بررسی بازارهای کالایی و سرمایهای بیانگر آن است که ثبات این روزها صرفاً در بازاری، چون ارز یافت میشود که یک مقام مسئول دلیل این رویداد در سال جاری را استمرار برتری عرضه از تقاضای ارز و همچنین عرضه ۲۵ میلیارد دلار ارز در سامانه نیما از ابتدای سال تاکنون دانست. در بازارهایی، چون مسکن، خودرو، طلا، سکه، بازار بورس اوراق بهادار و همچنین کالاهای مرتبط با مواد غذایی شاهد بیثباتی هستیم.
در شرایط کنونی اگر مدیریتی همچون دولت قبل سکاندار حوزه اجرایی بود، خدا میدانست نرخ دلار تا چه میزان قرار بود افزایش یابد و به تعبیری رکوردشکنی میکرد، اما به هر سو شاهد یک ثبات نسبی در بازار ارز هستیم، به طوری که نرخ دلار در محدوده ۳۳ هزارتومان به سر میبرد، البته برخی منتقدان بر این باورند بازار وضعیت امنیتی پیدا کرده است، از این رو عرضه و تقاضا از آزادی عمل جهت نقشآفرینی در بازار برخوردار نیستند ولی عرضه ارز در بازار را نمیتوان نادیده گرفت.
در دولت حسن روحانی نرخ دلار از محدوده ۳ هزار تومان تا مرز ۳۳ هزار تومان نوسان پیدا کرد و هر زمانی که نور چراغ برجام کمفروغ یا پرفروغ میشد، بازار از خود واکنش نشان میداد، به طوری که حتی این اتهام به بانک مرکزی زده شد که گاهی از بازار نوسانگیری میکند، به ویژه مواقعی که عبدالناصر همتی با حضور در بازار و رسانه صراحتاً از مردم عادی درخواست میکرد در این بازار به دلیل ریسک بالا سرمایهگذاری نکنند. به هر ترتیب امروز با وجودی که ریسکها پیرامون احیای برجام افزایش یافته و ریسک ناآرامیهای اخیر نیز گریبانگیر اقتصاد ایران شده است، باز هم شاهد آرامش نسبی در بازار ارز هستیم، این در حالی است که بازارهای دیگر اعم از بازار سرمایه با خروج نقدینگی و افت شاخصها و در بازار سکه و طلا با رشد اندک نرخها و در بازار خودرو نیز با افزایش نرخها و در بازاری، چون زمین و ساختمان با تداوم نوسانگیری از کالاهای موجود ساخته شده شناور در بازار و افزایش نرخها روبهرو هستیم.
یکی از انتقادهایی که این روزها مطرح است این میباشد که چرا به رغم ثبات نسبی در بازار ارز شاهد افزایش نرخها در بازار مواد غذایی یا سایر بازارهای موازی هستیم، در پاسخ گفته میشود که نرخ کالاهای مرتبط با این گروه در دنیا نیز افزایش یافته است و با اصلاح نرخ ارز ترجیحی نیز این گروه هنوز با نوسانهای منتج به رشد قیمت تمام شده روبهرو است.
در این میان برخی کارشناسان اقتصادی با اشاره به روند قیمتی نرخ ارز در ایران بر این باورند که تورم باید در کل اقتصاد ایران کنترل شود، کنترل نرخ در یک بازار نه تنها دردی از مشکلات اقتصادی دوا نمیکند بلکه میتواند فنر رشد قیمت این بازار در آینده را بیشتر فشرده کند و در عین حال نیز فرصتی جهت نوسانگیری و مباحثی از این دست در بازار پدید آورد.
عرضه ۲۵ میلیارد دلار ارز در سامانه نیما از ابتدای سال
هر چند برخی منتقدان بر این باورند شرایط کنونی بازار ارز طبیعی نیست، اما به هر روی از منظر قیمت شاهد ثبات نسبی نرخ هستیم، به طوری که رئیسکل بانک مرکزی از عرضه ۲۵میلیارد دلار ارز در سامانه نیما از ابتدای سال جاری تا پایان مهرماه خبر داد و گفت: آرامش خوبی را در بازار ارز شاهد هستیم. «علی صالحآبادی» رئیس کل بانک مرکزی در حاشیه جلسه روز گذشته هیئت دولت در جمع خبرنگاران اظهار داشت: در حوزه بازار ارز آرامش خوبی را شاهد هستیم. از ابتدای سال تا اواخر مهر معادل ۲۵ میلیارد دلار در سامانه نیما ارز عرضه شد و توانستیم نیاز واردکنندگان را تأمین کنیم. وی افزود: منابع ارزی دولت به گونهای است که- همانطور که آمار منتشر میشود- حجم عرضه از تقاضا فزونی دارد و میزان معاملات هم قابل توجه است.
رئیسکل بانک مرکزی ابراز امیدواری کرد: انشاءالله این وضعیت را تا پایان سال خواهیم داشت.
نوسانات نرخ ارز در بازار متشکل بسیار پایین بوده است
صالحآبادی همچنین بیان کرد: طی چند هفته اخیر هر صرافی موظف است قیمت عرضه و تقاضای ارز خود را در سامانه بازار متشکل ارزی وارد کند و صرافیها به صورت لحظهای این آمار را ارائه میکنند، به نحوی که حجم معاملات به ۱۷ میلیون دلار در بازار متشکل ارزی رسیده است. نوسانات نرخ ارز در بازار متشکل بسیار پایین بوده است و در بازار آزاد هم نوسان محدودی وجود دارد.
