زنجیره عرضه کتاب پس از انتشار از چالشهای اساسی صنعت نشر ایران بوده و هست به نحوی که برخی بر این عقیدهاند که با توجه به ساختار توزیع، هنوز نیازمند اقداماتی برای کامل شدن بهعنوان صنعت است. جوان آنلاین: «بازار کتاب» که با ارتقای سامانه خرید از کتابفروشی متولد شدهاست دارای بخشهای متنوعی از جمله امکان خرید و تخصیص یارانه برای افراد زیر ۱۸ سال و امکان دریافت یارانه خانوادگی برای خرید کتاب تا بهرهگیری از هوش مصنوعی در زمینه پیشنهاد کتابهای جدید به خریداران است و ظاهراً قرار است به عنوان یک پایگاه پایدار فرهنگی و اقتصادی، رابط مناسبی بین ناشران، پخشکنندگان و خریداران کتاب باشد.
زنجیره عرضه کتاب پس از انتشار از چالشهای اساسی صنعت نشر ایران بوده و هست به نحوی که برخی بر این عقیدهاند که با توجه به ساختار توزیع، هنوز نیازمند اقداماتی برای کامل شدن بهعنوان صنعت است. دیدگاهی که هر چند میتوان با آن مخالفت کرد، اما نمیتوان آن را هم نادیده گرفت، چراکه نسبت فراوانی کتابفروشیها با تولید ناشران در نقاط مختلف کشور چندان تراز نیست.
در آبانماه سال گذشته، معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با مطالعات میدانی و همچنین تحلیل دادههای متعدد از برخی راهکارهای اجرا شده برای حل موقتی مسئله چرخه توزیع، ایده سامانه مجازی خرید از کتابفروشی را اجرایی کرد. ایدهای که مورد استقبال نسبی قرار گرفت و حتی آن دسته از فروشگاههایی که شیوه سنتی فروش را پیشه خود داشتند، تلاش کردند با ارتقای سازوکار فروش خود و مجهز شدن به ساختار فروش مجازی در این عرصه قرار گیرند.
پس از گذشت یکسال از فعالیت «سامانه خرید از کتابفروشی»، گروههای فنی و محتوایی با مطالعه ساختار و دستاوردها و همچنین پیشنهادهای کارشناسانه اهل فن و فعالان عرصه نشر و همچنین نظرات مخاطبان و خریداران، اشکالات این سامانه را احصا و رفع کرده و نقاط قوت آن را نیز ارتقا دادند. اکنون ساختار تحولیافته «سامانه خرید از کتابفروشی» با عنوان جدید «بازار کتاب» به آدرس bazarketab. ir در دسترس علاقهمندان قرار دارد.
وظیفه ساختار مدیریت فرهنگی فراهم کردن زیرساختها و تسهیل شرایط ورود فعالان به این عرصه است. به همین دلیل باید شغل یا بنگاهی اقتصادی به نام کتابفروشی را برای فعالان عرصه اقتصاد، جذاب کند. مدیریت فرهنگ وظیفه مهمی به نام توزیع یارانه را هم برعهده دارد. بهترین جایگاه برای توزیع این منابع حمایتی، هم براساس عدالت و هم براساس نگاه آیندهپژوهانه، حلقه آخر زنجیره توزیع است؛ یعنی یارانهها باید به خرید کتاب توسط مردم اختصاص پیدا کند. سامانه خرید از کتابفروشیها با همین اهداف، سال گذشته راهاندازی شد. با رصد مداوم در یکسال، به مرور ایرادات فنی این سامانه خود را نشان داد. همچنین اطلاعات و دادههای مفیدی نیز از فعالیت آن احصا شد و کارشناسان و متخصصان فن برخی از اشکالات را یافتند و متذکر شدند. به همین دلیل ضرورت ارتقای فنی این سامانه با دو دستور کار پیش آمد؛ نخست: تقویت هر چه بیشتر اقتصادی بودن کار برای کتابفروشیها و دوم: آسانتر کردن دریافت خدمات برای کاربران.
از وجوه ارتقا یافته در «بازار کتاب» به این شرح است: ارتقای رابط کاربری، بهبود و ارتقای سرعت جستوجوی کتابها با تفکیک اقلام اطلاعات اصلی مثل ناشر، پدیدآور، موضوع و فروشگاه، تحلیل سبد خرید مخاطبان، امکان خرید و تخصیص یارانه برای هموطنان زیر ۱۸ سال، امکان دریافت یارانه خانوادگی برای خرید کتاب، امکان ثبت درخواستهای ناشران برای دریافت حمایتهای نهادهای فرهنگی، امکان درج امتیاز به فروشندگان توسط مخاطبان، امکان هدیه دادن مبالغ خرید کتاب به دیگران از طریق پروفایل کاربر و در ادامه پیشنهاد کتابهای جدید به خریداران توسط هوش مصنوعی از امتیازات بازار کتاب است. «بازار کتاب» میتواند اتفاقات مهمی را در چرخه توزیع رقم بزند و به عنوان یک پایگاه پایدار فرهنگی و اقتصادی، رابط مناسبی بین ناشران، پخشکنندگان و کتابفروشان باشد و آرام آرام به امنیت شغلی کمک کند و در نتیجه جذابیت شغل کتابفروشی را به دنبال بیاورد.