جوان آنلاین: رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی حضرت خاتم‌الانبیا (ص)، در پیامی با هشدار نسبت به احتمال آغاز جنگی جدید علیه ایران، تأکید کرد که در صورت تکرار جنگ، دامنه آن محدود به ایران نخواهد ماند و «آتش آن دامن همه را فرا خواهد گرفت». این هشدار در شرایطی مطرح شده که همزمان ادعا‌هایی درباره بررسی گزینه‌های نظامی جدید علیه ایران و حتی طرح گزینه‌های مرتبط با تأسیسات و مواد هسته‌ای ایران منتشر شده است؛ موضوعی که بار دیگر بحث درباره پیامد‌های تداوم فشار نظامی و احتمال تغییر در دکترین هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران را به میان آورده است. محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی هم روز گذشته در پیامی در صفحه شخصی خود هشدار داد «هر خطای محاسباتی دشمن در برابر ایران، شکست سنگینی برایش رقم زده است. خطای بعدی، جبهه‌های تازه و غافلگیری‌های بزرگ‌تر را در پی خواهد داشت. با رهبری حکیمانه رهبر معظم انقلاب، همراهی ملت تاریخ‌ساز و هماهنگی همه ارکان نظام، ایران مقتدرانه از این شرایط پیچیده عبور خواهد کرد».
سردار سرلشکر خلبان علی عبداللهی، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح، روز گذشته در پیامی خطاب به ملت مبعوث ایران، با اشاره به سابقه تاریخی و تمدنی ملت ایران، تأکید کرد که ایرانیان ملتی آزاد، عدالت‌جو و ظلم‌ستیز هستند و با اتکا به آموزه‌های اسلامی، «ولایتمداری، ایستادگی در برابر ظلم و حمایت از مظلوم» را در شمار ارزش‌های خود قرار داده‌اند و در برابر ظلم و زورگویی کوتاه نخواهند آمد.
او در بخش دوم پیام خود با اشاره به جنگ‌های اخیر، تصریح کرد که رژیم صهیونیستی با محاسبه‌ای نادرست و با تصور رویارویی با ایرانی ضعیف، جنگ ۱۲ روزه و سپس جنگ رمضان را آغاز کرد، اما پس از دریافت ضربات سنگین نیروهای مسلح ایران، در پی توقف جنگ و یافتن راهی برای خروج از آن برآمد. عبداللهی تأکید کرد که این جنگ‌ها برای رژیم صهیونیستی امنیت به همراه نداشته، بلکه ضعف‌ها و ناکارآمدی‌های داخلی آن را آشکارتر کرده است. او در همین زمینه هشدار داد که اگر این رژیم بار دیگر مرتکب «خطای محاسباتی» شود و جنگ جدیدی را آغاز کند، «صاعقه‌های خشم الهی مردم و رزمندگان غیور ایران، آمال و آرزو‌های آنها را بر باد خواهد داد.»
جنگ علیه ایران دامن همه را خواهد گرفت
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح در بخش دیگری از پیام خود تصریح کرده است: ایران منتظر نتایج انتخابات کنگره امریکا نخواهد ماند و اگر امریکا، چه قبل و چه بعد از انتخابات و با هر نتیجه‌ای، مستقیماً یا به تحریک رژیم صهیونیستی علیه ایران اقدام کند، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران «بلافاصله، با شدت و قدرت و به‌صورت دردآور منافع امریکا را بدون محدودیت، هدف قرار خواهند داد». عبداللهی همچنین کشور‌های منطقه میزبان نیروهای امریکایی را مخاطب قرار داد و حضور نظامی امریکا را عامل اصلی ناامنی و مشکلات اقتصادی منطقه دانست و هشدار داد «اگر جنگ جدیدی علیه ایران آغاز شود، آتش آن دامن همه را فرا خواهد گرفت.»
