یکی از ارکان کلیدی در بخش صنعت کشورمان ایران، توسعه فناوری و تکمیل زنجیره ارزش است. در حالی که صنعتی شدن در کشور ما پیشرفت چشمگیری داشته است، نیاز به تمرکز بیشتر بر ایجاد ارزش جدید در اقتصاد وجود دارد. بسیاری از شرکتهای صنعتی در ایران، به جای اینکه صادرکنندگان قدرتمند محصولات صنعتی با ارزش افزوده باشند، عمدتاً خود را صادرکننده مواد خام میدانند که ارزش افزوده اصلی آن از انرژی ارزان به جای پیچیدگی ناشی میشود. در این شرایط، اولویت دادن به تحقیق و توسعه (R&D) و تسهیل تأمین مالی توسعه فناوری در صنعت برای حکمرانی مؤثر، جلوگیری از صادرات صرف مواد خام و امکان رشد زنجیره ارزش ضروری است.
ترویج تحقیق و توسعه صنعتی از حمایت قابل توجهی از سوی دولت برخوردار است، زیرا نقش مهمی را که در تکمیل زنجیره ارزش ایفا میکند، تشخیص میدهد. اجرای اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه به عنوان یک ابزار کلیدی در جهت دهی منابع صنعت به سمت ایجاد ارزش بیشتر در اقتصاد و همچنین تقویت سرمایهگذاری دولتی و غیردولتی در زمینه تحقیق و توسعه است. دولت با ارائه مشوقها و اعتبارات مالیاتی برای سرمایهگذاری هدفمند در ایجاد بهرهوری و ارزش بیشتر در اقتصاد، قصد دارد مشوقهای مالیاتی را استراتژیکتر و هدفمندتر کند.
ارائه اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه چندین مزیت قابل توجه برای بخش صنعت ایران و اقتصاد کلی دارد. اولاً، سودآوری و رقابت بین صنایع را ارتقا میدهد و به آنها اجازه میدهد نه تنها حضور خود را در بازار تقویت کنند، بلکه از فرصتهای جدید در فراسوی مرزها نیز بهرهبرداری کنند. با تقویت نوآوری و توسعه محصول از طریق سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه، شرکتهای ایرانی میتوانند محصولاتی با ویژگیهای ارزش افزوده بالاتر عرضه کنند و دامنه بازار خود را گسترش دهند و مشتریان داخلی و بینالمللی را جذب کنند. این میتواند منجربه افزایش سودآوری و رشد پایدار برای شرکتهای صنعتی شود.
دوم اینکه اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه به ایجاد اقتصاد دانش بنیان در ایران کمک میکند. سرمایهگذاری در سرمایه انسانی را تشویق میکند، محققان ماهر را جذب و حفظ میکند، و از ایجاد یک اکوسیستم پر جنب و جوش برای نوآوری و پیشرفت فناوری حمایت میکند. با پرورش فرهنگ تحقیق و اکتشاف، ایران میتواند استعداد علمی و مهندسی خود را برای توسعه فناوریها و محصولات پیشرفته به کار گیرد. این به نوبه خود میتواند منجر به ایجاد یک بخش قوی و رقابتی مبتنی بر دانش شود که باعث رشد اقتصادی، ایجاد شغل و توسعه اجتماعی میشود.
علاوه بر این، اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه توانایی ایران را برای ایجاد درآمد ارزی افزایش میدهد. از آنجایی که صنایع در تحقیق و توسعه برای توسعه فناوریهای پیشرفته سرمایهگذاری میکنند، میتوانند محصولات با ارزش بالاتری تولید کنند که تقاضای جهانی دارند. این امر منجربه افزایش قابلیتهای صادراتی، کاهش وابستگی به صادرات مواد خام و ایجاد منبع پایدار درآمد ارزی میشود. با ایجاد تنوع در سبد صادراتی ایران و تمرکز بر محصولات صنعتی با ارزش افزوده، این کشور میتواند به تراز تجاری متعادلتری دست یابد و جایگاه اقتصادی خود را در عرصه بینالمللی تقویت کند.
علاوه بر این، اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه به عنوان یک اقدام متقابل استراتژیک در برابر تحریمهای غرب عمل میکند. ایران میتواند با سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه و توسعه فناوریهای پیشرفته، توانمندیهای داخلی خود را تقویت کرده و وابستگی خود را به فناوریهای وارداتی کاهش دهد. این خوداتکایی نه تنها تأثیر تحریمها را کاهش میدهد، بلکه امنیت و انعطافپذیری ملی را در برابر چالشهای خارجی افزایش میدهد. توسعه توانمندیهای بومی در صنایع با ارزش، ایران را به عنوان یک اقتصاد دانشمحور قرار میدهد که کمتر در معرض فشارهای خارجی است و در تأمین نیازهای تکنولوژیکی خود بیشتر خودکفا است.
ارائه اعتبار مالیاتی تحقیق و توسعه گامی مهم در جهت تقویت نوآوری، توسعه فناوری و تکمیل زنجیره ارزش در ایران است. با چشمانداز دولت برای ارتقای رشد اقتصادی، افزایش رقابتپذیری و جذب سرمایهگذاری خارجی همسو است. با این حال، اطمینان از اجرای مؤثر و حاکمیت سیستم اعتبار مالیاتی، ایجاد معیارهای شفاف و منصفانه برای واجد شرایط بودن، و نظارت قوی برای جلوگیری از سوءاستفاده و به حداکثر رساندن تأثیر سیاست، بسیار مهم است.
