یک کارشناس اقتصادی معتقد است یکی از اقدامات مهم در اصلاح نظام مالیاتی، نظاممندسازی و عادلانهکردن فرایند اخذ مالیات است، برای رسیدن به این مهم باید ابتدا به سمت شفافیت دادههای اقتصادی و جریان کالایی هر یک از کالاها و خدمات از تولید تا توزیع و در سرتاسر زنجیره ارزش برویم، از همین رو استقرار نظام مالیاتی هوشمند مبتنی بر سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی و شفافیت حاصل از اجرای کامل سامانه مؤدیان از اهمیت بالایی برخوردار است.
محمدعلی شایاناصل، کارشناس حوزه اقتصادی در گفتگو با «جوان» پیرامون اهمیت نظاممندسازی و عادلانه کردن فرایند اخذ مالیات با اجرای کامل سامانه مؤدیان اظهار کرد: از مهمترین اهداف هر نظام مالیاتی کارآمد، اخذ مالیات به شیوهای عادلانه و ایجاد شفافیت مالی و اقتصادی در جامعه است. سازمان امور مالیاتی کشور نیز طی سالهای اخیر اهداف کلانی را در این حوزه در چارچوب اجرای قوانین مالیاتی دنبال کرده است. شفافیت در فعالیتهای اقتصادی آثار بسیار مهمی از جمله هوشمندسازی نظام مالیاتی، جلوگیری از فرار مالیاتی، حذف تشخیص مالیات علیالرأس، پرداخت مالیات منطبق با درآمد و با رویکرد برابر و همچنین تکریم مؤدیان مالیاتی و افزایش رضایت آنها را به دنبال دارد. با عنایت به اهمیت این موضوع، خطمشیگذاران این عرصه با تأکید بر ضرورت مالیاتستانی مبتنی بر اطلاعات شفاف و قابل استناد و بهرهگیری از ابزارهای ثبت معاملات و سامانههای اطلاعاتی، به دنبال جلوگیری از فرار مالیاتی در کشور بودهاند. همچنین تلاش شده است از طریق تشخیص مالیات فعالان اقتصادی بر مبنای اطلاعات موثق و قابل اعتماد مالی به سمت رفع تبعیض در زمینه مالیاتگیری در کشور حرکت کنیم.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به سابقه اجرایی سامانه مؤدیان در کشورهای مختلف دنیا در جهت استقرار نظام مالیاتی هوشمند گفت: قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان که در راستای هوشمند و عادلانهسازی نظام مالیاتی کشورمان به اجرا گذاشته شده است، در سایر کشورهای توسعهیافته و در حال توسعه نیز با عناوین و اهداف مشابهی تصویب و اجرا شده است. اجرای این قوانین دستاوردهای قابل توجهی را برای نظامهای مالیاتی، فعالان اقتصادی و آحاد جامعه در این کشورها به دنبال داشته است. از جمله این کشورها میتوان به جمهوری کره (۲۰۰۵)، اسلواکی (۲۰۰۸)، سوئد (۲۰۱۰)، پرتغال (۲۰۱۲)، کانادا (۲۰۱۳)، مجارستان (۲۰۱۴)، بلژیک (۲۰۱۴)، اتریش (۲۰۱۶)، اسلوونی (۲۰۱۶)، جمهوری چک (۲۰۱۶)، روسیه (۲۰۱۷)، نروژ (۲۰۱۷)، ایتالیا (۲۰۱۷) و هند (۲۰۲۱) اشاره کرد.
محمدعلی شایاناصل در پایان با اشاره به مزیتهای متنوع سامانه مؤدیان اظهار کرد: در رابطه با مزیتهای سامانه مؤدیان موارد متفاوتی را میتوان عنوان کرد. برخی از مهمترین مزیتهای اقتصادی در زمینه اجرای سامانه مؤدیان عبارتند از: ارتقای شفافیت اقتصادی کشور و شفاف شدن جریان کالایی کشور، کاهش فرار مالیاتی و کتمان مالیاتی، اخذ عادلانهتر مالیاتها، ارتقای سطح منابع اطلاعاتی نظام مالیاتی کشور از طریق جمعآوری و بهرهبرداری از تمامی اطلاعات معاملات و تراکنشهای مالی قابل استناد برای برنامهریزیهای اقتصادی در سطح کلان، هوشمندسازی اخذ مالیات، ارتقای نظام مالیاتی و ارتقای اخذ مالیات از شیوه سنتی ممیزمحور به بهرهگیری از سیستمهای هوشمند اطلاعاتی که همه این عوامل در بهبود شیوه مالیاتستانی و حرکت نظام مالیاتی به سمت عدالت بیشتر کمک خواهد کرد.
