جوان آنلاین: دشمن امریکایی- صهیونی فک نمیکرد تجاوز نظامی به کشور عزیزمان ایران تا این حد به زمین بزندشان و در باتلاقی گیر کنند که علاوه بر شکست هژمونی ساختگیشان و بردن آبروی نداشتهشان، ضربه سهمگین اقتصادی نیز برند و فراتر از آن اقتصاد کشورهای مختلف از جمله اروپا و اعراب را به قهقرا ببرد به طوری که قیمت هر بشکه نفت برنت به مرز ۷۲۷ یوآن (۱۰۵ دلار) برسد و بازارهای جهانی در حال واکنش به آن باشند، چراکه نبض جریان انرژی جهان در تنگه راهبردی هرمز تنظیم میشود و همین مهم صادرات ۴۵درصد گوگرد و ۲۲ درصد کودهای شیمیایی جهان را به بحران کشانده است و صنایع نیمههادی و تولید هلیوم نیز با کاهش عرضه روبهرو شده و امنیت غذایی و صنعتی زیر فشار سنگین رفته است. همچنین شرکتهای هواپیمایی با افزایش ۳۵ درصدی قیمت سوخت و زیان صدها میلیون یوانی مواجه شدهاند. بانکها و بازارهای مالی نیز تحت فشار شدید قرار دارند و دلار سهم خود از ذخایر ارزی را به زیر ۵۰ درصد کاهش داده است. این نشانهها نشان میدهد جنگطلبی «طبقه اپستین» اقتصاد جهان را در مسیر بحران بیسابقهای قرار داده و برون رفت از آن مستلزم مهار این طبقه است.
تبعات حمله دشمن امریکایی- صهیونی به کشورمان، اقتصاد جهان را به لرزه انداخته است و رفتهرفته گسترده میشود. یکی از مهمترین تبعات جنگطلبی «طبقه اپستین» در حوزه نفت است که ابتدا با گفتاردرمانی و دروغهای رئیسرژیم امریکا بالا و پایین میشد، اما دیگر به یاوههای این جنایتکار واکنش خاصی نشان نمیدهد و به مرز ۷۲۷ یوآن (۱۰۵ دلار) در هر بشکه رسیده است.
کنترل قدرتمند تنگه راهبردی هرمز از سوی نیروی مقتدر دریایی سپاه و کاهش شدید محمولههای نفتی جهان باعث شده است قراردادهای آتی نفت با جهش قابل توجه به سطوح بالاتر برسد. البته موضوع فقط محدود به نفت نمیشود و پیامدهای آن به صنایع غذایی و بازارهای کشاورزی نیز سرایت کرده است. نگرانی از اختلال طولانیمدت در حملونقل انرژی و تهدیدهای اقلیمی بر محصولات برزیل باعث شده است قیمت قهوه به شدت افزایش یابد، به طوری که قراردادهای آتی قهوه عربیکا در نیویورک در سریعترین روند دو هفته اخیر تا ۱/۳ درصد رشد کرده و در نهایت با افزایش ۲ درصدی به ۸۸۳/۲ دلار در هر پوند رسیده است. در لندن نیز قهوه روبوستا با ۹/۲ درصد رشد مواجه شد.
بازار انرژی نیز تحت تأثیر مدیریت هوشمند تنگه هرمز همچنان در سطح بالایی قرار دارد، چراکه این گذرگاه یکی از مسیرهای حیاتی نفت و گاز جهان محسوب میشود و افزایش قیمت نفت هزینه حملونقل کالاهای کشاورزی را هم افزایش داده است و طبیعتاً قیمت سوخت به طور مستقیم در هزینه جابهجایی از مزرعه تا مصرفکننده نهایی منعکس میشود، به طوری که قیمت کاکائو و شکر خام در بازارهای جهانی افزایش یافته است.
زیانهای تاریخی
صندوق ثروت دولتی نروژ که معمولاً به عنوان بزرگترین صندوق سرمایهگذاری جهان یاد میشد و مخالفان کشورمان همیشه آن را شاخصی برای سرزنش دیگران استفاده میکردند، با زیانی معادل هزار و ۲۷۰ میلیارد کرون، حدود ۱۳۵ میلیارد دلار مواجه شده که ناشی از کاهش ارزش سهام در بازارهای جهانی است.
