درحالی که امریکا تلاش میکند با افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی ایران را در جهان منزوی کند، روند تحولات آنگونه که مقامات کاخ سفید انتظار دارند پیش نمیرود. امریکا بارها گفته که نزدیکی ایران به روسیه و چین تهدیدی برای منافع غرب است و خود را به هر دری میزند تا مانع این اتحاد شود، ولی این مثلث روز به روز مستحکمتر از قبل میشود. در پی سفر سید ابراهیم رئیسی، رئیسجمهور ایران به چین، امریکاییها نتوانستند نگرانی خود را نسبت به این روابط دوستانه پنهان کنند. به گزارش رویترز، ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه امریکا در کنفرانس خبری در خصوص سفر رئیسی به پکن واکنش نشان داد. پرایس در پاسخ به سؤالی مبنی بر اینکه ایران و چین به دنبال تشکیل یک جبهه مشترک علیه ایالات متحده هستند، گفت: «بحث در مورد موضوع این نشست را به این کشورها واگذار میکنم. هر کشوری باید ماهیت رابطه خود را با جمهوری خلق چین تعیین کند. اما وقتی صحبت از ایران به میان میآید، ما فکر میکنیم که مهم است که بقیه جهان کاملاً این مسئله را شفافسازی کند که پیشرفتهای هستهای ایران، تلاشهای این کشور برای صدور تروریسم و نفوذ بد در سراسر منطقه و احتمالاً فراتر از آن، چیزی نیست که هیچ کشوری تحمل کند و مطمئناً از چنین چیزی حمایت نخواهند کرد.» نگرانی واشنگتن از پیوند مناسبات تهران و پکن پس از امضای سند همکاری جامع ۲۵ ساله در فروردین ۱۴۰۰ افزایش یافته است. جو بایدن، رئیسجمهور امریکا سال گذشته در واکنش به این قرارداد همکاری گفته بود یک سال است که از تقویت روابط چین و ایران نگران است. امریکاییها بر این باورند که هر چه روابط ایران و چین تقویت شود، مهار ایران در جهان سختتر خواهد شد و اهرم فشار آنها برای تضعیف این کشور از بین خواهد رفت. سند همکاری ۲۵ ساله، دورنمای روابط اقتصادی ایران و چین را ترسیم کرده است و طبق آن چینیها ۴۰۰ میلیارد دلار در زیرساختها و حمل و نقل ایران سرمایهگذاری خواهند کرد. به همین خاطر واشنگتن سعی دارد چین را از ایران دور کرده و دامنه تحریمها را علیه ایران تنگتر کند و در هفتههای اخیر هم مقامات کاخ سفید گفتهاند با چینیها در حال رایزنی هستند تا میزان خرید نفت از ایران را کاهش دهد، اما تاکنون این تلاشها نتیجهای نداشته است. برخی تحلیلگران معتقدند که ایران با تقویت روابط خود با چین، سعی دارد طرف غربی را به عقبنشینی از مواضع خود در میز مذاکرات هستهای وادار کند. چین در اوج تحریمها، به خرید نفت از ایران ادامه داد و بدون توجه به هشدارهای امریکا روابط خود را با تهران حفظ کرد و حتی در برهههایی خریدهای انرژی خود را افزایش داد.
نگرانی از روابط ایران و روسیه
سخنگوی وزارت خارجه امریکا در ادامه سخنان خود به نزدیکی روابط ایران و روسیه هم اشاره کرد و گفت: «ما در حال انجام اقدامات لازم برای مقابله با این رابطه و مقابله با انتقال فناوری هستیم. ما از اختیارات خود برای تأثیرگذاری خوب استفاده کردهایم. ما این پیوند را آشکار کردهایم». وی درباره تلاش واشنگتن برای مقابله با رابطه روسیه و ایران گفت: «ما به تشویق کشورهای سراسر جهان ادامه میدهیم تا تمرکز خود را روی این موضوع حفظ کنند و به عنوان کشورهای مسئول در سراسر جهان هر کاری را که میتوانیم برای مقابله با تهدید عمیق مردم اوکراین انجام میدهیم». وی درباره ادعای ارسال تسلیحات از ایران به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین گفت: «روابط نظامی و امنیتی روسیه و ایران در حال افزایش است و این روابط یک خیابان دوطرفه است و روسیه نیز به نوبه خود کالاهایی را که ایران به آن نیاز دارد و میخواهد برای سرویسهای نظامی و امنیتی خود داشته باشد، فراهم میکند». اوکراین به همراه متحدان غربی خود مدعی هستند که ایران از طریق عرضه پهپاد به روسیه در جنگ اوکراین مشارکت دارد، اما مقامهای ایرانی بارها تأکید کردهاند که به هیچ عنوان از نحوه استفاده پهپادهای ایران که قبل از جنگ اوکراین به روسیه عرضه شده، اطلاعی ندارند. گسترش روابط روسیه و ایران در یک سال گذشته موجی از نگرانی را در بین مقامات واشنگتن ایجاد کرده است و اعتراف میکنند که این روابط در کنار همکاری گسترده با چین تهدید بزرگی برای غرب است.
