اعطای یارانه انرژی به صورت عقلانی و در جهت حداکثر کردن منافع دولت، مردم و صنعت با دو هدف اعمال میشود یا دولتها میخواهند به توسعه زنجیره ارزش محصولات کمک کنند یا به تنظیم بازار داخلی بپردازند که بر همین اساس، اعطای یارانه به صنایع کاملاً درست است ولی در توسعه صنعت متانول هیچ کدام از این موارد محقق نشده است.
صنعت متانول که متضررترین بخش صنعتی از نرخگذاری ۷ هزار تومانی بر نرخ خوراک است، به دلیل وابستگی شدید به رانت خوراک، عدم توسعه زنجیره ارزش و همچنین خامفروشی بسیار بالای متانول، اصلیترین بازنده اصلاح یارانههای انرژی است که در صورت عدم تدابیر مناسب برای تکمیل زنجیره ارزش، به ورشکستگی خواهد انجامید.
برای خلاصی از خام فروشی متانول برای سرمایهگذارهای حاضر و به سرانجام رسیده در این صنعت، ابتدا باید به سراغ تکمیل زنجیره ارزش برویم که در همین رابطه اعمال تخفیف بر نرخ ۷ هزار تومانی منوط به اخذ تضامین لازم و گزارش دهی سه ماهه از پیشرفت پروژه امکان توسعه و تکمیل زنجیره ارزش این صنعت خامفروشی را فراهم میکند.
از طرفی به دلیل خصوصی یا نیمه خصوصی بودن شرکتهای متانولی امکان سیاستگذاری مستقیم بر آنها وجود ندارد و باید به سمت سیاستگذاری بر اعطای یارانه نرخ خوراک برویم. در همین راستا باید علاوه بر حمایت از توسعه زنجیره ارزش، دولت در زمینه نرخ خوراک تخفیفی در رابطه با تداوم خامفروشی مشروط و حداکثر سه ساله و تضمین اعطای سود معادل ۶۰ درصد کل سود سالیانه به سرمایهگذاری بر تکمیل زنجیره ارزش اختصاص دهد.
این رویکرد دو سر برد برای کشور است که به رهایی از خامفروشی متانول، توسعه زنجیره ارزش، سودآوری زنجیره پتروشیمیها و درآمدزایی بیشتر ارزی کشور منتج خواهد شد.
اتصال قیمت خوراک پتروشیمیها به هابهای اروپایی و جهانی اشتباه است زیرا در این صورت رویدادهای غیر منطقهای مانند بروز یک جنگ در آن طرف دنیا بر قیمت گاز در کشور ما اثر گذار است و آن را با نوسانات شدید روبهرو میکند به منظور سوق دادن صنایع به سمت توسعه زنجیره ارزش محصولات این موضوع اهمیت دارد که حمایت دولت باید مشروط باشد و بیقید و شرط نباشد.
در کنار اصلاح نرخ خوراک به نظر میرسد باید برای جلوگیری از تعطیلی برخی از صنایع تحقیقاتی را نیز در نظر گرفت، چون تعطیلی صنایع مد نظر دولت و مردم نیست. از اینرو باید مزیتهایی در زمینه خوراک پتروشیمیهای پایین دستی قائل شد تا از مواردی مانند اشتغالزایی، ثروت آفرینی و ارز آوری آنها بهرهمند شد.
متانول صنعتی است که باید وجود داشته باشد هیچ کس منکر آن نیست که صنعت پتروشیمی و متانولیها بر اقتصاد کشور مهم هستند ولی باید اقداماتی انجام داد که آنها را از سمت و سوی خام فروشی دور کرد مثلاً با تعریف عوارض صادراتی بر متانول میتوان اقدامی کرد که متانول به صورت مفت از کشور صادر نشود زیرا در واقع به این صورت فقط یارانه از کشور خارج میشود.
ایجاد رانت باعث میشود صنایعی که زیان ده هستند به صورت تصنعی سودآور نشان داده شوند و این خود در متانولی بسیار واضح و روشن نمایش داده شده است. باید بازنگری در این روند داشته باشیم و تولید محصولات میانی و نهایی مدنظر قرار بگیرد، چون توسعه زنجیره ارزش صنعت پتروشیمی ثروت آفرینی زیادی برای کشور به ارمغان میآورد.