همچنین بخش عمده سرمایهگذاریهای این صندوق در سهام، اوراق قرضه، املاک و زیرساختهای انرژی تجدیدپذیر توزیع شده است. سهام شرکتهای بزرگ امریکایی و فناوری سهم قابل توجهی از سبد سرمایهگذاری را تشکیل میدهند و کاهش ارزش آنها عامل اصلی زیان بوده است. افزایش ارزش کرون در برابر چندین ارز دیگر نیز موجب کاهش ۶۴۶ میلیارد کرونی ارزش صندوق شد.
شدیدتر از بحران ۲۰۰۸
سال ۲۰۰۸ با بحران وامهای مسکن در امریکا و فروپاشی بانک لیمان برادرز، اقتصاد جهانی در معرض فروپاشی قرار گرفت. شاخص داو جونز امریکا ۳۴ درصد، شاخص لندن ۳۱ درصد و شاخص چین ۷۰ درصد سقوط کردند و میلیونها نفر خانههای خود را از دست دادند. هزینه این بحران برای هر شهروند امریکایی ۷۰هزار دلار برآورد شد و مجموع خسارت جهانی بیش از ۱۰ تریلیون دلار اعلام شد.
امروزه جنگطلبی دشمن امریکایی- صهیونی نشانههای دومینوی اقتصادی بزرگتری را آشکار کرده است به طوری که مدیریت هوشمند تنگه هرمز موجب جهش قیمت نفت شده است و قیمت بنزین نیز در امریکا تا ۳۵ درصد افزایش یافته و انتظارات تورمی یکساله در امریکا از ۸/۳ به ۸/۴ درصد جهش کرده است.
همچنین خلیج فارس حدود ۴۵ درصد گوگرد و ۲۲درصد کودهای شیمیایی جهان را تأمین میکند و افزایش قیمت اوره در امریکا تا ۷۰ درصد، امنیت غذایی جهانی را تهدید میکند. از طرفی قطر که یکسوم هلیوم جهان را تولید میکند، به بحران صنایع نیمههادی دامن زده و سقوط ارزش دلار و کاهش سهم آن در ذخایر جهانی به زیر ۵۰ درصد نیز اثرات گستردهای بر نظام مالی بینالمللی داشته است.
تأثیر شوک نفتی
شرکت هواپیمایی اسپیریت با افزایش بیش از دو برابری قیمت سوخت جت از ۲۴/۲ دلار به ۳۲/۴ دلار در هر گالن مواجه شده است و در آستانه ورشکستگی قرار دارد. این افزایش هزینه، ۳۶۰ میلیون دلار برای شرکت به همراه داشته و بیش از کل موجودی نقد آن است. اسپیریت در ۱۸ ماه گذشته دو بار اعلام ورشکستگی کرده و حاشیه عملیاتی آن ممکن است به منفی ۲۰ درصد برسد. رژیم امریکا در حال بررسی بسته نجات ۵۰۰ میلیون دلاری است، اما سایر شرکتهای هواپیمایی با آن مخالفت کردهاند.
این وضعیت نشان میدهد سرایت بحران انرژی به صنایع مختلف، از جمله حملونقل هوایی، زنجیرههای صنعتی را تحت فشار قرار داده است. شاخص ورشکستگی جهانی نشان میدهد سال ۲۰۲۶ میتواند پنجمین سال متوالی افزایش ورشکستگی شرکتها باشد.
بانک و صندوق
جنگ تحمیلی رژیم تروریستی امریکا و نیروی نیابتیاش (رژیم وحشی صهیونی) علیه کشورمان، موجب تغییر فوری سیاستهای مالی جهانی شده است. صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی که پیشتر بر انرژی پاک و توسعه پایدار تمرکز داشتند، اکنون برای مدیریت بحران و تأمین مالی کشورهای واردکننده انرژی وارد عمل شدهاند.
