در کنگره امریکا موضعگیریها و اقدامات برای توقف سیاست کنونی واشنگتن در قبال کییف رو به افزایش است، هر چند این تلاشها تاکنون ناکام مانده است. مجلس نمایندگان امریکا روز پنجشنبه ۲۲ تیر (۱۳ ژوئیه) طرح «اصلاحیه لایحه بودجه دفاع ملی» رد کرد که در صورت تصویب ارسال مهمات خوشهای به اوکراین ممنوع میشد. با توجه به نتایج اعلامشده، ۲۷۶نماینده با این طرح مخالفت کردند و ۱۴۷نماینده در دفاع از تصویب آن رأی دادند. پیش از این نیز مجلس نمایندگان امریکا اصلاحیههای پیشنهادی تعدادی از قانونگذاران را به لایحه دفاع ملی برای سال مالی۲۰۲۴ رد کرد که بر اساس آنها کمکهای نظامی امریکا به اوکراین کاهش مییافت یا کلاً متوقف میشد. هر چند این طرحها با توجه به مخالفت اکثریت نمایندگان کنگره با آنها رد شده است، اما این امر نشانگر تقویت و گسترش مخالفتها با سیاست دولت بایدن در قبال جنگ اوکراین است. در واقع رویکرد دولت بایدن مبتنی بر تلاش عامدانه برای تداوم جنگ خونبار اوکراین است؛ امری که از دید کارشناسان و نیز سیاستمداران امریکایی و حتی همقطاران دموکرات بایدن در کنگره پنهان نمانده است. «بن کاردین» سناتور دموکرات امریکا، یکی از حامیان اصلی بایدن با اشاره به ارسال مهمات خوشهای به اوکراین میگوید: «فکر نمیکنم این سلاحی باشد که باید امروز استفاده شود. من نگرانیهای جدی نسبت به کاری که رئیسجمهور انجام میدهد، دارم.» پس از گمانهزنیهای رسانهای، «جو بایدن» اخیراً در گفتگو با شبکه «سیانان» رسماً تأیید کرد که این امر را تصویب کرده که برای نخستین بار مهمات خوشهای را در اختیار ارتش اوکراین قرار دهند. بایدن مدعی شد که این تصمیم، «تصمیمی سخت» برای دولت امریکا بوده، اما او و کابینهاش در نهایت «پس از مشورت با متحدان و همکاران در کنگره» این تصمیم را اتخاذ کردهاند، زیرا «مهمات اوکراینیها در حال اتمام است و در ضدحملات به این نوع تسلیحات نیاز دارند.» این اقدام خصمانه دولت بایدن واکنش شدید مسکو را موجب شده است. «دیمیتری پسکوف» سخنگوی کاخ کرملین با هشدار درباره هرگونه ارائه مهمات خوشهای به اوکراین توسط غرب و استفاده آنها در میدان جنگ، گفت: «اگر اوکراین از مهمات خوشهای استفاده کند، اقدامات متقابل انجام خواهیم داد»، البته در میان نمایندگان جمهوریخواه نیز مخالفت با سیاستهای دولت بایدن در قبال اوکراین رو به افزایش است، کمااینکه حدود ۷۰ نماینده جمهوریخواه به طرح مخالفت با ارسال مهمات خوشهای به اوکراین رأی موافق دادند. «مارجوری تیلور گرین» نماینده جمهوریخواه امریکایی در انتقاد از سیاستهای دولت دموکرات جو بایدن در قبال اوکراین به طعنه گفت که اوکراین عضو ناتو یا پنجاهویکمین ایالت امریکا نیست. این عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان امریکا در مصاحبهای با بیان اینکه اوکراین نه عضو ناتو است و نه پنجاهویکمین ایالت امریکا، گفت که ما نمیتوانیم وارد جنگ خارجی دیگری شویم و امریکا نباید وارد یک جنگ نیابتی با روسیه در اوکراین شود. این قانونگذار امریکایی منتقد دولت بایدن با انتقاد از ارسال تسلیحات به اوکراین میگوید: این کشور به صلح نیاز دارد، نه جنگ.
