جامعه امنیتی امریکا برآورد کرده که هیچ نشانهای دال بر این وجود ندارد که روسها برای استفاده از سلاح هستهای آماده میشوند؛ چیزی که رئیسجمهور امریکا هم آن را دیروز به زبان آورد: «فکر نمیکنم او (پوتین) این کار (استفاده از سلاح هستهای) را انجام دهد». ناتو اما، خود را برای یک رزمایش اتمی آماده میکند، رزمایشی که در فضای لفاظی متقابل روسها با غرب، نگرانی از یک اتفاق «آخرالزمانی» را از همان نوعی که جو بایدن دربارهاش صحبت کرده، افزایش میدهد.
به گزارش «جوان»، ژان ایو لودریان، وزیر خارجه وقت فرانسه، هفت ماه قبل در اولین هفتههای جنگ در اوکراین برای روسها خط و نشان کشیده بود که «ولادیمیر پوتین» رئیسجمهور روسیه وقتی در مورد استفاده از سلاح اتمی تهدید میکند، باید درک کند که ناتو نیز یک ائتلاف نظامی هستهای است. چند ماه بعد، «ترزا می» نخستوزیر انگلیس در یک نشست خبری گفت که در مقام نخستوزیر انگلیس، اگر لازم باشد، برای استفاده از سلاح هستهای به خود تردید راه نخواهد داد. ظاهراً بعد از چند دهه که صحبت کردن درباره کاربرد سلاح هستهای بین رهبران غربی و غیرغربی به یک تابو تبدیل شده بود، این تابو در حال شکسته شدن است. در حالی که روسها گفتهاند کاربرد تسلیحات اتمی در چارچوب دکترین هستهایشان خواهد بود، تقریباً هیچ روزی نیست که رهبران غربی درباره احتمال کاربرد سلاح هستهای از طرف مسکو صحبت نکنند. با یک برآورد سرانگشتی، میتوان حساب کرد که تعداد لفاظیهایی که غربیها در آن، مسکو را روی صندلی متهم به نیت استفاده از سلاح اتمی میکنند، چند مرتبه بیشتر از تعداد دفعاتی است که روسها درباره احتمال کاربرد سلاح هستهای لفاظی کردهاند. جدیدترین آنها صحبتهای این هفته جو بایدن، رئیسجمهور امریکا بود که گفت خطر آخرالزمان هستهای به بالاترین میزان از زمان بحران موشکی کوبا در سال ۱۹۶۲ رسیده است؛ موضعی که حتی مایک پمپئو، وزیر خارجه دونالد ترامپ آن را «نسنجیده» و بیانگر یکی از بزرگترین شکستهای سیاست خارجی دهههای امریکا خواند. پمپئو در مصاحبهای با «فاکسنیوز ساندی» گفت: «اظهارات جو بایدن، رئیسجمهور امریکا در رابطه با «آرماگدون هستهای» (آخرالزمان هستهای) خطر وحشتناکی را برای مردم امریکا به دنبال دارد.»
یک رزمایش «روتین»!
با وجود لفاظی رهبران غربی درباره احتمال استفاده روسها از سلاح هستهای در اوکراین، جامعه امنیتی امریکا گفته که نشانهای درباره این ندارد که روسها برای کاربرد سلاح هستهای آماده میشوند. لوید آستین، وزیر دفاع امریکا هشتم مهرماه ۱۴۰۱، به برنامه جیپیاس با اجرای فرید زکریا، گفت: «آشکار بگویم که فرد تصمیم گیرنده در این باره یک نفر و آن هم رئیسجمهور روسیه است و همانگونه که پوتین تصمیم غیرمسئولانه تهاجم به اوکراین را گرفت، ممکن است برای کاربرد تسلیحات هستهای نیز تصمیم بگیرد، اما تاکنون نشانهای که مرا به این باور برساند که چنین تصمیمی گرفته، مشاهده نکردهام.» سایر مقامهای سیاسی و دفاعی- امنیتی امریکا نیز برآورد مشابهی دارند. تازهترین آنها صحبتهای دیروز جو بایدن، رئیسجمهور امریکا است که با وجود لفاظی چند روز قبل درباره آخرالزمان هستهای، در پاسخ به سؤال جیک تپر، مجری شبکه خبری سیانان درباره اینکه چقدر واقعبینانه است که ولادیمیر پوتین، از سلاح هستهای تاکتیکی استفاده کند، پاسخ داد: «خب، فکر نمیکنم او این کار را انجام دهد.» بایدن همچنین گفت که دولت ایالات متحده در حال گفتگو در مورد پاسخ احتمالی به استفاده فرضی روسیه از سلاح هستهای تاکتیکی در اوکراین است. بایدن گفته که سناریویی مبنی بر استفاده از تسلیحات اتمی «میتواند فقط منجر به یک نتیجه وحشتناک شود.» با وجود این، دیروز دبیرکل ناتو اعلام کرد که این سازمان در تدارک یک رزمایش اتمی است. ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو البته رزمایش ناتو را «یک مانور روتین» خوانده که هر سال انجام میشود و هدفش بازدارندگی ایمن، امن و موثر است. این رزمایش با عنوان «Steadfast Noon» قرار است در روزهای آتی برگزار شود. در این رزمایش اتمی سالانه چندین جنگنده از ۳۰ کشور عضو شرکت دارند و مأموریت آنها تمرین حملات اتمی است که البته این جنگندهها کلاهک اتمی حمل نمیکنند. قرار است ۱۴ کشور از ۳۰ کشور عضو ناتو به این رزمایش ملحق شوند. یک مقام ناتو که به نظر میرسد هدف او کاهش دادن حساسیتها روی این رزمایش است، گفته که بخش اصلی مانورها در بیش از هزار کیلومتر (۶۲۵ مایل) روسیه برگزار خواهد شد.
