کتاب «ماکسیم بر بام»؛ قیام گوهرشاد به روایت شاهدان عینی منتشر شد.
کتاب «ماکسیم بر بام»؛ قیام گوهرشاد به روایت شاهدان عینی به قلم اکرم یعقوبی و توسط انتشارات «راه یار» منتشر شد.
سیاست کشف حجاب از آن دسته سیاستهای استبدادی تاریخ معاصر ایران بود که ریشه در استعمار داشت. استعمار از ابتدا در تمام شئون زندگی مردم دخالت میکرد و پس از دهها سال مواجهه مستقیم با مردم ایران، تصمیم گرفته بود خودش را در سایه قدرت و تبلیغات، الگویی برای توسعه جهان اسلام معرفی کند و بازوی اجرایی رسیدن به چنین الگویی را هم در ایران مستقر کرده بود؛ رضاخان. همان رضاخانی که پیش از شاهی به خاطر مهارتش در استفاده از سلاح مسلسل ماکسیم به «رضا ماکسیم» شهرت داشت.
قدرت رضاشاه و همفکرانش که تثبیت شد برنامههای فرهنگی استعمار علیه هویت دینی و ملی ایران تبدیل به قانون و لازمالاجرا شد. علما و مردم نیز به اشکال مختلف بهدنبال مبارزه با سیاستهای ضددینی بودند. رضاشاه مردم متحصن در مسجد گوهرشاد را با مسلسل به گلوله بست. صدای رگبار مسلسلها و اللهاکبر مردم در همه محلات مشهد شنیده شد. کافی است پای صحبت کهنسالان مشهدی بنشینید، هنوز هم صدای کامیونهای حمل پیکر شهدا را میشنوند، هنوز هم از بزرگترهایشان به یاد دارند که کشته و مجروح را با هم در گودال خشتمالها دفن کردند. هنوز هم روستاییان را میبینند که با بیل و کلنگشان راهی مشهد شدند تا در جنگ مسجد یا جنگ جهاد شرکت کنند؛ اگرچه آن روز نتوانستند ظلم را از بین ببرند، اما به تعبیر شهید نواب صفوی: «در باطن صبر کرده، در درگاه خدا نیمهشبها گریستند و آرزوى انتقام کردند و به انتظار آن روز نشستند...»و این چنین شد که کشتار مظلومانه مردم در مسجد گوهرشاد و تبعید و زندان علما در شهرهای مختلف پایان کار نبود، بلکه آغازی برای مبارزه منفی با سیاست کشف حجاب بود. آن سالها عموم خانمها یا خانهنشین شدند یا بهناچار همراه با کسی از خانه بیرون میآمدند، اما همه هوای همدیگر را داشتند که مبادا چادری روی زمین جا بماند.
اکنون بیش از هشت دهه از آن سالهای تلخ گذشته است، متأسفانه بخش غالب روایتهای تاریخی چنین اتفاق بزرگی به کلی نابود شده است. دهها هزار شاهد عینی که حامل هزاران روایت واقعی از آن سالها بودند از این دنیا رفتهاند بدون آنکه نامی یا نشانی از سرگذشت آنان ثبت و ضبط شده باشد. «ماکسیم بر بام» به عنوان اولین عنوان ناشر درباره قیام گوهرشاد، مجموعهای از خاطرات و روایتهای بازماندگان قتلعام مردم متحصن در حرم رضوی توسط رضاخان است.