موضع جنگطلبانه بایدن
از دیدگاه دولت بایدن، پیروزی روسیه در جنگ اوکراین آن هم در مجاورت ناتو به معنای بیاعتباری این سازمان نظامی و گسترش هر چه بیشتر نفوذ و قدرت منطقهای و بینالمللی روسیه خواهد شد و معادلات امنیتی، نظامی و سیاسی را در اروپا به ضرر غرب تغییر خواهد داد. همچنین «جو بایدن» رئیسجمهور امریکا و مقامات ارشد نظامی و امنیتی دولت او معتقدند جنگ اوکراین فرصتی بیهمتا و غیرقابل تکرار برای ضدیت هر چه بیشتر علیه روسیه و تضعیف آن و در نهایت جلوگیری از شکلگیری کامل نظام چندقطبی فراهم آورده است، لذا آنها به اصطلاح عزم خود را جزم کردهاند به هر قیمت از پیروزی روسیه در جنگ اوکراین جلوگیری کنند. «رابرت کندی جونیور» نامزد انتخابات ریاست جمهوری امریکا در واکنش به تصمیم جدید «جو بایدن» برای فراخواندن نیروهای ذخیره این کشور و گسیل آنها برای تقویت ناتو در اروپا تأکید کرد که هدف از این اقدام کسب آمادگی برای جنگ با روسیه است. کندی طی پیامی در توئیتر نوشت: «بایدن اخیراً ۳ هزار نیروی ذخیره را فراخوانده تا نیروهای امریکا را در اروپا به عنوان بخشی از عملیات «قاطعیت آتلانتیک» توسعه دهد. من میخواهم مردم بدانند که این بسیج نظامی برای چیست. این آمادگی برای جنگ زمینی با روسیه است.»
هشدارهای مسکو
نکته مهمی که روسیه بر آن تأکید کرده هدف نهایی ایالاتمتحده از ارائه کمکهای عظیم نظامی و تسلیحاتی به اوکراین است. از دیدگاه مسکو، هدف امریکا از تداوم جنگ اوکراین تضعیف هر چه بیشتر روسیه با هدف نهایی تجزیه آن است. این مسئلهای است که از دوره شوروی امریکاییها به دنبال آن بودهاند. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه در این باره میگوید: «امریکا از مدتها پیش در منطقه درگیر عملیات بوده است و آنها در دوران شوروی زمینه را آماده میکردند. امریکا برای مدت طولانی درگیر مناقشه علیه روسیه بوده است.»
اکنون دولت بایدن با تحویل مهمات خوشهای، فصل جدیدی را در جنگ اوکراین گشوده است که میتواند تبعات وخیمی به دنبال داشته باشد. همین مسئله موجب هشدارهای مقامات ارشد روسیه درباره اقدامات متقابل شده است. «سرگئی شویگو» وزیر دفاع روسیه هشدار داده اگر امریکا بمبهای خوشهای را در اختیار اوکراین قرار دهد، این کشور مجبور به استفاده از ابزارهای مشابه خواهد شد. ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه روز ۲۲ تیر در سخنانی هشدار داد که غرب با ارسال تسلیحات جدید به اوکراین (از جمله موشکهای دوربرد آتاکمز با برد ۳۰۰ کیلومتر) تنها شرایط را برای کییف وخیمتر خواهد کرد و باعث تشدید درگیریها خواهد شد، ضمن اینکه تأثیر جنگی موشکهای دوربرد نیز بسیار ناچیز است. پوتین در عین حال تأکید کرد: «عضویت اوکراین در ناتو باعث ایجاد تهدیدات امنیتی خواهد شد و امنیت این کشور را بیشتر نخواهد کرد.»
با توجه به تشدید مواضع خصمانه واشنگتن و شرکای آن در ناتو، انتظار میرود جنگ اوکراین که در شانزدهمین ماه خود موجب تلفات عظیم انسانی و خسارات نظامی گسترده و نیز نابودی زیرساختهای اوکراین شده است، نه تنها پایان نیابد بلکه با توجه به پشتگرمی زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین به حمایتهای گسترده امریکا و دیگر کشورهای غربی که در جریان نشست اخیر سران ناتو در لیتوانی اعلام شد، در ماههای آتی نیز همچنان با شدت ادامه پیدا کند. روسیه با توجه به نتایج نشست سران ناتو در لیتوانی معتقد است «ضمانتهای امنیتی غرب برای اوکراین، تجاوز به امنیت روسیه بوده و اروپا را به مکان خطرناکتری تبدیل میکند»، البته این بار با چراغ سبز امریکا درباره تحویل تسلیحاتی مانند مهمات خوشهای و موشکهای دوربرد آتاکمز به اوکراین، احتمال توسعه دامنه این جنگ به داخل خاک روسیه بسیار بیش از گذشته خواهد بود. مسلماً تداوم این جنگ احتمال تسری آن به کشورهای همسایه اوکراین به ویژه لهستان یا جمهوریهای سهگانه بالتیک را افزایش خواهد داد که این امر به منزله تقابل نظامی مستقیم روسیه و ناتو خواهد بود.