لغو رزمایش سیگنال اشتباه است
در شرایطی که وضعیت پرتنش با روسیه، باعث شده که بحثهایی درباره لغو رزمایش مطرح شود، دبیرکل ناتو گفته است: «اگر ما به طور ناگهانی یک تمرین معمولی و برنامهریزی شده طولانی مدت را به دلیل جنگ در اوکراین لغو کنیم، سیگنال بسیار اشتباهی ارسال میکند.» استولتنبرگ افزود: «رفتار قاطعانه و قابل پیشبینی ناتو، قدرت نظامی ما، بهترین راه برای جلوگیری از تشدید تنش است.» استولتنبرگ تأکید میکند: «اگر ما اکنون زمینه را برای هرگونه سوء تفاهم، محاسبات اشتباه در مسکو در مورد تمایل خود برای محافظت و دفاع از همه متحدان ایجاد کنیم، خطر تشدید تنش را افزایش خواهیم داد.» همزمان، دبیرکل ناتو با اشاره به حملات اخیر روسیه به زیرساختهای اوکراین اعلام کرد که اعضای ناتو در حال رایزنی برای ارسال کمکهای نظامی بیشتر به این کشور به ویژه سیستمهای دفاع هوایی هستند. وی مدعی شد: درحالی که ما بخشی از درگیری روسیه و اوکراین نیستیم، اما حمایت ما نقش کلیدی در این جنگ ایفا میکند. دبیرکل سازمان ملل افزود: ما حمایت خود را از اوکراین ادامه خواهیم داد تا آنها بتوانند به دفاع از خود و آزادسازی قلمرو خود از اشغال روسیه ادامه دهند.
نمای نزدیک
پوتین: تقصیر ماست که اروپاییها
مثل قرون وسطی هیزم زمستان ذخیره میکنند؟
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه روز چهار شنبه در نشست بینالمللی انرژی گفت، تقصیر کشور او نیست که اروپاییها مانند قرون وسطی برای زمستان هیزم ذخیره میکنند بلکه انباشته شدن اشتباهات سیاستمداران اروپا عامل این بحران است. به گزارش «اسپوتنیک» پوتین در نشست بینالمللی انرژی گفت: «حمله به خطوط گاز نورد استریم سابقه خطرناکی را رقم زده و تهدیدی برای زیرساختهای انرژی اروپا محسوب میشود. باید وضعیت این خط گاز هرچه زودتر مشخص شود.» او با اشاره به اقدام اوکراین به تروریسم اتمی از طریق هدف قرار دادن نیروگاه هستهای «زاپروژیا» گفت: «ایالات متحده در تلاش است کنترل بازار انرژی اروپا را به دست آورد». پوتین گفت: «حالا ایالات متحده میتواند انرژی را به بهای گزافتری ارائه کند. بهای انرژی روسی با این قیمتهای گزاف امریکایی قابل قیاس نیست.» پوتین متذکر شد: «امسال بهای گاز موجب زیان عظیمی برای اروپاییها خواهد شد. همچنان آمادگی داریم به قراردادهای تأمین نفت و گاز طبق مفاد مربوط به نورد استریم ۲ عمل کنیم. توپ در زمین اروپا است.» پوتین گفت: «رفتار سران اروپا بود که موجب بالا رفتن قیمت گاز شد. حالا آنها پول بیشتری چاپ میکنند تا با بحران انرژی مقابله کنند. در این میان کشورهای در حال توسعه نیز تحت تأثیر افزایش بهای گاز قرار خواهند گرفت.» وی گفت: «مشکلات انرژی در اروپا ارتباطی به آنچه در اوکراین میگذرد نداشته و بیشتر به خاطر انباشته شدن اشتباهات سیاستمداران اروپایی است.» پوتین همچنین گفت: «آنچه اکنون در بازار انرژی رخ میدهد نتیجه سیاستهای غلط در سالهای گذشته است. روسیه گناهی ندارد که اروپاییها، مانند قرون وسطی، هیزم برای زمستان ذخیره میکنند.»