در بخش مهم دیگری از پیام، موضوع هسته‌ای مورد توجه قرار گرفته است. سرلشکر عبداللهی با رد قاطع ادعای ورود برنامه هسته‌ای ایران به فاز نظامی، آن را ادعایی با هدف ترساندن و تهدید ایران دانسته است. او همچنین با اشاره به زرادخانه هسته‌ای رژیم صهیونیستی، چنین ادعا‌هایی را مغایر با قوانین و قواعد بین‌المللی دانست و در ادامه، سازمان‌های بین‌المللی و به‌ویژه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را خطاب قرار داد و خواستار آن شد که «از ادامه ایفای نقش گرگ در لباس میش خودداری» کنند و از اظهارنظر‌های بی‌اساس درباره مراکز هسته‌ای ایران پرهیز کنند. در پایان نیز عبداللهی تأکید کرد که ایران «قوی‌تر از هر زمان دیگری» است و آمادگی کامل برای مقابله با هر تهدیدی در هر نوع و سطحی را دارد.
تغییر دکترین بازدارندگی، تابعی از تهدیدات
این بخش از پیام عبداللهی را می‌توان در کنار مجموعه‌ای از اظهارات مقام‌های ایرانی درباره پیامد‌های تداوم تهدید‌های نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای قرار داد؛ اظهاراتی که نشان می‌دهد مسئله فقط دفاع از تأسیسات هسته‌ای نیست بلکه در صورت استمرار تهدیدها، موضوع بازدارندگی و دکترین امنیتی ایران نیز می‌تواند تحت تأثیر قرار گیرد. شهید دکترکمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی، در اردیبهشت ۱۴۰۳ صراحتاً گفته بود «ما تصمیمی برای ساخت بمب هسته‌ای نداریم، اما اگر موجودیت ایران تهدید شود، چاره‌ای جز تغییر دکترین نظامی خود نخواهیم داشت.» او همچنین درباره حمله احتمالی به تأسیسات هسته‌ای ایران هشدار داد که اگر رژیم صهیونیستی به این تأسیسات آسیب بزند، «بازدارندگی ما متفاوت خواهد بود».
یک سال بعد، شهید دکتر علی لاریجانی، مشاور رهبر معظم انقلاب، با ادبیاتی صریح‌تر درباره پیامد‌های یک اقدام نظامی علیه برنامه هسته‌ای ایران سخن گفت. او در فروردین ۱۴۰۴ هشدار داده بود «اگر امریکا در مسئله هسته‌ای ایران کار اشتباهی کند، ایران را مجبور می‌کند به سمت سلاح هسته‌ای برود، چون باید از خودش دفاع کند.» لاریجانی تأکید کرد که ایران خواهان پیمودن این مسیر نیست، اما در صورت وارد شدن فشار و تهدید، مسئله دفاع از کشور می‌تواند محاسبات را تغییر دهد. این مواضع البته به معنای اعلام تصمیم ایران برای ساخت سلاح هسته‌ای نیست بلکه هر دو اظهارنظر، تغییر در شرایط امنیتی و وجود تهدید نظامی را به‌عنوان عاملی مطرح می‌کنند که می‌تواند محاسبات مربوط به دکترین هسته‌ای و بازدارندگی را تغییر دهد. این رویکرد، سابقه‌ای قدیمی‌تر نیز دارد. رهبر معظم انقلاب در فروردین ۱۳۹۱، در حالی که بر نداشتن و تولید نکردن سلاح هسته‌ای تأکید می‌کردند، در واکنش به احتمال حمله امریکا یا رژیم صهیونیستی گفته بودند: «ما ضمن تأکید بر اینکه سلاح اتمی نداریم و تولید نیز نمی‌کنیم اعلام می‌کنیم در مقابل تهاجم احتمالی آنها یا رژیم صهیونیستی، در همان سطحی که به ما حمله شود به آنها حمله خواهیم کرد.» بنابراین، هشدار امروز رئیس ستادکل نیروهای مسلح را می‌توان در امتداد همین منطق مشاهده کرد: ایران تهدید نظامی را صرفاً یک تهدید محدود به یک مرکز یا یک حوزه نمی‌داند و پاسخ را متناسب با سطح تهدید تعریف می‌کند.
