معقولترین راهحل کاهش مصرف گاز طبیعی خانگی در کشور، تمرکز بر آن دسته از مشترکان پرمصرفی است که خارج از الگوی مصرف قرار دارند. بدین ترتیب، وضعیت مطلوب را میتوان گران کردن هزینه گاز طبیعی برای این دسته از مشترکان دانست، به شکلی که انگیزه کافی را برای اصلاح مصرف ایجاد نماید. ایران نیازمند اجرای سیاستهای بهینهسازی مصرف در بخشهای خانگی با تمرکز بر سیاست تعرفهای پلکانی برای مشترکان پرمصرف است که به تعرفهگذاری پلکانی پرمصرفها (IBT) معروف است.
ایران کشوری با مصرف بالای انرژی در بخشهای داخلی است که در درجه اول به دلیل قیمت پایین و انرژی یارانهای، هدررفت انرژی زیاد و نبود سیاستهای مناسب بهینهسازی مصرف بوده است. قیمت پایین و انرژی یارانهای منجر به افزایش تقاضای انرژی و افزایش مصرف انرژی در کشور شده است. علاوه بر این، اتلاف انرژی زیاد در بخشهای خانگی وضعیت را تشدید کرده است.
بررسی دقیق ساختار مصرف مشترکان گاز طبیعی در بخش خانگی نشان میدهد، عمده مردم مصرفی مناسب و در الگوی مصرف را به ثبت رسانیدهاند، این در حالی است که اقلیت مطلقی کمتر از ۳ درصد از مشترکان مصارف نامتعارف داشتهاند که میانگین مصرفی پنج برابر بیشتر از مشترکان کممصرف را ثبت نمودهاند. توزیع رفاهی مشترکان پرمصرف نیز نشاندهنده آن است که عمده پرمصرفان از اقشار مرفه جامعه هستند. همچنین بررسی الگوی مصرف گاز طبیعی در مناطق مرفه شهری نیز مؤید آن است که مناطق مرفه الگویی بهوضوح پرمصرفتر از سایر مناطق دارند. از اینرو شایسته است تا با اصلاح قیمت گاز طبیعی برای پرمصرفان، زمینه کاهش مصرف را در آن بخش مصرفی پدید آورد.
معقولترین راهحل کاهش مصرف گاز طبیعی خانگی در کشور، تمرکز بر آن دسته از مشترکان پرمصرفی است که خارج از الگوی مصرف قرار دارند. بدین ترتیب، وضعیت مطلوب را میتوان گران کردن هزینه گاز طبیعی برای این دسته از مشترکان دانست، به شکلی که انگیزه کافی را برای اصلاح مصرف ایجاد نماید. برای پرداختن به این موضوع، ایران نیازمند اجرای سیاستهای بهینهسازی مصرف در بخشهای خانگی با تمرکز بر سیاست تعرفهای پلکانی برای مشترکان پرمصرف است که به تعرفهگذاری پلکانی پرمصرفها (IBT) معروف است. سیاست IBT یک ساختار قیمت گذاری است که در آن قیمت هر واحد انرژی با افزایش سطح مصرف افزایش مییابد. این سیاست مصرفکنندگان را تشویق میکند تا مصرف انرژی خود را کاهش دهند و از نظر انرژی کارآمدتر شوند، زیرا مصرف مقادیر بیشتر انرژی
گرانتر میشود.
با اجرای سیاست IBT، ایران میتواند مصرفکنندگان را برای اتخاذ شیوههای کارآمد انرژی تشویق کند که منجر به کاهش مصرف کلی انرژی در بخشهای داخلی میشود. این نه تنها به کاهش فشار بر زیرساختهای انرژی کمک میکند، بلکه وابستگی کشور به منابع انرژی وارداتی را نیز کاهش میدهد. علاوه بر این، اجرای این سیاست به طور بالقوه میتواند منجر به کاهش انتشار گازهای گلخانهای شود که تأثیر مثبتی بر محیط زیست خواهد داشت.
مصرف بالای انرژی در بخشهای داخلی ایران موضوع مهمی است که باید به آن پرداخته شود. اجرای سیاستهای بهینهسازی مصرف مانند سیاست تعرفهگذاری پلکانی برای مصرفکنندگان بسیار پرمصرف در بخش خانگی میتواند به کاهش مصرف انرژی و ارتقای بهرهوری انرژی در کشور کمک کند. برای ایران مهم است که برای رسیدگی به این موضوع برای تضمین آیندهای پایدار اقدام کند.
در زمینه نوع قیمتگذاری نیز بهتر است که قیمت پلکان پرمصرف انرژی به صورت غیریارانهای محاسبه گردد و بقیه پلهها درون الگوی مصرف هم به شکل یارانهای باقی بمانند. عمده مردم کممصرف (پلههای ۱ تا ۳) هیچگونه افزایش قیمتی را در قبض ماهانه خود نداشته و حتی مقداری نیز از هزینه آنها کاسته شود. پلههای میانی (۴ تا ۷) افزایش معقول در حد تورم سالانه را تجربه میکنند. نهایتاً مشترکان پرمصرف (پلههای ۸ تا ۱۲) افزایشی ۱۰ تا ۲۰ برابری را در قبوض گاز خود داشته باشند، بهگونهای که پرمصرفترین آنها (پله ۱۲) گاز را با قیمت غیریارانهای و برابر با ارزش تجاری آن دریافت نماید. این مهم سبب میشود فشار قابل توجه مالی به اقلیت مرفه پرمصرف وارد شود و آنها را وادار به اصلاح مصرف گاز خانگی نماید.
