل از رفتن به مرحله بعدی، اطمینان حاصل شود. در مقابل همه اینها، ارتش رژیم صهیونیستی که بیتوجه به توافقات قبلی، همچنان به اشغالگری ادامه میدهد، در صورتی که خلع سلاح غزه به صورت کامل انجام شود، به سمت آنچه که «اطراف امن» خوانده میشود، عقبنشینی میکنند.