در این میان، گزارش‌هایی نیز درباره بررسی گزینه‌های نظامی علیه تأسیسات و مواد هسته‌ای ایران در امریکا منتشر شده است. برای نمونه، شبکه CBS در مارس ۲۰۲۶ گزارش داد دولت ترامپ در حال بررسی روش‌ها و گزینه‌هایی برای دسترسی یا خارج کردن مواد هسته‌ای ایران بوده و پنتاگون گزینه‌های مختلفی را برای رئیس‌جمهور آماده کرده است. یک خبرنگار نزدیک به دولت ترامپ هم اخیراً مدعی شده است پنتاگون در حال آماده‌سازی گزینه‌هایی برای حمله هسته‌ای به ایران است. اگرچه برخی تحلیل‌ها، این قبیل مواضع را با هدف تأثیرگذاری بر دستگاه محاسباتی مسئولان ایرانی برای دادن امتیاز در مذاکرات احتمالی ارزیابی می‌کنند، مقامات جمهوری اسلامی ایران در سطوح سیاسی و دفاعی، نشان داده‌اند که برای هر سناریویی در آمادگی کامل به سر می‌برند.
سلاح هسته‌ای ایران دیموناست!
در کنار این بحث‌ها، اما اظهارنظر پل کریگ رابرتس، مقام سابق وزارت خزانه‌داری امریکا، نیز قابل توجه است. او با اشاره به توان موشکی ایران و تأسیسات هسته‌ای دیمونا در رژیم صهیونیستی استدلال کرده که ایران برای ایجاد یک اثر بازدارنده لزوماً نیازمند داشتن بمب هسته‌ای نیست و در صورت هدف قرار گرفتن دیمونا با موشک‌های بالستیک، ممکن است پیامد‌های هسته‌ای و انتشار تشعشعات ایجاد شود. رابرتس همچنین بر آسیب‌پذیری جغرافیایی این رژیم به دلیل وسعت محدود آن تأکید کرده است. مجموع این تحولات نشان می‌دهد که ادامه تهدید‌های نظامی علیه ایران می‌تواند نتیجه‌ای فراتر از افزایش تنش‌های معمول داشته باشد. اگر از یک سو مقام‌های ایرانی همچنان بر صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای تأکید کنند و از سوی دیگر تهدید به حمله به تأسیسات هسته‌ای ادامه یابد، طبیعی است که در داخل ایران بحث درباره کارآمدی ترتیبات موجود بازدارندگی و حتی بازنگری در دکترین هسته‌ای جدی‌تر شود.
از همین منظر، پیام سرلشکر عبداللهی درباره آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اهمیت ویژه‌ای دارد. او هشدار داده است که سازمان‌های بین‌المللی نباید در جایگاه ابزار فشار علیه ایران قرار گیرند. در منطق این هشدار، اگر نهاد‌های بین‌المللی نتوانند میان تعهدات ایران در چارچوب فعالیت صلح‌آمیز هسته‌ای و تهدید‌های نظامی علیه تأسیسات آن تفکیک قائل شوند، استمرار چنین وضعیتی می‌تواند به تقویت دیدگاه‌هایی منجر شود که خواستار بازنگری در سطح تعهدات هسته‌ای ایران هستند.
در نهایت، پیام رئیس ستادکل نیروهای مسلح را می‌توان هشداری چندلایه دانست: نخست به امریکا و رژیم صهیونیستی درباره پیامد‌های آغاز جنگ جدید، دوم به کشور‌های منطقه درباره سرایت بحران، و سوم به نهاد‌های بین‌المللی درباره پیامد‌های تداوم رویکرد‌های دوگانه در قبال برنامه هسته‌ای ایران. نقطه اتصال همه این هشدار‌ها نیز روشن است؛ از نگاه مقام‌های ایرانی، هرچه سطح تهدید علیه ایران بالاتر رود، پاسخ نیز از سطح متعارف دفاعی فراتر خواهد رفت و ممکن است محاسبات تهران درباره بازدارندگی و دکترین هسته‌ای را تحت تأثیر قرار دهد.
