رياض از مدتها پيش، پيدا و پنهان اقداماتي را در جهت عاديسازي روابط با تلآويو انجام داده بود كه با تحولات اخير و برجسته شدن بعد آشكار آن، كار از حدس و گمان گذشته و مقامات ارشد هم ابايي از اشاره به آن ندارند.
پس از سخنراني جمعه گذشته بنيامين نتانياهو، نخست وزير رژيمصهيونيستي در مجمع عمومي سازمان ملل مبني بر اينكه صلح اين رژيم با سعوديها نزديك است، رسانههاي امريكايي و صهيونيست گزارشهايي از سخنراني عبدالله بن راشد آل خليفه، سفير بحرين در امريكا در جريان نشست «امنيت انرژي امريكا» به ميزباني دانشگاه اوكلاهما منتشر كردهاند كه در جريان آن، سفير بحريني گريزي هم به عاديسازي روابط تلآويو با رياض زده است. او كه كشورش در زمان رياست جمهوري دونالد ترامپ به همراه اماراتمتحدهعربي با رژيمصهيونيستي توافق سازش عاديسازي روابط امضا كرد، گفت كه در اين مورد تنها موضوعي كه مانده، زمان عمليشدن آن است.
اولين سفر به كرانه باختري پس از توافق اسلو
آنچه روي زبانها جاري است، شواهد عيني هم دارد. هم اكنون، مذاكرات فشردهاي ميان عربستانسعودي، امريكا و رژيمصهيونيستي براي عاديسازي روابط رياض و تلآويو در جريان است و در اين بين، موضوع فلسطين يكي از بزرگترين مسائلي است كه سعوديها براي رسيدن به تلآويو بايد آن را حلوفصل كنند، اين در حالي است كه منابع فلسطيني صبح ديروز از ورود يك هيئت سعودي به كرانه باختري از طريق پل «ملك حسين» در خاك اردن خبر دادند.
اين سفر به سرپرستي «نايف السديري» سفير غيرمقيم عربستانسعودي در فلسطين كه ماه گذشته براي اولين بار تعيين شد، صورت گرفت. سعوديها قصد دارند در رامالله با «محمود عباس» و مقامات تشكيلات خودگردان فلسطين ديدار كنند. هيئت ديپلماتيك سعودي آخرين بار در سال۱۹۹۳ هنگام توافق اسلو به فلسطين سفر كرده بودند.
سفر هيئت سعودي به رامالله پس از آن صورت ميگيرد كه وليعهد سعودي و نتانياهو در هفته جاري مذاكرات براي دستيابي به توافق عاديسازي روابط ميان دو طرف را تأييد كردند.
محمد بن سلمان، وليعهد عربستان سعودي به تازگي در مصاحبهاي با فاكسنيوز ضمن اينكه از مسئله فلسطين به عنوان موضوعي مهم براي عاديسازي روابط با رژيمصهيونيستي ياد كرد، به صراحت گفت: «هر روز به آن نزديكتر ميشويم.»
به ادعاي منابع غيررسمي و رسانهاي، شروط بنسلمان براي عاديسازي روابط با رژيمصهيونيستي به دو بخش فلسطيني و عربستاني تقسيم ميشود. در بخش فلسطين، وي خواستار واگذاري اختيارات امنيتي كرانهباختري از ارتش اشغالگر به تشكيلات خودگردان فلسطين، تقويت دستگاه امنيتي تشكيلات خودگردان، كنترل بيشتر فلسطينيها بر مسجدالاقصي و منطقه كليساي مرقد عيسي مسيح(ع) در شرق بيتالمقدس است.
همين آغاز كار، نتانياهو بارها و بارها تأكيد دارد كه موضوع عاديسازي روابط با عربستانسعودي نبايد منوط به مسئله فلسطين باشد و او هيچ امتيازي در اين خصوص به رياض نخواهد داد. بن سلمان براي كشورش هم خواستههايي دارد، از جمله افزايش روابط دفاعي با امريكا، توسعه تجارت با امريكا و توقف انتقادات امريكا از قتل جمال خاشقجي، روزنامهنگار مخالف بنسلمان. حق داشتن برنامه صلحآميز اتمي و غنيسازي اورانيوم در خاك عربستان هم ديگر خواسته وليعهد سعودي است.
سعوديها چيزي را ميخواهند كه ايران خواست
آويگدور ليبرمن، رئيس حزب «اسرائيل، خانه ما» در مطلبي كه پايگاه واللا آن را منتشر كرد، نوشت: «در مقابل همه حقيقت تهديدات نظامي و هستهاي ايران، نتانياهو در سازمان ملل درباره عاديسازي روابط با عربستان با اشتياق زيادي صحبت كرد، بدون اينكه اين حقيقت را ناديده بگيرد كه همه ما درباره اين مسئله اتفاق نظر داريم كه برقراري روابط با عربستان يك مسئله بسيار مهم است و مزاياي زيادي دارد اما نتانياهو فراموش كرد كه بهاي اين معامله را ذكر كند. با اينكه من اهميت زيادي براي عاديسازي روابط با عربستان و فوايد آن قائل هستم، اما آيا شايسته بهایي است كه ما در ازاي آن خواهيم پرداخت. گفته ميشود اسرائيل به عنوان بخشي از توافق با عربستان اجازه غنيسازي اورانيوم به رياض را خواهد داد. اين به معناي موافقت اسرائيل با طرح عربستان براي دستيابي به سلاح هستهاي است.» ليبرمن تأكيد كرد: «موافقت اسرائيل با غنيسازي اورانيوم از سوی عربستان عواقب جهاني و منطقهاي درازمدتي دارد.»
بن كسبيت، نويسنده سياسي سايت واللا معتقد است: «ما در مقابل يك مسئله بسيار پيچيده قرار داريم چراكه عربستانيها همواره شروطشان را براي عاديسازي روابط با اسرائيل بالا ميبرند، اما بزرگترين مشكل تمايل آنها براي دستيابي به انرژي هستهاي است. آنچه اسرائيليها را نگران ميكند، اين است كه عربستانيها ميخواهند به چيزي دست يابند كه ايران به آن دست يافته است.»
