اهمیت کتاب و کتابخوانی برای همه روشن و مسجل است، اصلاً در این مورد کسی شکی ندارد، حالا باید بگوییم چرا با این همه تأکید و اهمیت آن، تا مجبور به مطالعه نباشیم، خودجوش این کار را انجام نمیدهیم! حتماً بعضیها میگویندای بابا ما شکم زن و بچهمان را سیر کنیم، مطالعه بماند برای اهلش! با این گرانیها خرید کتاب در سبد خانوار معنایی ندارد، اما همین آدم، ماهانه برای پرسهزدن در شبکههای اجتماعی و دیدن کلیپهای آشپزی مستر فلان و مستر بیسار هزینه خرید حداقل دو کتاب را برای خرید یا تمدید بسته اینترنت میدهد!
به بدی و خوبی اینترنت کاری ندارم، اما هر چه داشت ما را از فضای کتاب و کتابخوانی دور کرد! شاید شما بگویید اتفاقاً نزدیک کرده! خوب این حرف شاید خیلی نسبی به نظر برسد و تعدادی را نزدیک و عدهای را از کتاب دور کرده باشد، اما من میگویم هر تکنولوژی که در این زمان پدید میآید، اول باید فرهنگ استفاده از آن را در جامعه آموزش بدهیم که متأسفانه ما در کشورمان نهتنها به دنبال فرهنگسازی یک فناوری جدید نیستیم، بلکه صورت مسئله را پاک و کلاً آن را حذف میکنیم! مثل همیشه نیمه خالی لیوان را میبینیم و اولین چیزی که به نظرمان میرسد، سریع و انقلابی به آن عمل میکنیم! حتی بعد از آنکه فهمیدیم کارمان اشتباه بوده برای آنکه به همه ثابت کنیم کارمان درست بوده روی حرفمان پافشاری و از پاسخ شانه خالی میکنیم و پای امنیت ملی را به میان میآوریم! بله درست فهمیدید؛ منظورم فیلتر شبکههای اجتماعی است، همان شبکههایی که همه مسئولان کشور حرفهایشان را به جای اینکه به رسانهها بزنند، توییت میکنند و توییتشان را استوری!
رهبری در سال ۹۹ درباره عدم حکمرانی بر فضای مجازی و نبود مدیریت بر این فضا خیلی تأکید داشتند، ایشان اهمیت فضای مجازی را به اندازه اهمیت انقلاب اسلامی دانستهاند و از «ول» بودن این فضا از مسئولان گلایه داشتند؛ مسلماً منظور رهبری از مدیریت فضای مجازی فیلتر آن نبوده و اتفاقاً از آن به عنوان یک فرصت یاد میکنند، ایشان بر مدیریت و تأمین محتوای درست برای جوانان تأکید داشتهاند که باید از این مهم استفاده مطلوب داشته باشیم، اما، چون مسئولان برنامهای برای آن ندارند ترجیحشان همان فیلترینگ است.
حالا منظورم از این مقدمه این است که به درست یا نادرست بودن فضای حاکم بر جوانان و شکل تربیتی آنها کاری ندارم؛ این روزها که همدم همه افراد جامعه گوشی موبایل شده و خواه ناخواه همه در برابر آن تسلیم شدهایم، چه خوب میشد مسئولان برای این مرحله از مواجههمان با تکنولوژی مثل بقیه کشورها تا دیر نشده کاری کنند تا فرهنگ کتاب و کتابخوانی را حتی در مسیر رفت و آمدمان به مدرسه و دانشگاه و محل کارمان با کتابهای صوتی پر کنیم؛ اصلاً چرا کتابهایمان را در قالب نمایشنامههای رادیویی، پادکست؛ یا حتی فیلم در نیاوریم؛ یک دوستی میگفت کارهای خوبی که دوست دارید فرزندتان انجام دهد اول خودتان انجام دهید. باید برای تغییر از خودمان شروع کنیم. در پایان یادداشتم دوباره از سخنان رهبری استفاده میکنم، ایشان درباره اهمیت کتاب میفرمایند: «در اهمیت عنصر کتاب برای تکامل جامعه انسانی، همین بس که تمامی ادیان آسمانی و رجال بزرگ تاریخ بشری، از طریق کتاب جاودانه ماندهاند و روابط فرهنگی جامعه بشری نیز از پوشش کتاب و مبادلات فرهنگی تقویت شده است.»
