یک عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس معتقد است یکی از مشکلات تکمیل نشدن سامانه مؤدیان، مشکلات در زمینه اجرای تکالیف از نظر زمانی و محتوایی است. از همین رو نیز مجلس برخی مواد از قانون سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی را اصلاح کرده است، زیرا باید سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی به طور کامل اجرایی شود. برای اجرای بسیاری از پایههای مالیاتی مهم، نیازمند اجرای کامل سامانه مؤدیان هستیم تا امکان اخذ هوشمند و دقیق مالیات را فراهم کنیم و بدین ترتیب فرار مالیاتی نیز از بین رود.
یکی از گامهای مثبت دولت سیزدهم هوشمند شدن اخذ مالیات و حرکت به سوی استقرار کامل سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی است؛ اقدامی که موجب شفافیت، اخذ مالیات خودکار، برقراری عدالت و جلوگیری از فساد و رانت
شده است.
جعفر قادری، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس در گفتگو با «جوان» در خصوص چالشهای نظام مالیاتی سنتی گفت: اخذ مالیات سنتی مشکلات زیادی داشت از جمله اینکه مبتنی بر عملکرد نبود و وضعیت مالیاتها نیز به صورت شفاف نبود. همچنین مالیاتی که به صورت صنفی اخذ میشد تابعی از عملکرد هر واحد تولیدی نبود. در این میان افرادی هم به راحتی از پرداخت مالیات طفره میرفتند غافل از آنکه هزینههای جاری دولت از محل مالیات اخذ میشود ولی همواره با سنتی بودن این فضا شاهد بودیم که برخی از پرداخت مالیات سرپیچی میکنند. این شرایط زمینه فساد و رانت را هم فراهم کرده بود، چراکه پرداخت مالیات و میزان آن به صورت سلیقهای بود.
وی در ادامه به مزایای اجرای کامل سامانه مؤدیان و پایانههای فروشگاهی اشاره کرد و گفت: در ساماندهی و قانون جدید امکان هوشمند شدن مالیات ستانی فراهم شد و فرار مالیاتی که قبلاً وجود داشت جلویش گرفته و میزان مالیات و پرداخت آن بهصورت کاملاً شفاف لحاظ شد. اخذ مالیات اکنون تابعی از عملکرد واحد اقتصادی است. گردش مالی افراد رصد میشود و پرداخت مالیات بهصورت عادلانه صورت میگیرد. از نظر عدالت اجتماعی و کارایی نیز بهترین وضعیت حاکم شده است. در گذشته شرایط وصول مالیات بسیار زیاد بود، هم مالیات دهنده و هم دولت از موضوع ناراحت بودند، اما در طرح جدید که امیدواریم زودتر تکمیل شود امکانات خوبی هم برای دولت و هم مؤدیان فراهم شده است. به هرحال در فرایند پرداخت مالیاتی ممکن بود بین مأمور و مؤدی رابطهای ایجاد شود که فرایند اخذ مالیات را برای دولت سخت کند و از آن طرف موجب ناعدالتی و فساد شود.
قادری تأکید کرد: بخشی از نیاز مالی دولت از طریق مالیات تأمین میشود، در عین حال نباید مالیات هم پدیده ضد تولید باشد. مجلس چند کار در خصوص مالیات انجام داد؛ اول اینکه اشکالات مربوط به سامانه مؤدیان را برطرف کرد تا همه صنوف ورود پیدا کنند. همانطور که در قانون آمده دولت مکلف شده است از ابزارهای مختلف برای برآورد و شناسایی درآمد تولید و واحد صنفی استفاده کند. مالیات بر عایدی سرمایه نیز از اقدامات دیگر مجلس بود که انگیزههای احتکاری را کاملاً حذف میکند و نقدینگی به سمت بخش تولیدی میرود. مالیات بر زمین و خانههای خالی نیز از دیگر اقدامات مجلس بود. طرح سر و سامان دادن به بازار استیجاری و اجاره نیز از دیگر اقدامات بود که میتواند کمک کند.
این نماینده در پایان تأکید کرد: برای اجرای بسیاری از پایههای مالیاتی مهم، نیازمند اجرای کامل سامانه مؤدیان هستیم. مالیات بر زمینهای رها شده، مالیات املاک خالی، مالیات بر عایدی سرمایه و... اقدامات خوبی برای تأمین هزینههای دولت است.
