۱۴ فروردین ماه برای عمده شهروندان، فصلی تازه پس از سپری کردن تعطیلات نوروز است، اما مسافرتهای نوروزی برای بعضی مسافران به سفرهای بیبازگشت تبدیل شد که در جریان سوانح رانندگی یا در خاک سرد آرام گرفتند یا دچار جراحت و معلولیت ناشی از این حوادث شدهاند و تا پایان عمر با عوارض ناشی از آن درگیر خواهند بود. با اینکه آمار نهایی قربانیان سوانح رانندگی معمولاً پایان فروردینماه اعلام میشود، اما گزارشهای پلیس از صحنه سوانح نشان میدهد تا روز گذشته ۷۶۶ نفر به کام مرگ رفتهاند. گزارش نهایی آمار قربانیان سوانح رانندگی تعطیلات نوروز که از ۲۴ اسفند تا ۱۴ فروردین ماه را شامل میشود، اواخر فروردین ماه و پس از تعیینتکلیف مصدومان بستری در بیمارستانها از سوی سازمان پزشکی قانونی اعلام میشود؛ با این حال براساس آخرین آماری که پلیس از آمار صحنههای سوانح اعلام کرده تا کنون ۷۶۶ نفر در جریان تصادفهای خونین جانشان را از دست دادهاند.
سرهنگ احمد شیرانی، رئیس پلیس راه کشور روز گذشته اعلام کرد که بیشترین سوانح نوروزی در جاده استانهای خراسان رضوی، کرمان، سیستان و بلوچستان و فارس اتفاق افتادهاست. وی ادامه داد: «از ابتدای طرح نوروزی در ۲۴ اسفند تا روز ۱۲ فروردین، ۴۶۲ میلیون و ۳۴۸ هزار و ۱۹۱ تردد جادهای توسط دوربینها و سامانههای تردد شمار ثبت و ضبط شدهاست. متأسفانه از ابتدای طرح نوروزی تا ۱۳ فروردین ماه، ۷۶۶ نفر از مسافران نوروزی در اثر تصادفات در جادهها و شهرها جان باختهاند و ۱۵ هزار و ۹۰۰نفر مصدوم شدهاند.
همان دلایل همیشگی
هشدارهای پلیس درباره عواملی که منجر به بروز این سوانح میشود از جمله کیفیت پایین خودروهای مونتاژ داخل، فراوانی نقاط حادثهخیز و راههای پرخطر برای پیشگیری از چنین کشتار جمعی قبل از شروع سفرهای نوروزی داده شد، اما خبرهای رسیده از جادهها نشان میدهد وقعی به این هشدارها گذاشته نمیشود. در حال حاضر ۸۵ میلیون جمعیت ایران همگی کاربران ترافیک هستند که به عنوان راننده، سرنشین یا رهگذر باید به قوانین احترام بگذارند. دلایل حوادث خونین هم نشان میدهد عمده این حوادث به دلیل بیتوجهی به همین هشدارها اتفاق افتادهاست.
آنگونه که سردار هادیانفر، رئیس پلیس راهور اعلام کردهاست «خستگی و خوابآلودگی نقشی مهم در بروز این حوادث داشتهاست تا جایی که عامل ۸۵ درصد سوانح به دلیل واژگونی ناشی از خستگی و خواب آلودگی در ساعتهای ۱۲ ظهر تا ۸ شب ثبت شدهاست. ۶۰ درصد این حوادث در ۳۰ کیلومتری شهرها و در مسیرهای طولانی گزارش شدهاست. روشن است رانندگی هنگام خستگی بسیار خطرناک است، اینکه راننده کمی دیرتر به مقصد برسد و در محلی امن استراحت کند و از جان خود و سرنشینان مراقبت کند، اقدامی مطلوب است که بخش مهمی از جمعیت آماری قربانیان سوانح به آن توجه ندارند. سرعت غیرمجاز، انحراف و تجاوز به چپ ناشی از عجله و شتاب در رانندگی برای سبقت غیرمجاز، عدمتوجه به جلو، خوردن و آشامیدن هنگام رانندگی و حرف زدن با تلفن همراه هم از جمله دلایلی دیگری بود که حوادث خونین را منجر شد.»
ترک فعلهایی که جان مسافران را میگیرد
مراقبتهای بعد از حادثه هم نقشی مهم برای نجات مصدومان دارد. سالهاست پلیس درباره ضرورت به کارگیری تجهیزات لازم برای انتقال مصدومان به مراکز درمانی هشدار میدهد. بالا بودن آمار مرگ مصدومان هنگام انتقال یا پس از انتقال به مراکز درمانی نشان میدهد عمده تجهیزات مستقر در مراکز اورژانس و بیمارستانی قادر نیستند از جان مصدومان مراقبت کنند، بنابراین روشن است که سازمانهای مسئول و خدمترسان نسبت به پیامدهای ناشی از این حوادث خونین توجه ندارند. گزارش پلیس در اینباره نشان میدهد بخشهای بیمارستانی و تروما در شهرستانها وضعیت وخیمی دارند، چراکه بیشترین خطایی که در فوت مجروحان اتفاق میافتد، عدم تشخیص در ضربه مغزی یا خونریزی داخلی مصدوم است. آن گونه که پلیس گزارش داده، هنوز ۵هزارو۲۰۰ نقطه حادثهخیز در کشور وجود دارد که از این تعداد حدود ۸۷۷ نقطه پرحادثه هستند که بخش مهمی از مسافران در همین نقاط پرخطر جانشان را از دست میدهند و معلوم نیست چرا تلاشی برای رفع این نقاط صورت نمیگیرد.
دور تکرار نگرانیها
حوادث خونین سفرهای نوروز برای خانوادهها در حالی رقم خورد که پلیس و امدادگران با جمعیت آماری ۸۷ هزار نفر در قالب هشت دستگاه در ۲۹۷ هزار کیلومتر از راههای کشور، مأموریت مدیریت ترافیک را با بیش از ۳۹ میلیون وسیله نقلیه، ۵۲ میلیون راننده از ۸۶ میلیون جمعیت کشور که یا راننده یا سرنشین و به نوعی کاربر ترافیک هستند، انجام دادند. در جریان این مأموریتها، رانندگان پرخطر جریمه شدند و سقف سرعت مجاز خودروهای عمومی یعنی اتوبوس، کامیون، مینیبوس، ون و تاکسی در جادهها در این مدت ۱۰ کیلومتر کاهش یافت، اما با همه تلاشهای صورت گرفته، سفرها برای بخش بسیاری از هموطنانمان بیپایان ماند تا نگرانی درباره سوانح رانندگی همچنان به قوت خود برقرار باشد.