وامهای فوری بین ۲۰ تا ۵۰ میلیارد دلار برای کشورهای واردکننده انرژی در نظر گرفته شده، اما با شروطی شامل کاهش یارانهها، افزایش قیمت سوخت و مالیات بیشتر همراه است و نشان میدهد بانکها و نهادهای بینالمللی برای مقابله با بحران انرژی، ابتدا منافع اقتصادی فوری را در اولویت قرار دادهاند.
فورس ماژور
همچنین شرکتهای نفتی در خلیج فارس از کویت، قطر، بحرین و عمان وضعیت فورس ماژور اعلام کردهاند. این اقدام، عرضه جهانی نفت و گاز را کاهش داده و قیمت نفت برنت از ۶۰ دلار در ابتدای سال ۲۰۲۶ به بیش از ۱۱۹ دلار افزایش یافته است. گاز طبیعی اروپا نیز بیش از ۱۰۰ درصد افزایش قیمت داشته و قیمت LNG در بازار جهانی حدود ۸۰ درصد رشد کرده است.
افزایش نرخ جهانی کود و مواد غذایی
مسدود شدن تنگه هرمز باعث افزایش قیمت کود نیتروژنی اوره شده است. هند برای واردات ۵/۱ میلیون تن اوره در ساحل غربی ۹۳۵ دلار و برای یک میلیون تن دیگر در ساحل شرقی ۹۵۹ دلار پرداخت خواهد کرد. این افزایش هزینه، فشار مضاعفی بر کشاورزان و بازار جهانی مواد غذایی وارد کرده است، چراکه حدود ۴۹ درصد از صادرات اوره و نزدیک به ۳۰ درصد از صادرات آمونیاک جهان از مسیر تنگه هرمز انجام میشود و مسدود شدن این مسیر باعث افزایش حدود ۵۰ درصدی قیمت کودهای نیتروژنی شده است. کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند چنین افزایش ناگهانی در هزینه نهادههای کشاورزی موجب کاهش تولید و محدود شدن عرضه محصولات کشاورزی در سطح جهانی شده است.
از طرفی کشاورزان در کشورهای واردکننده اوره با افزایش شدید هزینههای تولید مواجه شدهاند و این فشار در نهایت به قیمت نهایی مواد غذایی منتقل میشود. بانک مرکزی اروپا نیز اعلام کرده است اختلال در تأمین کود میتواند منجر به جیرهبندی مواد غذایی در برخی مناطق شود و امنیت غذایی جمعیتهای آسیبپذیر را تهدید کند.
همزمان، شوک انرژی و افزایش قیمت سوخت، هزینه حملونقل کالاهای کشاورزی را نیز افزایش داده است. حمل محصولات از مزرعه به بنادر صادراتی با مصرف بالای سوخت همراه است و افزایش قیمت نفت و گاز، فشار مستقیم بر قیمت نهایی مواد غذایی وارد میکند. تحلیلگران میگویند در صورت ادامه اختلال در خلیجفارس، بازار جهانی غذا و نهادههای کشاورزی با بحران جدی مواجه خواهد شد و کشورهای واردکننده انرژی و غذا برای مدیریت این وضعیت مجبور به اتخاذ سیاستهای محدودکننده خواهند شد.
به هر روی جنگافروزی دشمن امریکایی- صهیونی پیامدهای جدی بر اقتصاد جهانی گذاشته و اختلال در جریان تجارت انرژی باعث شده است کشورهای واردکننده نفت و گاز مجبور شوند منابع جایگزین پیدا کنند که هزینهها و قیمتها را افزایش داده است و تغییر مسیر نفتکشها و افزایش حقبیمه دریایی، هزینه حملونقل را بالا برده و شرکتهای بینالمللی مجبور شدهاند زنجیره تأمین خود را بازسازی کنند.
همچنین سرمایهگذاران بینالمللی به دلیل ریسک بالای منطقه از سرمایهگذاری در بخش انرژی و زیرساختها خودداری کرده یا فعالیتهای خود را به تأخیر انداختهاند. این مسئله باعث کاهش جریان سرمایه و محدود شدن توسعه اقتصادی شده است و فشارهای اقتصادی، توازن تجاری کشورها را مختل کرده و رشد اقتصادی جهانی را کند کرده است.
