جوان آنلاین: مجمع عمومی سازمان ملل در نخستین روز خود به صحنهای کمسابقه از فشار سیاسی بر اسرائیل تبدیل شد؛ از هشدار آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، درباره «شبح پاکسازی قومی» در غزه و کرانه باختری تا سخنان تند اردوغان، عبدالله دوم و امیر قطر و انتقادهای مکرون و نخستوزیر انگلیس. در بیرون سالن اجلاس هشتادویکم نیز، سفر نتانیاهو با اعتراضها، جنجال بر سر حکم دیوان کیفری بینالمللی و واکنشهای تند مقامهای اسرائیلی روبهرو شده است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، آغازگر موج حملات بود. او البته ابتدا حمله ۷ اکتبر را محکوم کرد، ولی گفت که عملیات اسرائیل در غزه به مقیاسی از مرگ و ویرانی منجر شده که در سالهای مسئولیتش در سازمان ملل نمونهای برای آن ندیده است. گوترش همچنین با اشاره به اقدامات موقت دیوان بینالمللی دادگستری، بر الزامآور بودن دستورات این دادگاه تأکید کرد و درباره خشونت شهرکنشینان، جابهجایی فلسطینیان و گسترش شهرکسازی در کرانه باختری هشدار داد؛ روندی که به گفته او «شبح پاکسازی قومی» را به وجود آورده و چشمانداز راهحل دو دولتی را تهدید میکند.
پس از او، رجب طیب اردوغان یکی از تندترین سخنرانیهای روز را علیه رژیم صهیونیستی ایراد کرد. رئیسجمهور ترکیه اقدامات در غزه را «تروریسم دولتی» خواند و گفت این منطقه به «غیرانسانیترین و شرمآورترین اردوگاه متمرکز زمان ما» تبدیل شده است. او گفت شمار قربانیان زن و کودک دیگر نمیتواند به عنوان پیامد جانبی جنگ توجیه شود و از آنچه «ذهنیت نسلکشانهای که از کشتن سیر نمیشود» خواند، سخن گفت. هیئت اسرائیلی در هنگام سخنرانی اردوغان سالن را ترک کرد.
عبدالله دوم، پادشاه اردن، تمرکز خود را بر کرانه باختری گذاشت؛ جایی که از شهرکسازی، مصادره زمین، خشونت شهرکنشینان و انتقال اجباری فلسطینیان انتقاد کرد. او گفت آنچه در غزه با «ویرانی» و در کرانه باختری با «الحاق عملی» دنبال میشود، در نهایت میتواند تشکیل کشور فلسطین را ناممکن کند. در همین مسیر، تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، وقایع غزه را «نسلکشی به معنای کامل کلمه» و «لکه ننگی بر وجدان بشریت» توصیف کرد و گفت نمیتوان از نظم عادلانه بینالمللی سخن گفت، در حالی که مسئله فلسطین همچنان نادیده گرفته میشود. تمیم، دامنه انتقاد خود را به اقدامات اسرائیل در غزه، کرانه باختری، لبنان و سوریه کشاند و با انتقاد از طرحهای انتقال فلسطینیان، اسرائیل را به عمل نکردن به تعهدات مربوط به آتشبس، عقبنشینی و افزایش کمکهای انسانی متهم کرد.
فراتر از منطقه
البته فشار در نیویورک فقط از سوی کشورهای منطقه نبود. امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، گفت اگر جهان در برابر غزه منفعل بماند، «اعتبار ما چه ارزشی خواهد داشت؟» مکرون وضعیت غزه را صحنهای دانست که همه را شرمسار میکند و از افزایش خشونت شهرکنشینان در کرانه باختری انتقاد کرد. نخستوزیر انگلیس نیز هرچند حمله ۷ اکتبر را محکوم کرد ولی گفت این حمله، اقدامات دولت اسرائیل در غزه و کرانه باختری را توجیه نمیکند و لندن در برابر ادامه رنج فلسطینیان و تضعیف چشمانداز تشکیل دو دولت سکوت نخواهد کرد. لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا، رئیسجمهور برزیل، گفت نسلهای فلسطینی درد و آسیبهای ناشی از جنگ را با خود حمل خواهند کرد و از گسترش شهرکسازی در کرانه باختری انتقاد کرد. در همین حال، رئیس شورای ریاستجمهوری بوسنی و هرزگوین غزه را «بزرگترین شکست بشریت در قرن بیستویکم» خواند و وزیر خارجه مراکش خواستار احترام به آتشبس و ورود بدون مانع کمکهای بشردوستانه به غزه شد.
«حماس» در واکنش به موضعگیری رهبران در نشست مجمع عمومی گفت که «با اشتیاق فعالیتهای سیاسی و دیپلماتیک در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک و بیانیهها و مواضع کشورهای عربی و اسلامی و کشورهای دوست که از حقوق ملت فلسطین حمایت میکنند را دنبال میکند.» در حالی که این فشارها، واکنش تند اسرائیل را به دنبال داشته است. دفتر بنیامین نتانیاهو اظهارات مکرون درباره کرانه باختری را «پوچ و مضحک» خواند و مدعی شد رئیسجمهور فرانسه حملات حماس را نادیده میگیرد. بتسلئیل اسموتریچ، وزیر دارایی اسرائیل، نیز با عبارتی صریحتر گفت: «مکرون دروغ میگوید» و مدعی شد حماس همچنان در کرانه باختری فعال است.
در خود اسرائیل اما، انتقادها تنها به مکرون محدود نمانده است. یائیر لاپید، رهبر مخالفان دولت، با اشاره به فشارهای بینالمللی گفت اسرائیل با «بحران دیپلماتیک جدی» روبهروست و نتانیاهو را به ناتوانی در پاسخ مؤثر به این وضعیت متهم کرد.
نتانیاهو به نیوجرسی میرود
حاشیه دیگر نشست، اصل سفر نتانیاهو است. او قرار است امروز پنج شنبه در مجمع عمومی سخنرانی کند، اما سفرش به نیویورک کوتاه شده و بر اساس گزارشهای رسانههای اسرائیلی، هواپیمای او ممکن است به جای فرودگاه جان اف. کندی در نیوجرسی فرود آید. زهران ممدانی، شهردار نیویورک، پیش از سفر نتانیاهو بار دیگر او را «جنایتکار جنگی» خوانده و گفته بود حکم بازداشت صادرشده از سوی دیوان کیفری بینالمللی باید محترم شمرده شود. نتانیاهو پنج شنبه پشت تریبونی میرود که یک روز پیش از حضور او، بخش قابلتوجهی از سخنرانیهای آن علیه سیاستهای اسرائیل بود. او قرار است از اقدامات نظامی اسرائیل و مواضع این رژیم دفاع کند، اما بیرون از سالن مجمع عمومی، خیابانهای نیویورک نیز برای استقبال متفاوتی از نخستوزیر اسرائیل آماده شدهاند. چندین تجمع اعتراضی علیه او برنامهریزی شده است؛ از اعتراض گروههای یهودی و اسرائیلی مخالف دولت تا تجمعهای ضداسرائیلی و حامی فلسطین.
